tag:blogger.com,1999:blog-64674082702100044412012-02-01T13:31:59.940-08:00Əbu Hureyre (Allah Ondan razı olsun)dan rəvayət edildiyinə görə Rəsulullah (sallallahu əleyhi vəsəlləm) belə buyurdu: "Kim Quran və sünnə elmini öyrənmək üçün bir yola girsə Allah o adama cənnətin yolunu asanlaşdırar." (Müslim, Zikr, 39) Nəbi Sallallahu Əleyhi və Səlləm belə buyurmuşdur: Kim mənim sünnəmdən üz çevirsə o kimsə məndən deyildir." (Buxari, Nikax 1, Müslim, Nikax 5)ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.comBlogger181100tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-70894444773810889912010-11-23T12:43:00.000-08:002010-11-23T12:43:24.343-08:00FƏRZ ET Kİ, ÖLDÜN…<br />GIRIŞ<br />Bir olan, Ondan üstün heç nə olmayan, sonsuz əzəmət sahibi, hökmü geri çevrilməyən, sonsuz böyuklük<br />və ucalıq sahibi Allaha həmd olsun.<br />Allah bizi imtahan və təcrübə üçün yaradıb. Cənnət və Cəhənnəmi bizimçün hazırlayıb. İşin ciddi və<br />önümüzdəki təhlükənin böyuk olduğu haqda bizə xəbərdarlıq etmişdir. Ağlı olan və düşünən insan son<br />məkanının hara və aqibətinin necə olacağını öyrənənə qədər könlü qırıq olmalıdır. Çünki Rəbbinə üsyan<br />etdiyi anlar və Onun əmrlərinə qarşı çıxdığı vaxtlar olmuşdur. Yaşadığı ömür boyu dəfələrlə Allahın<br />qəzəb və razılığını qazanmışdır. Həyatının bu ikisindən hansı ilə nöqtələnəcəyini və son aqibətinin necə<br />olacağını bilə bilməz. Buna görə də Allah qatındakı halının necə olacağını bilincəyə qədər qayğısı böyük,<br />üzüntüsü uzun, sıxıntısı isə şiddətli olmalıdır.<br />Uğuru Allahdan istə. Günahlarının bağışlanmasını Ondan gözlə. Hər işdə Ondan yardım istə.<br />Rəbbinin əmr və qadağalarına qarşı çıxmış, üsyanınla Onun qəzəb və əzabına layiq olmuşkən necə sevinə<br />bildiyinə qorxu və ürpəntinin könlündən necə əksildiyinə heyrət edirəm. Bil ki, çarəsiz ölüm sıxıntıları,<br />ağrıları, çırpınışları və sərxoşluğu ilə bir gün səni də haqlayacaqdır. Gec-tez reallaşacağı üçün bunu elə<br />indidən olmuş kimi qəbul et.<br />ÖN SÖZ və HƏDİS TERMİNLƏRİNİN İZAHI<br />Həqiqətən şükür və tərif yalnız Allaha məxsusdur! Biz Ona həmd edirik, Onu köməyə çağırırıq,<br />Ondan bağışlanma və bizi doğru yola yönəltməyi diləyirik, nəfslərimizin şərindən və pis əməllərimizdən<br />qorunmaq üçün yalnız Ona pənah aparırıq. Allah kimə hidayət verərsə o, doğru yolda olar, kimi azdırarsa<br />onu doğru yola yönəldən tapılmaz. Mən şahidlik edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə haqqı olan məbud<br />yoxdur, Onun şəriki yoxdur və şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir.<br />«Ey iman gətirənlər! Allahdan lazımınca qorxun və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!» (Aliİmran,<br />102.)<br />«Ey insanlar! Sizi tək bir şəxsdən [Adəmdən] xəlq edən, ondan da onun üçün zövcə [Həvvanı] yaradan və<br />onlardan da bir çox kişi və qadın [törədib yer üzünə] yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən<br />[cürbəcür şeylər] istədiyiniz Allahdan qorxun və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən [həzər edin]!<br />Həqiqətən, Allah sizə Nəzarət edəndir!» (ən-Nisa, 1.)<br />«Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğru söz söyləyin! [Əgər belə etsəniz] Allah əməllərinizi islah<br />edər və günahlarınızı bağışlayar. Hər kəs Allaha və Onun elçisinə itaət etsə, böyük bir səadətə nail olar».<br />(əl-Əhzab, 70-71.)<br />Dinimizin əsas tərkib hissəsi olan əxlaq problemi bu gün də bəşəriyyətin gözəl inkişafı qarşısında öz<br />aktuallığını itirməyib və deyərdim ki, daha da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu məsələyə tez-tez<br />mətbuatda, televiziya və radio proqramlarında toxunulur. Sözsüz ki, bu çox müsbət haldır. Və əxlaq<br />mövzusu ilə bağlı təşkil edilən hər belə müzakirələrdə əxlaqi keyfiyyətləri insanlara örnək ola biləcək bir<br />meyar axtarışı da olur. Sözsüz ki, fikir azadlığına məxsus hər bir şəxs əxlaq məsələsində müəyyən<br />meyarlara söykəndiyini ifadə edir. Mən də öz növbəmdə bu risalə vasitəsilə özüm üçün seçdiyim əxlaqi<br />İmam hməd bin Hənbəlin vaxtında yaşayan<br />Haris əl-Muhasibi bu kitabında ayə və hədislər<br />işığında oxucunun əlindən tutaraq ölümdən sonra<br />başına gələcəkləri addım-addım yaşatmağa<br />çalışmışdır. Bu kitabı oxuduğunuz zaman Cənnətin<br />nemətlərini dadmış və Cəhənnəmin yandırıb-yaxan<br />qaynarlığını ənsənizdə hiss etmiş olacaqsınız.<br />2<br />meyar barədə sizinlə söhbət açmağı qarşıma məqsəd qoymuşam. Əminəm ki, belə bir nümunəvi insan<br />digər məsələlərdə olduğu kimi əxlaq məsələsində də Peyğəmbərimizdir (s.a.s) . Belə söyləməyə əsasım<br />da var. Uca Allah buyurur:<br />“Həqiqətən, sən böyük bir əxlaq sahibisən!” ( əl-Qələm, 4.)<br />“Həqiqətən, Allahın Elçisi Allaha, qiyamət gününə ümid bəsləyənlər və Allahı çox zikr edənlər üçün<br />gözəl örnəkdir!” (əl-Əhzab, 21.)<br />Elə bu ayələrin təsiri ilə də bu mövzunu – yəni Peyğəmbərimizin (s.a.s) əxlaqının camaat üçün nə qədər<br />faydalı olduğunu nəzərə alıb bu xüsusda varid olan hədisləri sizə çatdırmaq istərdim. Uca Allah bu işdə<br />bizə kömək olsun.<br />Qeyd etmək istərdim ki, bu risalədə istifadə olunan hədisləri məşhur hədis alimi olan Əbu Abdullah<br />Muhəmməd ibn İsmail əl-Buxari isnadla gətirsə nəzərə alıb hədisləri bir-birinə ötürən ravilərin silsiləsini<br />qısaldıb yalnız hədisi rəvayət edən birinci ravi ilə kifayətlənmişəm. Hədislərin hökmlərini və onların<br />dərəcələrini şeyx Muhəmməd Nasirəddin əl-Albani müəyyən etmişdir. Xüsusi olaraq qeyd etməliyəm ki,<br />əl-Buxarinin topladığı bu hədislərin arasında zəif hədislərin olmasından təəccüblənməyin. Belə ki, alim<br />bu hədisi topladıqda özünün “Səhih əl-Cami” əsərində olduğu kimi yalnız səhih hədisləri toplamağı<br />qarşısına məqsəd qoymamışdır. Odur ki, bu kitabda həmin səhih, həm həsən, həm də zəif hədislər vardır.<br />Hədis terminlərinin mənasını isə aşağıda izah etmişəm.<br />Uca Allahdan bu risaləni onu oxuyanlar üçün faydalı olmasını diləyir və hamımızın əxlaqını<br />Peyğəmbərimizin (s.a.s) əxlaqı kimi gözəl olmasını arzulayırıq.<br />Bu yazını oxumaqla siz, hədis terminalogiyasında tez-tez rastlaşdığınız, çox vaxt isə mənalarını<br />bilmək istədiyiniz və hədislərin sonunda qeyd olunan ərəb dililndəki hədis istilahlarının-terminlərinin<br />mənalarını anlayacaqsınız.<br />İsnad: Bu kəlmə lüğətdə istinad, mənbə, dəlil-sübut, dayaq və s. mənaları ifadə edir. İstilahi mənada isə<br />bu kəlmənin iki mənası var:<br />– Hədisi istinad edərək rəvayət edənə aid etmək;<br />– Hədisin mətninə gətirib çıxaran ravilərin silsiləsi. Bu mənada o, «sənəd»in sinonimi hesab olunur.<br />Həsən: Bu kəlmə lüğətdə yaxşı, çox gözəl, və s. mənaları ifadə edir. İstilahi mənada - İbn Həcərin<br />tərifinə əsaslanıb belə demək olar: «Həsən hədis, isnadının əvvəlindən axırına qədər [mühafizə, yaxud<br />yazdıqlarını qorumaq baxımından] dəqiqliyi az olan insaflı ravinin aramsız, sapdırmadan [şazz olmadan]<br />və qüsursuz [«illə»siz] olaraq özü kimisindən xəbər verdiyi hədisdir».<br />Həsən li-ğeyrihi: «Həsən» kəlməsinin lüğəti və istilahi mənası artıq yuxarıda izah olunub. «Li-ğeyrihi»<br />kəlməsinə gəlincə, bu ərəbcə «li»- ön qoşmasından, «ğeyrun»- ismindən və «hu»- bitişən əvəzliyindən<br />əmələ gəlmiş kəlmədir. Ayrı-ayrılıqda «li»- aidiyyət, mənsubiyyət bildirir. «Ğeyrun»- kəlməsi özgə,<br />başqa və qeyri mənalarını, «hu»- əvəzliyi isə onun, ona və onu mənalarını ifadə edir. İstilahi mənada isə -<br />bu, bir çox yollarla [isnadlarla] rəvayət olunmuş «daif» hədisdir ki, onun zəifliyinin səbəbi ravinin<br />yalançı və ya fasiq olmasıyla əlaqəli deyildir. Bu növ hədis dərəcə etibarilə «həsən»dən aşağı hesab<br />olunur.<br />Həsən-Səhih: «Həsən» dərəcə etibarı ilə «səhih»dən aşağı hesab olunur. Elə isə fərqli mənaları olan bu<br />iki istilahi terminləri necə cəm etmək olar? Artıq alimlər Tirmizinin bu ifadəsində olan məqsədini<br />müxtəlif cür izah etmişlər. Bu izahların ən gözəli isə ibn Həcərin izahıdır. Bunu da Suyuti təqdirə layiq<br />hesab etmişdir. Xülasə budur:<br />– Əgər hədisin iki və daha çox isnadı varsa bu ifadə: «Bu hədis bir isnadla «həsən», digər isnadla isə<br />«səhih»dir – mənasını ifadə edir.<br />3<br />– Əgər hədisin yalnız bir isnadı varsa bu ifadə: «Bu hədis bir qrup alimin rəyinə görə «həsən», digərlərinə<br />görə isə «səhih»dir! - mənasını ifadə edir.<br />Münqəti: Bu kəlmə ərəbcə «məqtu» felinin məchul növündən əmələ gəlmiş feli sifətdir. Bu da kəsilmiş,<br />ayrılmış və s. Mənaları ifadə edir. İstilahi mənada isə - isnadının hər hansı bir yerində [ya əvvəlində, ya<br />ortasında, ya da sonunda] bağlılıq olmayan sənəd «məqtu» adlanır.<br />Münkər: Bu kəlmə ərəbcə «ənkərə» felinin məchul növündən əmələ gəlmiş feli sifətdir. Bu da inkar<br />olunmuş, hamı tərəfindən qəbul edilməmiş və s. mənaları ifadə edir. İstilahi mənada isə - etibarsız ravinin<br />etibarlı raviyə müxalif olaraq rəvayət etdiyi hədis «münkər» adlanır.<br />Səhih: Bu kəlmə lüğətdə müxtəlif mənalarda istifadə olunur. Məsələn: Sağlam, möhkəm, qıvraq, gümrah<br />və s. İstilahi mənada isə – səhih hədis, isnadının əvvəlindən axırına qədər dəqiq olan insaflı ravinin<br />aramsız, sapdırmadan [şazz olmadan] və qüsursuz [müəlləlsiz] olaraq özü kimisindən xəbər verdiyi<br />hədisdir».<br />Bu tərifi beş hissəyə bölüb şərh etmək olar:<br />a) isnadın aramsız olması: yəni isnadın əvvəlindən axırına qədər hədisin ravilərindən hər biri onu<br />özündən əvvəlki ravidən bilavasitə götürmüş [eşitmiş] olsun;<br />b) ravinin insaflı olması: yəni hədisin ravilərindən hər biri müəyyən dəyərlərə malik olmalıdır. Belə<br />ki, o müsəlman, həddi-büluğa çatmış, şüurlu olmalı, fasiq və əxlaqsız olmamalıdır;<br />v) ravinin dəqiq olması: yəni hədisin ravilərindən hər biri tam dəqiq olmalıdır. Belə ki, onun ya<br />yaddaşı möhkəm olmalı, ya da yazdıqlarını qorumaqda dəqiq olmalıdır;<br />q) şazz olmaması: Hədis şazz olmamalıdır. Belə ki, rəvayəti «məqbul» [«səhih», yaxud «həsən»]<br />sayılan ravinin özündən də nüfuzlu raviyə müxalif olması şazz adlanır.<br />d) müəlləl olmaması: Hədisdə [sənəddə və ya mətndə] «illə» olmamalıdır. «İllə» hədisin mötəbər<br />olmasında naqislik əmələ gətirən gizlin, anlaşılmaz səbəbdir.<br />Səhih li-ğeyrihi: «Səhih» və «Li-ğeyrihi» kəlmələrinin ayrı-ayrılıqda lüğəti və istilahi mənası artıq<br />yuxarıda izah olunub. İstilahi mənada isə - bu, özünün mislində və ya özündəndə qüvvətli bir başqa yolla<br />[isnadla] rəvayət olunmuş «həsən» hədisdir. Bu növ hədis dərəcə etibarilə «səhih»dən aşağı hesab olunur.<br />Şazz: Bu kəlmə ərəbcə «şəzzə» felinin məlum növündən əmələ gəlmiş feli sifətdir. Bu da tək-tənha, yana<br />çəkilmiş mənaları ifadə edir. İstilahi mənada isə - rəvayəti məqbul [«səhih», yaxud «həsən»] sayılan<br />ravinin özündən də nüfuzlu raviyə müxalif olaraq rəvayət etdiyi hədis şazz adlanır.<br />Zəif: Bu kəlmə lüğətdə zəif, gücsüz, qeyriqənaətbəxş və s. Mənaları ifadə edir. İstilahi mənada isə - nəql<br />etdiyi hədisə etimad olunmayan, etibarsız raviyə «daif»- deyilir. Hədislə bağlı terminə gəlincə, onun da<br />özünə məxsus istilahi mənası vardır. Belə ki, hədis alimləri hədisə «daif» dedikdə, həsən hədisdən aşağı<br />dərəcədə yerləşən, yaxud özündə həsən hədisin vəsfini cəm etməyən, hər hansı şərtlərindən biri olmayan<br />hədisi qəsd edirlər.<br />Tərcüməçidən: Əlixan Musayev / 21.12.2005<br />4<br />AXİRƏT<br />AXIRƏT NƏDIR?<br />İnsan Uca Allahın hər şeyi xidmətinə verdiyi ən dəyərli varlıqdır. Elə isə insan ancaq yaşayıb,<br />əylənib, sonunda da yox olmaq üçün yaradılmamışdır. Qurani-Kərimdə buyurulmuşdur: “Məgər insan<br />elə güman edir ki, o, başlı-başına (cəzasız) buraxılacaq?!” [Qiyamət surəsi, 36]. Bu da insanın bir<br />məqsəd üçün yaradıldığını göstərir.<br />Yenə Qurani-Kərimin bildirdiyinə görə, “Kim (dünyada) zərrə qədər yaxşı iş görmüşdürsə, onu<br />(onun xeyrini) görəcəkdir (mükafatını alacaqdır). Kim də zərrə qədər pis iş görmüşdürsə, onu<br />(onun zərərini) görəcəkdir (cəzasını çəkəcəkdir).” [Zəlzələ surəsi, 7-8]. Bu da insanın dünyada ikən<br />etdiyi hər əməlinin hesabını verəcəyini təsdiq edir.<br />İslama görə bu dünya bir imtahandır. Pis və yaxşı insanlar biri-birindən fərqləndirilib seçilməsi üçün<br />bu dünyada imtanhandan keçirilir. Dünya həyatında sonra tam ayrı və sonsuz bir həyat başlayacaq. Axirət<br />bu sonsuz həyatın adıdır.<br />Hər insan doğular, böyüyər, yaxşı və ya pis bir həyat yaşayar və sonunda ölər. Dünyamız da eynən<br />bir insan kimi ölümlüdür. Bir gün dünyanın da ömrünün sonu gələcək, bütün planet bir anda yox<br />olacaqdır. Biz bu günə Qiyamət günü deyirik. Daha sonra Uca Allah sonsuz qüdrətiylə yeni bir aləm<br />yaradacaq. Bu yeni aləmdə insanlar dünyadəykən etdiklərinin hesabını verib, yaxşılıq və pisliklərinin<br />qarşılığını görəcəklər. Axirətə iman, öldükdən sonra diriləcəyimizə, dünyadaykən etdiklərimizə görə<br />sorğu-sual ediləcəyimizə və sonunda cəzalanacaq və ya mükafatlanacağımıza inanmaqdır.<br />Hər insan əcəli gələndə ölər. Ölüm insanın yox olması demək deyildir. Yalnız ruhun bədəndən<br />ayrılması və sonsuz bir aləmə köçməsidir.<br />İnsanın ölümüylə bədəndən ayrılan ruh, Axirət aləminin başlanğıcı olan qəbir həyatını yaşayar.<br />Qəbirdə Münkər və Nəkir adında iki mələk insana bir sıra önəmli suallar verərlər. Bu sualların<br />başlıcaları: “Rəbbin kimdir? Dinin nədir? Peyğəmbərin kimdir? Kitabın nədir?” suallarıdır. Dünyadaykən<br />iman edib xeyir işlər görənlər bu suallara doğru cavab verərlər. İmanı tam olmayanlar isə bu suallara<br />doğru cavab verə bilməzlər. Sevimli Peyğəmbərimiz Məhəmməd (s.a.v) qəbirdə inasanların bu fərqli<br />hallarını belə təsdiqləməkdədir:<br />“Qəbir hər insan üçün dünyadakı durumuna görə ya Cənnət bağçalarından bir bağça və ya<br />Cəhənnəm çuxurlarından bir çuxurdur”.<br />Bundan aydın olur ki, hər insan vəziyyətinə uyğun olaraq qəbir həyatı yaşayacaqdır.<br />Qiyamətin qopma zamanı gələndə İsrafil adlı mələk Sur adı verilən bir alətə üfləyəcəkdir. Beləcə<br />bütün Yer kürəsi alt-üst olub, bütün canlılar öləcək. İsrafilin ikinci dəfə Sura üfləməsi ilə yeni bir dünya<br />qurulacaq və bütün ölülər diriləcək. Məhşər adı verilən böyük bir meydanda toplanacaqlar. İnsanların<br />dünyada etdikləri hər şey bir səhifə içərisində özlərinə veriləcək. Böyük bir məhkəmə qurulacaq. İnsanlar<br />muhakimə ediləcək. Ömrünü nə yolda bitirdiyi, elmi ilə nələr etdiyi, malını necə qazanıb hara xərclədiyi,<br />vücudunu hansı yollara sərf etdiyi soruşulacaq. Bu məhkəmədə heç bir şeyi inkar etmək mümkün deyil.<br />Çünki insanın əli, ayağı, gözü, qulağı hətta günah etdiyi yerləri dilə gələcək, əməllərinə şahidlik edəcək.<br />Bir-birilərini qarşı insanların şahidliklərinə də yer veriləcək. Daha sonra insanların etdikləri xeyir və şər<br />əməllər necə olduğunu dəqiq bilmədiyimiz bir tərəzidə ölçüləcək. Etdiyi yaxşılıqlar ağır gələnlər Cənnəti,<br />pis əməlləri ağır gələnlər isə Cəhənnəmi qazanacaqlar. Bu tərəziyə Mizan deyilir.<br />Bundan sonra Cəhənnəmin üzərində necə olduğunu Allahdan başqa kimsənin dəqiq bilmədiyi bir<br />körpü qurulacaq. İnsanlar savab əməllərinə görə fərqli vəziyyətlərdə bu Sırat deyilən körpüdən<br />keçəcəklər. Bəziləri ildırım surətilə keçib Cənnətə girəcəklər. Pis insanlar isə Sıratı keçə bilməyəcək və<br />Cəhənnəmə yuvarlanacaqlar.<br />5<br />AXİRƏT GÜNÜNƏ NİYƏ İNANIRIQ?<br />Öldükdən sonra dirilib hesab verməyə inanmaq imanın bir şərtidir. Axirətə inanmayan kimsə<br />müsəlman ola bilməz. Gecədən sonra səhərin, qışdan sonra baharın gəlməsi nə qədər mütləqdirsə,<br />öldükdən sonra diriliş də o qədər mütləqdir. Hər şey axirətin varlığını gərəkli edir. Allahın varlığını qəbul<br />edib axirəti inkar etmək, Günəşi qəbul edib işığını inkar etmək qədər ağılsızlıqdır. Çünki Allah insanları<br />təkrar dirildib hesaba çəkəcəyinə söz vermişdir. Bunu göndərdiyi bütün peyğəmbərlər və müqəddəs<br />kitablar vasitəsilə bildirmişdir. Allahın sözündən dönməsi mümkündür mü?<br />Allah hikmət sahibidir. Hər şeyi zamanında və yerində edər. Boş və anlamı olmayan bir iş görməsi<br />düşünülə bilməz. Bu boyda kainatı və mükəmməl insanı yaradıb, sonunda da onları büs-bütün yox etməsi<br />çox mənasız olardı.<br />Bir bağban böyük əmək və qayğı ilə yetişdirdiyi bağçasını yandırıb yox edərmi? Meyvələrini<br />çuxurlara doldurub çürüməsinə yol verərmi? “Xeyr” deyəcəksiniz. Elə isə Allah da bu kainatı daha gözəl<br />və əbədi olaraq yaşaması üçün Axirəti gətirəcək. Bir əkinçi çürüyüb yox olsun deyə toxumu torpağa<br />səpməz. Kök atıb boy versin deyə tarlaya əkər. İnsan da ölüb torpağa basdırılar. Fəqət çürüyüb yox olmaq<br />üçün deyil, Axirətə - yeni və sonsuz bir həyata gözünü açmaq üçün.<br />Ölüm bizim üçün ikinci bir doğuşdur. Allah anamızın bətnində-qaranlıq bir dünyada bizi doqquz ay<br />bəsləyib inkişaf etdirdi. Dünyada yaşamağımız üçün hər cur əzalarla – baş, əl, ayaq, orqanlarla və s.<br />təmin etdi. Ondan sonra da doğumla bizi dünyaya göndərdi. Ölümlə ikinci dəfə bir də doğulacağıq. Ana<br />bətnindən dünyaya göndərən Allah, dünyadan da Axirətə göndərəcək. Dünyadakı halımız yumurtadakı<br />cücənin halına bənzəyər. Ölümlə yumurtanın qabığını çatladar, tamamilə ayrı və sonsuz bir həyata<br />gözümüzü açarıq.<br />Hər ölkədə qanunlara əməl edən, vətəndaşlıq vəzifəsini layiqincə yerinə yetirən həqiqi vətəndaşlar<br />seçilir və sevilir. Qanunları pozan, hər kəsi narahat edən pis insanlar isə cəzalandırılır. Heç qatillərin,<br />oğruların, cinayətkarların sərbəst gəzdiyi bir ölkə ola bilər mi? Belə bir ölkədə ədalətdən danışmaq belə<br />olmaz. Dünya deyilən məmləkətin sahibi də Allahdır. Allah sonsuz ədalət sahibidir. Yaxşı və sevilən<br />qullarını mükafatsız, pisləri də cəzasız qoymayacaqdır. Onsuz da bu dünyada ədalət tam olaraq<br />görünmür. Zalım və məzlum, əzən və əzilən eyni torpağın altına basdırılır. Deməli, haqq-hesaba böyük<br />bir məhkəmədə baxılacaqdır. İnsanın iki cür yaradılışı vardır. Birincisi, dünyaya gələrkən yaradılışıdır.<br />İkincisi isə Axirətdəki yaradılışıdır. Əslində ikinci yaradılışımız birincisinə görə daha asandır. Çünki<br />birincisində bütün orqan, sistem və duyğularımız tək bir hüceyrədən yaradılır. İkincisində isə dağılan<br />vücudun atom və hüceyrələri toplanılır. Bir şeyi yoxdan var etmək, yoxsa dağılan bir şeyi toplamaq daha<br />asandır? Bizi yoxdan var edib dünyaya göndərən Allah ikinci dəfə də yaradacaqdır.<br />Axirətə inanmağın saysız faydaları vardır. Hər şeydən əvvəl insan üçün böyük təsəlli qaynağıdır.<br />Doğulan körpə anasının bətnindən daha gözəl bir dünyaya gəldiyini bilsəydi heç ağlayardımı? Eləcə<br />Axirətə inanan insan da ölümü sonsuz bir dünyaya doğulmaq kimi görər və ölümdən qorxmaz.<br />Əsgərliyini bitirən əsgərin sevincinin həddi olmaz. Çünki öz boynuna düşən vəzifəni yerinə yetirib öz<br />yurduna dönər. Yüzlərcə qohum, yaxın əqrəba və dostlarına qovuşar. Uzaq bir ölkəyə təhsil almağa<br />gedən bir tələbə vətəninə dönərkən heç ağlayarmı? Ağlayarsa əgər o da sevincindən ola bilər. Eləcə də<br />dünya həyatı da insanlar üçün bir əsgərlikdir. Sanki bir oxumaq, dərk etmək, təhsil və elm almaq<br />fürsətidir. Ölüm isə “buraxılış” əmridir. Gerçək vətənimiz olan Cənnətə dönüşdür. Axirətə köçmüş<br />milyonlarca qohum, dost və yaxınlarımıza qovuşmaqdır.<br />Axirətə inanmaq fərd üçün dəyərli olduğu kimi cəmiyyət üçün də dinclik və rahatlıq qaynağıdır.<br />Axirətdə hesab verəcəyinə inanan bir kəs heç vaxt şər əməl sahibi olmaq istəməz. Zülm eməkdən və<br />haqsız olmaqdan özünü saxlayar. Davranışlarına diqqət edər. Bacardığı qədər yaxşılıqlar, xeyir əməllər<br />etməyə çalışar. Çünki nə qədər çox başqalarına faydalı olarsa Axirətdə o qədər çox xoşbəxt olacağını<br />düşünür. Beləcə həm özü, həm də yaşadığı cəmiyyət rahat və sakit yaşayır. Həyatda yanğın, zəlzələ,<br />xəstəlik kimi müsibətlər əskik olmaz. Hətta bəzən bu fəlakətlər insanın nəyi varsa silib-süpürür. Bu kimi<br />vəziyyətlərdə Allaha və Axirətə inanan insan təsəlli tapar və səbr edər. Özünü məhv etməz, stresə girməz.<br />Çünki itirdiyi şeylərin ona savab qazandırdığını dərk edər.<br />İnsan bu dünyada hər istədiyini əldə edə bilməz. Axirətə inanan insan Cənnətdə bunlara qovuşa<br />biləcəyinə əmin olar. Təsəlli və rahatlıq tapar. Xeyirli və saleh bir insan olmağa çalışar. Başqalarının<br />mənsub olduqları üstünlükləri qisqanmaz. Ruhi və psixi depresiyaya düçar olmaz.<br />6<br />Axirətə inanan insanlara xas olan iki xüsusiyyət vardır:<br />1. Bolluqda verdiyi nemətlərə görə Allaha şükr etmək.<br />2. Sıxıntı və darlıqda isə səbr etmək və Rəbbinə üsyan etməmək.<br />CƏNNƏT VƏ CƏHƏNNƏM<br />Dünya bir tarla, məhşər bir xarman, Cənnət və Cəhənnəm isə anbardır sanki. Dünyada yaxşılıq və<br />pislik, çirkinlik və gözəllik, faydalı və zərərli insanlar birgə ömür sürürlər. Axirətdə bunlar bir-birindən<br />tamamilə ayrılacaqlar. Bütün yaxşılıqlar, gözəlliklər, faydalı və xeyirli insanlar Cənnətə toplanacaq. Hər<br />cür pisliklər, çirkinliklər, zərərli və xeyirsiz insanlar isə Cəhənnəmə toplanacaq. Cənnət dünyadakı<br />yaxşılıq və gözəlliklərin, Cəhənnəm isə pislik və çirkinliklərin meyvəsidir. İnsan dünyada nəyi əkərsə,<br />Axirətdə də onu biçəcəkdir. Yetişdirdiyi meyvələri dərəcəkdir.<br />Cənnət Allahın sevdiyi xeyirli qulları üçün hazırladığı sonsuz bir mükafat yurdudur. Qulaqların<br />eşitmədiyi, gözlərin görmədiyi, ağla gəlməyən, xəyal belə edilməyən nemətlərlə doludur. Dünyanın<br />minlərlə il sürən xoşbəxt həyatı Cənnət həyatının bir anına belə dəyməz. Cənnətin açarı isə imandır.<br />İmanı olduğu halda qulluq vəzifəsində günah edən, insanlara pislik edən kəslər Cəhənnəmdə cəzalarını<br />çəkdikdən sonra Cənnətə girəcəklər. Cənnət göyləri və Yeri əhatə edəcək qədər genişdir. İçində<br />növbənöv çaylar axar. Cənnət zümrüd kimi yaşıllıqlarla dolu bağçalardan əmələ gəlmişdir. Köşkləri inci,<br />yaqut və mərcanlardan inşa edilmişdir. Cənnətliklər əbədiyyən gənc, dinc və sağlam olaraq nemətlər<br />içində üzəcəklər. Ürəkləri istəyən hər şeyə nail olacaqlar.<br />Cəhənnəm inkarçı, pis, zalım və əxlaqsız insanların atılacaqları bir cəza evidir. Qurani-Kərimdə<br />Cəhənnəm yandırıb taxdığı insanlar və daşlar olan bir atəş dəryası olaraq tanıdılır. Əslində Allaha və<br />Axirət gününə inanmayan kafirlər üçün hazırlanmışdır. Onlar əbədi olaraq Cəhənnəmdə qalacaqlar.<br />Ancaq inandığı halda nəfsinə qalib gələ bilməyən və günah sahibi olan insanlar da cəzalarını çəkənə<br />qədər burada qalacaqlar. Cənnət və Cəhənnəmin varlığı İlahi ədalətin gərəyidir. Naqis insanların<br />cəzalandırılmaması xeyirli insanlara zülümdür.<br />Allah heç bir bəndəsini cəzalandırmaq istəməz. Ona görə də insanlara günahlardan əl çəkib xeyir<br />əməllər etmələri üçün xəbərdarlıq edib. Günahlarına görə isə tezliklə tövbə etməyə çağırıb.<br />ÖLÜM<br />ÖLÜMÜN SƏRXOŞLUĞU<br />Bir anlıq düşün ki, sən can üstündəsən. Ölümün sıxıntısı, acısı, sərxoşluğu, qəm və iztirabıyla<br />boğuşmaqdasan. Artıq ölüm mələyi ayağından başlayaraq ruhunu çəkməyə başlayıb. Ölümlə çarpışmanın<br />ağrısını ayağının ta ucundan hiss edirsən. Sonra bu, heç vaxt keçirmədiyin ağrılı hal ara vermədən davam<br />edir. Ruhun aşağıdan yuxarıya doğru olmaqla bütün bədənindən çəkilir. İzaholunmaz ağrı hiss edirsən<br />bütün vücudunda. Ölümün sıxıntısı bütün bədəninə yayılıb. Qəlbin ürpərti və üzüntü içindədir.<br />Rəbbindən gələcək qəzəb və ya mərhəmət müjdəsinin həsrətindəsən. Vəzifəsi sənin canını almaq olan<br />mələkdən bu iki xəbərdən birini eşitməkdən başqa bir ehtimalın olmadığını artıq dərk etmisən.<br />ÖLÜM MƏLƏYİNİN GÖRÜNÜŞÜ<br />Sən belə qəm, kədər, ölüm ağrısı və şiddətli üzüntü içərisində Rəbbindən iki müjdədən birini<br />gözlərkən birdən - birə Ölüm mələyinin çöhrəsi ilə üz-üzə gəlirsən. Bu çöhrə o zamanadək gördüyün ya<br />ən gözəl, ya da ən çirkin bir mənzərə olacaq sənin üçün.<br />Bədənindən ruhunu çəkib çıxartmaq üçün Ölüm mələyi əlini sənin ağzına doğru uzadarkən ona<br />baxırsan. Bu düşdüyün vəziyyət və Ölüm mələyini görməyindən doğan dəhşətdən nəfsin zillətə<br />bürünmüşdür. Qəfildən hansı müjdə ilə qarşılaşacağının xiffəti səni daha da sıxır. Birdən-birə onun səsini<br />eşidirsən. Sənə: “Allahın riza və mükafatı ilə sevin, ey Allahın dostu!” və ya “Onun qəzəb və əzabıyla<br />sevin, ey Allahın düşməni!” deyilir.<br />7<br />Bax, elə həmin an ya qurtulduğun qənaətinə gəlir və ruhun Allah ilə hüzur tapır, ya da məhv və həlak<br />olduğuna əmin olub qəlbin ümüdsizliklə dolar, Allahdan ümüdün üzülər. Dünyadakı müddətinin bitdiyi,<br />izin-tozun silindiyi və səndən əvvəl keçib gedənlərin yurduna köçdüyün o anda konlünə son dərəcə kədər<br />və hüzün və ya nəşə və sevinc hakim olar.<br />QƏBİR<br />QƏBİR VƏ SORĞUSU<br />Könlünün sevinc və şadyanalıqdan uçduğu və ya ibrətlə dolduğu o anda özünü təsəvvür et! Sənin<br />üçün qazılan qəbiri və onun dəhşətli mənzərəsini, oradakı iki mələyi və Rəbbinə olan imanla bağlı sorğusualı<br />göz önünə gətir. Ya Rəbbindən gələn Kəlimeyi-şəhadət ilə dəstəkləndiyindən səbatlı və qərarlı, ya<br />da tamamilə yardımsız, çaşqın və ürkəksən.<br />O iki mələyin sorğu-sual etmək üçün səni çağırdıqları andakı səslərini düşün! O ensiz məzar<br />çuxurunda oturuşunu təsəvvür et. Sən və yalnız iki mələk. O mələklərin görünüşünə və vücudlarına<br />gözünü dikdiyin anı xəyal et. Əgər onları gözəl şəkildə görsən, qəlbin qurtuluşa çatdığına əmin olar. Yox<br />əgər çirkin şəkildə görsən, məhv və həlak olduğunun qənaətinə gələrsən. Bir anlıq düşün onların<br />sorğularını, səs və sözlərini. Sonra da əgər Allah lütf etmişsə Onun yardımını və ya tərk etmişsə dəhşət<br />içində çaşqınlığını təsəvvür et.<br />QƏBRİN CƏNNƏT VƏ CƏHƏNNƏMƏ AÇILIŞI<br />Ya əminlik və qətiyyətlə, ya da çaşqın və şübhəli cavabını düşün! Uca Allah sənə səbat ehsan<br />etmişsə, o iki mələyin sevinclə sənə yönəldiklərini, Cəhənnəmə qapı açmaq üçün qəbirin yanlarına<br />vurduqlarını da düşün! Sonra Cəhənnəmin atəşindən qızındığını, o anda mələklərin səninlə<br />danışmaqlarını göz önünə gətir. Allahın səni qoruduğu bu acı mənzərəyə baxırsan. Aciz və zəifliyinə<br />baxmayaraq necə bir atəşdən xilas olduğunu öz gözlərinlə görüb inanarsan. Buna görə qəlbin sevinc və<br />nəşə ilə dolar.<br />Sonra o iki mələk qəbrinə yenidən vurduqdan sonra məzarının zinət və nemətlərlə dolu Cənnətə<br />açıldığını və mələklərin bu sözlərini təxəyyül et: “Ey Allahın qulu! Allahın sənin üçün hazırladıqlarına<br />bax! Bu, sənin məqamın və qovuşacağın yerindir!” Bu Cənnət nemətlərini, ordakı səltənətini və bütün bu<br />parlaq gözəlliklərə bir gün qovuşacağını hiss edərkən könlünü dolduran sevinci düşün!<br />Əgər elə deyilsənsə, bütün bunların əksini: təhqir olunacağını, Cənnət göstərilərkən mələklərin sənə<br />“Əziz və Cəlil olan Allahın səni məhrum etdiyinə bax!” dediyini, Cəhənnəmi görərkən isə “Allahın sənin<br />üçün hazırladığına bax! Bu sənin yurdun və qovuşacaq yerindir!” sözlərini bir düşün. Bu nə böyük və<br />dəhşətli bir təhlükədir!<br />Bu iki haldan hansının qəbirdə sənin vəziyyətin olacağını öyrənənədək dünyada sənə çox böyük qəm<br />və üzüntü vardır. Sonra yoxluq və imtahan! Ən nəhayət sənin də nəfəsin kəsiləcək torpağın altında<br />vücudun çürüyəcək, sümüklərin belə məhv olacaq. Fəqət ölüm mələyinin verdiyi müjdənin hüzün və<br />sevinci ruhundan heç getməyəcək. Canın durmadan yenidən diriləcəyin zaman qarşılaşacağın ya Allahın<br />qəzab və əzabını, ya da Onun riza və mükafatını gözləyəcəkdir.<br />Sən bunu gözlərkən ruhun Cənnətdəki məqamına və ya Cəhənnəmdəki yerinə ərz ediləcəkdir.<br />Ruhunun həsrət və üzüntüləri, ya da həzz və sevinci çox böyük olacaqdır. Nəhayət ölülərin gözləmə<br />müddəti bitəcək. Yer və göy sakinlərsiz qalacaq. Bir zamanlar canlı və hərəkətli olan hər şey donacaq.<br />Artıq nə eşidilən bir səs, nə də görülən bir qaraltı olacaqdır. Sadəcə O Ən Uca Cabbar olan Allah-Təala<br />qalacaqdır. Eynən əzəmət və ucalığı ilə tək və yalqız olduğu kimi!<br />8<br />QİYAMƏT VƏ HƏŞR<br />İSRAFİLİN SURUNUN SƏSİ<br />Sonra sən də daxil olmaqla bütün yaradılanlar Allahın hüzuruna zillət və qorxu içərisində toplanması<br />üçün bir müdhiş səslə diksinəcəkdir. Bu, İsrafilin Surunun səsidir!<br />Bu səsin qulaq və ağılın üzərindəki təsirini düşün!<br />Uca Yaradanın hüzuruna çağrıldığını anlayırsan. Bu səsin təsirindən yerindən dik atılmış və saçların<br />ağarmışdır. Çünki bu səs əzəmət və mərhəmət sahibi Allahın hüzuruna toplanmağa çağırmaqdadır.<br />Sən də bu səsi eşitdiyin üçün qorxu içindəsən. Və qəflətən başının üstündəki torpağın yarıldığını hiss<br />edirsən. Məzarının torpağı ilə təpəndən dırnağınadək toz-torpaq içində sıçrayıb ayağa qalxarsan. Ğözlərin<br />səsin gəldiyi tərəfə dikilmişdir. Səninlə birlikdə bütün yaradılanlar uzun müddət bəla və imtahan<br />gördükləri qəbirlərinin toz-torpağına bulaşmış halda elə dəhşətli bir görkəmdə ayağa qalxarlar ki...<br />Özünün və onların birlikdə qəbirlərinizdən diksinib qalxmağınızı ğöz önünə gətir!<br />MƏHŞƏRƏ SÖVQ<br />Məxluqatın qarışıqlığı içərisində qorxu, üzüntü, qəm və kədərinlə təkbaşına çılpaqlığını və zillətini<br />təsəvvür et!<br />Hamı çılpaq, ayaqyalın, susqun halda zillət, ürpərti və dəhşət içindədir. Ətrafındakı bu qarma-qarışıq<br />insan selinin ayaq səslərindən və İsrafilin çağırışının yanğısından başqa bir şey eşidə bilməzsən. Sənin də<br />içində olduğun məxluqat ona doğru yönəlmiş və səsin gəldiyi tərəfə yeriməkdədirlər. Heybət və zillət<br />içində qaçmaqdasan. Məhşər yerinə çatanda çılpaq və ayaqyalın cin və insanlardan ibarət bütün ümmətlər<br />bir yerdə toplanar.<br />Yer üzündəki hökmdarların, iqtidar sahiblərinin səltənətləri, mal və mülkləri yox olmuş, özlərini isə<br />qorxu bürümüşdür. Dünyada Allahın qullarına qarşı etdikləri zülm və işgəncələrdən sonra artıq yaradılış<br />və dəyər baxımından məhşər əhlinin ən aşağı və ən səviyyəsizləridir.<br />Sonra insanlardan qorxub, təkbaşına yaşayan vəhşi heyvanlar – təbii ki, imtahana və ya etdikləri bir<br />günaha görə deyil, sadəcə Qiyamət günün dəhşətindən qorxduqları üçün başları önlərinə əyilmiş olaraq<br />çöllərdən və dağların təpələrindən yönəlib gələrlər. Şiddət, cürət və qüdrətlərinə baxmayaraq, yırtıcı<br />heyvanlar belə o böyük gündə Qiyamət və Allahın hüzuruna ərz anı üçün boyunlarını bükmüş olaraq və<br />zillət içində gəlməklərini düşün! Nəhayət o vəhşilər gəlib məxluqatların ardınca Cabbar və həqiqi Məlik<br />olan Allahın hüzurunda zillət içərisində dayanarlar.<br />Şeytanlar da azğınlıq, üsyan və inadlarından sonra Uca Allahın hüzuruna ərz edilməyin zillətiylə<br />boyun əymiş olaraq gələrlər. Uzun bir imtahandan sonra yaradılışları və təbiətləri fərqli-fərqli olduğu və<br />bir-birindən ürküb qaçdıqları halda hamısını bir yerdə toplayan Allahın şanı nə qədər ucadır!.. Yenidən<br />diriliş onların hamısına baş əydirmiş və məhşərə sövq onları bir yerə toplamışdır.<br />GÖYLƏRİN YARILMASI<br />İnsan, cin, şeytan, vəhşi və yırtıcı heyvanlar, davar və sağmal kimi ev heyvanları və həşəratlarla<br />birgə Yer üzü əhalisinin sayı tamam olub ərz və hesab çəkilən yerdə hamısı öz yerini tutar. Sonra onların<br />üzərinə düşən Günəş və Ayın işığı yox olar. Nurunun sönməsiylə Yer üzü qaranlığa qərq olar.<br />Sən və ətrafındakı məxluqat bu vəziyyətdəykən başınız üzərindəki dünya səması çatlamağa və öz<br />böyüklüyü ilə dönməyə başlayar. Sən də hamı kimi bu təhlükəli mənzərəni gözlərinlə izləyərsən. Sonra<br />göylər beş yuz illik qalınlığına baxmayaraq yarılar. Bir anlıq düşün adi bir göy gurultusundan titrəyən<br />qəlbin bu göylərin parçalanmasından yaranan səsə necə tab gətirər!.. Sonra göylər Qiyamət gününün<br />əzəmət və dəhşətindən yırtılıb parça-parça olar.<br />9<br />Parçalanıb yarılan göyləri əhatə edən mələklər o göylərin ətrafında durarlar. O boyda göylərin<br />parçalanmasını nə zənn edərsən? Rəbbi göyü Qiyamətin dəhşətilə əridib içinə sarılıq qarışan ərimiş<br />gümüş halına gətirər. Eynən Cəlil və Rəhman olan Allahın Qurani-Kərimdə buyurduğu kimi: “(Qiyamət<br />günü) göy yarılıb (dağ basılmış) dəri (yaxud dağ edilmiş yağ) kimi qıpqırmızı olduğu zaman<br />(halınız necə olacaq)?!” [Rəhman surəsi, 37] və ya “O gün göy göyərmiş mis kimi olacaq. Dağlar da<br />didilmiş (rəngbərəng) yun kimi olacaqdır.” [Məaric surəsi, 8-9]<br />(Müfəssirlər deyirlər ki, ayədə qeyd olunan “əl-Mühl” sözü içinə sarılıq qarışmış ərinmiş gümüş<br />deməkdir. “əl-Ihn” isə didilmiş rəngli yun anlamındadır. “Vərdətən kəddihan” ifadəsi isə qızılı-qırmızı<br />rəng mənasında işlənir.)<br />MƏLƏKLƏRİN ENİŞİ<br />Dünya səmasının mələkləri o səmanın kənarlarında ikən birdən-birə Allaha ərz və hesab ücün Yer<br />üzündəki məhşər yerinə enərlər. O mələklər ki, Allah qatında böyüklüklərinə, dəyərlərinə baxmayaraq<br />zillət və məskənət içində Yaradana təqdis ilə ucalan səsləri ilə göyün hər iki tərəfindən Yer üzünə doğru<br />sürətlə enərlər. Yüksək qiymətləri, nəhəng cismləri, dəhşətli səsləri və şiddətli qoxuları ilə Əziz və Cəlil<br />olan Allaha arz edilmənin, hesab vermənin qorxusundan boyunları bükük bir biçimdə buludların<br />arasından enişlərini təsəvvür elə!<br />Belə ki, Yəhya bin Ğaylan əl-Əsləmi mənə demişdir ki: “Ruşdeyn bin Saidin Əbüs-Səmhdən, onun<br />da Əbu Qabildən onun da Abdullah bin Amr bin əl-Asdan nəql edildiyinə görə Peyğəmbər (s.a.s) belə<br />buyurmuşdur: “Allahın bir mələyi vardır. İki göz bulağından gözünün qurtaracağınadək məsafə ayaqla<br />qət ediləcək yüz illik məsafəyə bərabərdir.” Yenə Yahya bin Ğaylan əl-Əsləmi mənə demişdir ki:<br />“Rüşdeyn bin Said, İbn Abbas bin Məymun əl-Lahmi, onun da Əbu Kabil, onun da Abdullah bin Amr bin<br />əl-Asdan nəql etdiyinə görə Peyğəmbər (s.a.s) belə buyurmuşdur: “Allahın bir mələyi vardır. İki qaşının<br />arası yüz il qədərdir”. Enən mələklərin onlar üçün gəldiyini düşünən məxluqat belə bir sual edəndə sənin<br />də qorxun nə yaman olar: “Rəbbimiz aranızdamı?” Mələklər məxluqatın bu sualından və Allahın onların<br />arasında olması düşüncəsindən ürpərirlər və Allahı tərif ücün belə nida edərlər: “Haşa! Rəbbimizi tənzih<br />edərik! O, aramızda deyildir. O, gələcəkdir”. Nəhayət o gün çəkdikləri əziyyətdən başları önlərinə<br />əyilmiş bir vəziyyətdə məxluqatı sıxlaşdıraraq mələklər də səf halında öz yerlərində dayanarlar. Nəhəng,<br />əzəmətli yaradıldıqları halda onları qanadlarına bürünmüş, Rəbblərinə zillət, məhviyyət və sonsuz hörmət<br />hissi ilə başları kökslərinə əyilmiş hallarını təsəvvür et! Sonra hər şey eyni şəkildə göyün yeddinci qatına<br />çatanadək və bütün göy xalqı enənədək davam edər. Hər bir göyün əhalisi məxluqatın ətrafında ayrı bir<br />səf qurarlar.<br />MƏHŞƏRİN HƏRARƏT VƏ SIXINTISI<br />Nəhayət bütün yeddi göy və yer əhalisi məhşərdəki yerlərini tam olaraq alandan sonra Günəşə on<br />illik hərarət geydirilər və məxluqatın başları üzərinə bir və ya iki yay qədər yaxınlaşdırılar. Rəbbil-<br />Aləminin kölgəsindən başqa heç kimsənin kölgəsi olmaz. Yalnız Ərşin kölgəsində sərinlənənlər və<br />Günəşin hərarəti ilə qovrulanlar vardır. Günəş altındakıları hərarəti ilə qızdırar. Hərarətdən onların kədər<br />və narahatlıqları şiddətlənər. Sonra ümmətlər narahatlıqdan sıxışmağa və bir-biriləri ilə didişməyə<br />başlayar. Bir-birilərini sıxışdırarlar və ayaqları əzilər.<br />Susuzluqdan az qala boğazları quruyub qırılar. Günəşin istisi, məxluqatın nəfəsləri və izdihamın<br />verdiyi hərarət bir-birinin üstünə gələr. Bundan sonra onlardan elə bir tər axar ki, bütün Yer üzünə<br />yayılar. Sonra da əməllərinin dərəcəsinə və Allah qatındakı səadət və dərəcələrinə görə bütün vücudlarını<br />qərq edər bu tər. Belə ki, bəzilərinin topuqlarına, bəzilərinin göbəyinə, bəzilərinin qulaq sırğaliqlarına<br />qədər yüksələr. Bəziləri isə hardasa öz tərləri içində boğulacaq vəziyyətə düşər.<br />Umeyr bin Səid deyir ki, “Mən İbn Amr və Əbu Said əl-Hudrinin yanında oturmuşdum. Cümə günü<br />idi. Birisi yanındakına dedi ki, “Mən Rəsulullahı (s.a.s) belə buyurarkən eşitdim: “Qiyamət günü tər insan<br />oğlunun harasınadək çatar? Orada olanlardan biri cavab verdi: “Qulağının sırğalığınadək”, başqa biri:<br />“Ağzına qədər”dedi. İbn Ömər (r.a): (Qulağının sırğalığından ağzına doğru bir xətt çəkərək) İkisinin də<br />bərabər olduğunu görürəm” dedi”.<br />10<br />Haysemə, Abdullahın belə dediyini bildirdi: “Qiyamət günü Yer üzünün hər yeri atəş kimi olar.<br />Uzaqlığında isə Cənnət durar. İnsanlar onun hurilərini və qədəhlərini görərlər. Abdullahın canı qüdrətinin<br />əlində olan Allaha and içirəm ki, hesabını gözləyən insan sorğu-sualı başlayanadək o qədər tər tökər ki,<br />tökdüyü hər tər öz boyunca Yer üzünə yayılar. Sonra bu tər burnuna qədər yüksələr.” Abdullahdan<br />soruşdular: “Bu nədən irəli gəlir, ya Əbu Abdurrahman?” Abdullah: “İnsanların çəkdikləri sıxıntını<br />görmələrindən” cavabını verdi.<br />İbn Ömərdən (r.a) Rəsulallahın (s.a.s) belə buyurduğu nəql edildi: “İnsan (bir dəfə də kafir dedi)<br />Qiyamət günü qulaqlarının ortasına qədər tər sızıntısının dənizi içərisində ayaq üstə gözləyər”. Yenə<br />Peyğəmbərdən (s.a.s) Abdullahın belə dediyi rəvayət edilmişdir: “O günün uzun-uzadı gözləməsindən<br />Qiyamət günü tər kafiri ağzının bərabərinə çatacaq qədər qərq edər. O qədər əziyyət edər ki, “Rəbbim,<br />atəşə göndərsən belə məni rahatlat!” deyə yalvarar”.<br />Heç şübhəsiz sən də onlardan biri ola bilərsən. Qədərinlə baş-başa qalmış, tər içində qərq olmuş,<br />qorxu və ürpərtidən nəfəsin tıxanıb, təngənəfəs bir halda özünü düşün! Ətrafındakı insanlar da səninlə<br />birlikdə səadət və ya bədbəxtlik yurduna göndərəcək hökmün verilməsini gözləyərlər.<br />HƏR KƏS ÖZ CANININ HARAYINDA<br />Nəhayət sənin və digər yaradılışların məşəqqəti ən yüksək zirvəyə çatar. Danışmadan və hesaba<br />çəkilmədən uzun-uzadı gözləyərlər. Üç yüz il heç danışmadan, bir tikə yemək yemədən, bir qurtum su<br />içmədən, üzlərinə bir dənə də xoş bir meh dəymədən, bu narahatlıqdan və ayaq üstə durmaqdan yaranan<br />dözülməz dərəcədə yorğunluğu dəf etmək üçün bir an belə istirahət etmədən gözləməyi nə zənn edərsən?<br />Katadə və ya Kəbdən rəvayət edilmişdir ki: “O gün insanlar aləmlərinin Rəbbinin hüzurunda<br />duracaqlar” (əl-Mutaffifin) ayəsini oxudu və bu açıqlamanı gətirdi: “Üç yüz il qədər duracaqlar.” Yenə o,<br />Həsən əl-Bəsridən belə eşitdiyini söylədi: “Uzunluğu əlli min il olan bir zaman ayaqları üzərində Əziz və<br />Cəlil olan Allahın hüzurunda dayanan insnaların halını nə zənn edərsən?! Onlar orada nə bir şey yeyərlər<br />nə də bir şey içərlər. Belə ki, susuzluqdan boyunları incəlmişdir. Aclıqdan içləri yanmışdır.”<br />Belə bir vəziyyətdə sən də bir anlıq da olsa özünü düşün. Fərz et ki, illərlə öz tərinin içində<br />boğularaq, ətrafın sım-sıx insan, cin, mələklərlə dolmuş halda, susuzluqdan udqunmağa belə çətinlik<br />çəkərək, verəcəyin hesabın ağırlığı altında gözləyirsən...<br />PEYĞƏMBƏRLƏRƏ MÜRACİƏT<br />İnsanlar məşəqqət və zülmün artıq tablaşa bilmədikləri bir dərəcəyə gəldiyində Allah qatında dəyərli<br />olan və onlara şəfaət edəcək insanlar axtarmağa başlayarlar. Artıq bu yaşadıqları əzabdan qurtarıb tezliklə<br />Cənnətə və ya Cəhənnəmə getməklərini istəyərlər.<br />Əvvəlcə Adəm və Nuh, sonra İbrahim, İbrahimdən sonra isə Musa və İsa ilə görüşüb yardım<br />istəyərlər. Bütün peyğəmbərlər belə deyərlər: “Rəbbimiz bu gün o qədər qəzəblənmişdir ki, nə bundan<br />əvvəl belə qəzəblənmiş, nə də bundan sonra bu qədər qəzəblənəcək!”. Hamısı buna oxşar mənalarla<br />Qüdrət və Cəlal sahibi Rəbblərinin qəzəbinin şiddətini ifadə edər və onlar da yalnız öz canlarının hayında<br />olduqlarını belə dilə gətirərlər: “Nəfsi! Nəfsi! (öz canım, öz canım!)”. Ancaq öz canlarının dərdi ilə<br />məşğuliyyət, öz dərdləri və qurtuluş qayğıları o qədər olar ki, şəfaət üçün Allahın hüzuruna getməyə<br />etiraz edərlər.<br />Əziz və Cəlil olan Allah belə buyurur: “O gün hər kəs öz canını qurtarmağa çalışacaq, hər kəsə<br />etdiyi əməllərin əvəzi tam veriləcək və onlara zülm edilməyəcəkdir”. (Nəhl surəsi,111)<br />Məxluqat toplu şəklində hər biri canının hayına düşüb “Nəfsi, nəfsi!” deyə bağırarkən səslərini<br />təsəvvür et! Yalnız “Nəfsi, nəfsi!” sözündən başqa bir şey eşidə bilməzsən. O gün nə qorxunc bir gündür!<br />Sən də onlarla birlikdə sadəcə özünü düşündüyünü və Rəbbinin əzab və cəzasından qurtulmaq istədiyini<br />hayqırarsan.<br />Allah qatındakı dəyərlərinə və yüksək məqamlarına baxmayaraq, Adəm Səfiyullah, İbrahim<br />Xəlilullah, Musa Kəlimullah, İsa Ruhullah və Kəlimətullah Rəbbinin şiddətli qəzəbindən qorxaraq<br />“Nəfsi, nəfsi!” deyə səsləndikləri bir günü nə zənn edərsən? O günkü qorxun, təlaşın, üzüntün və<br />narahatlığınla özünü onlarla müqayisə edə bilərsənmi?<br />11<br />BÖYÜK ŞƏFAƏT<br />Nəhayət məxluqat onların öz canlarının dərdində olduğunu görərək şəfaətlərindən ümüdlərini<br />kəsərlər. Sonra Məhəmməd peyğəmbərin (s.a.s) yanına gələrlər. Rəblərinin yanında şəfaət etməsini<br />diləyərlər. O da müsbət cavab verər. Sonra Rəhman və Rəhim olan Allahın hüzuruna çıxaraq izin istəyər.<br />Ona izin verilər. Sonra peyğəmbərimiz (s.a.s) Rəbbi üçün səcdəyə qapanar. Allaha layiq şəkildə həmdsənalar<br />edər. Bunlar sənin və bütün məxluqatın eşidəcəyi şəkildə cərəyan edər. Nəhayət Allah onların<br />tezliklə ərz edilməsi və haqq-hesabın başlanması diləyini qəbul edər.<br />ƏN BÖYÜK MƏHKƏMƏ<br />Sən digər yaranışlarla birlikdə Qiyamətin qaranlıq və dəhşətli sıxıntısı içərisində qərar fəslini və<br />nemət və ya hüzün yurduna girməyi gözləyərkən birdən-birə Ərşin nuru yüksələr. Yer üzü Rəbbinin<br />nuruyla parlayar. Qəlbin Cabbar olan Allahın hökm etməyə başlayacağına qəti olaraq inanar. Ona hesab<br />vermək vaxtın artıq yetişmişdir. O an səndən başqa heç kimin ərz edilmədiyini və səndən başqa heç<br />kimin hesaba çəkilmədiyini sanarsan.<br />Hamid bin Hilalın belə dediyi bildirilmişdir: “Bizə anladıldı ki, Qiyamət günü bir insan hesaba<br />çağırılaraq: “Ey filan oğlu filan, hesaba gəl!” deyilər. Hətta o zənn edər ki, hesaba çağırılanlardan, ondan<br />başqası nəzərdə tutulmur”.<br />CƏHƏNNƏMİN KÜKRƏYİŞİ<br />Sonra Uca Allah: “Ey Cəbrayıl, Cəhənnəmi mənə gətir!” buyurar. Cəbrayıl gedib: “Ey Cəhənnəm,<br />gəl!” dediyi zaman Cəhənnəmim halını düşün! Allahın başqa bir varlıq yaradıb ona da əzab verəcəyinin<br />qorxusuyla titrəməsini təsəvvür et! Çalxalanıb coşduğu və məxluqata baxıb kükrədiyi anı bir düşün!<br />Allahın əmrinə müxalif olub asi olanlara qarşı Rəbbinin qəzəbinə görə coşaraq məxluqatın üzərinə hücum<br />edərkən gözətçilərini sürüklədiyini xəyal et. İç çəkmək və kükrəmək səsini, dalğalanaraq bir-birinin<br />arxasınca gələn hənirtiləri düşün! Qulağın o uğultularla dolmuşdur. Qorxu və heybətdən ürəyin ağzına<br />gəlmiş və yerindən qopacaq hala gəlmişdir. Bütün məxluqat üstlərinə kükrəyib, hücüm edən Cəhənnəm<br />atəşlərindən şiddətlə qaçarlar.<br />Bax, o gün çığırışma və qarşılıqlı fəryad günüdür. Cəhənnəmin yanmaq səsini eşidəndə arxalarına<br />dönüb qaçarlar və bir-birilərinin dalına, Cəhənnəmin ətrafına, diz üstə çökmüş vəziyyətdə səpələnərlər və<br />gözlərindən yaşlar axar.<br />ZALIMLARIN FƏRYADI<br />Cəhənnəmin içini cəkmək və kükrəmək əsnasında məxluqatın bir-birinə qarışan ağlamaq səsini bir<br />düşün! Zalımlar fəryaq və fəğan edərək yox olub getməyi diləyərlər. Hər bir seçilmiş, siddiq, şəhid və<br />bütün qalan xalq “Nəfsi, nəfsi!” deyə bağırar.<br />Düşün bir anlıq: Məxluqatın peyğəmbərləri yalvarış dolu çağırışlarını. Onlardan hər qul: “Nəfsi,<br />nəfsi!” deyə səsələnər. Sən də onlar kimi, eyni şeyi söyləyərsən. Sən də məxluqatla birlikdə dəhşətli<br />təhlükələr və ürək qopardan qorxular içindəykən bir də görərsən ki, cəhənnəm ikinci dəfə hayqırmışdır.<br />Sənin və onların qorxu və həyəcanı bir qat daha artar. Ardınca üçüncü dəfə yenə kükrəyər cəhənnəm.<br />Yaranışlar dalbadal üzüstə yıxılarlar. Gözlər bərələr və atəşin onları qapıb götürmə qorxusuyla göz<br />ucuyla gizli-gizli baxarlar. O zaman zalımların ürəkləri az qala yerindən çıxar, udlaqları quruyar,<br />qorxunun dəhşətindən udquna-udquna qalarlar. Boğazlar düyünlənər. Ağıllar başdan çıxar. Yaxşı və pis -<br />bütün insanların ağılları çaşar. Heç bir peyğəmbər və heç bir seçilmiş saleh qul qalmaz ki, gördüyü bu<br />dəhşətlərin üzündən ağlı çaşmasın.<br />12<br />PEYGƏMBƏRLƏRİN QORXUSU<br />O anda Əziz və Cəlil olan Allah yolunun dəvətçiləri və qullarına qarşı dəlilləri olduqları üçün<br />məxluqatın ən dəyərliləri və Özünün ən yaxınları olan peyğəmbərlərə yönələrək, onları qullarına nə ilə<br />göndərdiyini və qullarının nə cavab verdiyini soruşaraq buyurur: "Sizə nə cavab verildi?" Onlar da<br />düşünüb xatırlayan deyil, çaşqınlıqdan unudan ağıllarıyla: "Heç bir məlumatımız yoxdur. Şübhəzis ki,<br />qeybləri bilən yalnız Sənsən!" [Maidə surəsi: 109]. Bu nə böyük qorxu ki, Allaha olan yaxınlıqlarına və<br />Onun qatındakı dəyərlərnə baxmayaraq, hətta peyğəmbərlər də elə bir nöqtəyə çatmışlar ki, ağılları<br />çaşmış, ümmətlərinin onlara nə cavab verdiklərini belə xatırlamaz vəziyyətə düşmüşlər!<br />Əbül-Həsən əd-Dəməşqinin belə dediyi rəvayət edilmişdir: "Əbu Kurrə əl-Əzdiyə dedim ki:<br />"Insanların qəlbi Qiyamət gününün dəhşətinə necə tab gətirər?" Dedi ki: "Onlar dirildiyi zaman buna<br />gücü çatacaq bir yaradılışda yaradılarlar." Əbül-Həsən dedi ki: "İshaq bin Hələfə Uca Allahın<br />peyğəmbərinə söylədiyi: "Sizə nə cavab verildi? (sualına) onların: Bilmirik!" [Maidə:109] sözünü misal<br />gətirib soruşdum ki, bu dünyada onlara nə cavab verildiyini bilmirlər? Dedi ki: "Peyğəmbərlərə bu sual<br />veriləndə hiss etdikləri heybətin böyüklüyündən ağılları çaşar və onlara nə cavab verildiyini bilməzlər.<br />Doğru söyləyərlər. Nəhayət özlərinə gələrlər və dünyada onlara nə cavab verildiyini xatırlayarlar."<br />Əbül-Həsən "Bu cavabı Əbu Süleymana nəql etdim. O: "İshaq doğru söyləyib. Peyğəmbərlər o<br />andakı sözlərində doğrudurlar. Nəhayət özlərinə gəlincə, onlara nə cavab verildiyini xatırlayarlar", dedi.<br />Əbu Süleyman dedi ki: "Birinin öz yoldaşına: "Mənimlə sənin aranda Sırat vardır" dediyini eşitsən bil ki,<br />o, Sıratın nə olduğundan xəbərsizdir. Əğər belə olmasaydı, Sıratda bir kimsə ilə münasibət qurmağı və ya<br />kiminsə onunla münasibətdə olmasını istəməzdi."<br />QİYAMƏTİN MƏNZƏRƏSİ VƏ TƏKVİR SURƏSİ<br />"Allahın peyğəmbərləri toplayıb: "Sizə nə cavab verildi?" dediyi gün..." [Maidə: 109] ayəsi haqqında<br />Mücahidin belə dediyi nəql edildi: "Onlar qorxarlar və "Bizim heç bir bilgimiz yoxdur!" deyərlər". Yenə<br />"O gün hər ümməti diz çökmüş görərsən" [Casiyə, 28] ayəsi haqqında belə dediyi bildirildi: "Yəni diz<br />üstə sürünərək..." Mücahid davam etdi: "Abdullahın belə dediyini eşitdim: "Peyğəmbər (sallallahu aleyhi<br />və alihi və səlləm) buyurdu ki, "Sizi məhşərdə Cəhənnəmin qorxusundan diz çökmüş olaraq görür<br />kimiyəm." Yenə Mücahid dedi ki: "Abdullah bin Ömərin (r.a.) belə dediyini eşitdim: "Peyğəmbər<br />(sallallahu aleyhi və alihi və səlləm) belə buyurdu: "Qiyamət gününün mənzərəsinə baxmaq istəyən<br />"Günəş (əmmamə kimi) sarınıb büküləcəyi..." [Təkvir surəsi, 1] surəsini oxusun". Əmr bin Zərrin belə<br />dediyi bildirildi: "Səhər xeyir axtarmaq üçün çıxan insan, xeyir tapar. Gözlərinizin yaşarmaması və<br />qəlblərinizin qatılaşmasını mənə mi yükləyirsiniz? Əgər bu gün sizə Allahın kitabından bir öyüd<br />dinlətməsəm, o zaman qəbahəti mənə yükləyin." Sonra bu ayələri oxudu: "Günəş (əmmamə kimi) sarınıb<br />büküləcəyi (sönəcəyi) zaman; Ulduzlar (göydən qopub yağış dənələri kimi yerə) səpələnəcəyi zaman;<br />Dağlar yerindən qopardılacağı (toz kimi havada uçacağı) zaman..." [Təkvir surəsi, 1-3] ta ki, "...İnsan<br />nələr gətirdiyini anlamış olacaqdır" [Təkvir surəsi: 14] ayəsinə və ya surənin sonuna çatına qədər... Sonra<br />belə davam etdi: Məni dinləyin! O gözləmədə sənin halın nə olacaq? Onların məruz qaldığı qorxu və<br />dəhşətə hətta qəlbin gücü çatmayacaq, vücudun tab gətirə bilməyəcəyi qədər böyüyüyünə sənin də məruz<br />qalacağını bilirsən mi? Deməli görürsən ki, o məqamda peyğəmbərlər belə ağıllarını itirişdir. Sən isə asi,<br />günahkar və Rəbbinin razı qalmadığı əməllərinə davam edərkən orada sənin ağlın nə vəziyyətdə olar?<br />ƏN YAXIN QOHUMLAR BELƏ BİR-BİRİNDƏN QAÇAR<br />O qorxu, dəhşət, titrəmə, yalqızlıq və çaşqınlıq üzündən övlad, qardaş, bacı, ər, yoldaş və<br />qohumlarının səndən qaçdıqları, sənin də onların hamısından qaçdığın o anı düşün! Gör bir o gün nücə<br />olacaq ki, bir-birinizi üzüstə və yardımsız buraxacaqsınız! Əgər o günün böyük qorxusu olmasaydı,<br />anandan, atandan, yoldaşından, uşaqlarından qaçmağın mərdlik və fədakarlıq sayılmazdı. Fəqət təhlükə<br />böyük, qorxu şiddətlidir. Buna görə də nə sən onlardan qaçdığın üçün qınanılırsan, nə də onlar səni<br />qınayarlar.<br />Nəyə görə digər insanlardan deyil, əsasən bunlardan qaçarsan? Onlara hirsləndiyin üçünmü? Necə<br />onlara hirslənərsən və ya onlar sənə hirslənərlər? Əslində isə onlar dünyada ikən gözünün nurları,<br />ciyərparələrin idilər. Fəqət indi onlardan birinin səndə bir haqqı qalıb yaxana yapışaraq Əziz və Cəlil olan<br />13<br />Allahın hüzurunda səninlə hesablaşmasından qorxarsan. Daha sonra bəlkə haqqını qazanaraq qurtuluş<br />ümüdin olan yaxşı əməllərindən onlara verilər. Beləcə də savablarından ayrılıb və bu üzdən də<br />Cəhənnəmə girərsən. Bax, onlardan qaçış səbəbinin başında bunlar gizlənəcək.<br />CƏHƏNNƏMDƏN BİR BOYUN UZANAR<br />Sən bu halda ikən birdən Cəhənnəmdən bir boyun çıxıb yüksələr və açıq bir dil ilə məxluqatın<br />arasından sorğu-sualsız Cəhənnəmlik olanların üzərinə hücum edər. O, sanki bir quşun yem dənəciklərini<br />dənlədiyi kimi məxluqatı toplayar, atəşə atar. Atəş də onları udar. Sonra onlarla birlikdə Cəhənnəmin<br />içində gizlənər. Onların başına bunlar gələr. Vay onların halına. Hesabsız Cəhənnəmə gedəcəklərə. Sonra<br />bir səs belə deyər: “Məhşər əhalisi kimin ikrama layiq olduğunu biləcəkdir. Hər hal və vəziyyətdə Allaha<br />həmd edənlər ayağa qalxsın!” Onlar ayağa qalxaraq Cənnətə doğru axışarlar.<br />HESABSIZ CƏNNƏTƏ GİRƏNLƏR<br />Sonra gecələri qalxıb ibadət edənlər də eyni münasibətlə qarşılaşacaqlar. Sonra dünyanın ticarət və<br />alış-verişinə baxmayaraq, Rəbblərini daim ananlar da hesabsız Cənnətə gedərlər. Nəhayət Cənnətlik və<br />Cəhənnəmliklərdən ibarət olan bu qrup (sorğu-sualsız) əmr olunan yerə girdikdən sonar əməl dəftərləri<br />uçuşar, insanların sağ və sol əllərinə düşər və mizan-tərəzilər qurular.<br />O böyüklükdə qurulmuş mizanı düşün! Qəlbin ürpərti içərisində dəftərinin sağ əlinə mi, sol əlinə mi<br />düşəcəyini gözləyərkən dəftərlərin uçuşmasını bir təsəvvür et!<br />ÜÇ YERDƏ KİMSƏ KİMSƏNİ XATIRLAMAZ<br />Həsən əl-Bəsrinin belə dediyi rəvayət edilmişdir: ″Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi vəsəlləm) başı<br />Aişənin (r.a.) qucağındaydı. Dərin yuxuya getmişdi. Aişə (r.a.) Axirəti xatırlayaraq ağladı. Gözündən<br />axan yaşlar Allah Rəsulunun mübarək yanaqları üzərinə düşdü. Rəsulullah (sallallahu aleyhi vəsəlləm) bu<br />göz yaşlarıyla oyandı. Başını qaldırdı və ″Niyə ağlayırsan, ey Aişə?″ deyə soruşdu. Aişə: ″Ey Allahın<br />Rəsulu, Axirəti xatırladım ona görə… Əcəba Qiyamət günü yaxınlarımızı xatırlayacayıqmı?″ Peyğəmbər<br />(sallallahu aleyhi vəsəlləm) belə cavab verdi: ″Canım qüdrətinin əlində olan Allaha and içirəm ki, üç yer<br />vardır ki, insan orada özündən başqa heç kimi xatırlamaz: Tərəzilər qurulub insanların əməlləri ölçüldüyü<br />zaman yaxşı əməlinin ağır, yoxsa yüngül gəldiyini öyrənincəyə qədər. Əməl dəftərləri paylandığı zaman<br />sağ əlinə, yoxsa sol əlinə veriləcəyini öyrənincəyə qədər, bir də Sırat yanında.″<br />Ənəs bin Malikdən rəvayət edilmişdir: ″Qiyamət günü insan oğlu gətirilib tərəzinin iki gözü arasında<br />dayandırılır və bir mələk onun üçün təyin edilir. Əgər tərəzisinin savab tərəfi ağır gələrsə, həmin mələk<br />bütün məxluqatın eşidəcəyi bir səslə belə söyləyir: ″Filankəs filankəs oğlu əbədi olaraq bir daha qəm<br />görməcəyi səadətə qovuşmuşdur!″<br />Əgər tərəzisinin savab gözü yüngül gələrsə, bu dəfə də eyni mələk bütün məxluqatın eşidəcəyi bir<br />səslə belə deyər: ″ Filankəs filankəs oğlu əbədi olaraq bir daha xoşbəxt olmayacağı əzaba uğramışdır!″ O<br />zaman sən məxluqatla birlikdə ayaq üstə gözləyərkən bir də baxarsan ki, həmin mələyə zəbaniləri<br />gətirməsi əmr edilmişdir. Onlar əllərində dəmir toxmaqlar, əyinlərində atəşdən olan geyimlə gələrlər. Sən<br />onları görərkən o qədər qorxarsan ki, dəhşət və heybətdən ürəyin ağzına gələr.<br />ADIN OXUNAR<br />Sən bu halda ikən birdən-birə yüksək səslə adın oxunar, növbə sənə gələr. Gəlib-keçmiş bütün<br />məxluqatın hüzurunda öz adınla belə çağırılarsan: ″Hardadır filankəs oğlu (və ya qızı) filankəs?! Əziz və<br />Cəlil olan Allaha təqdim edilməyə gəl!″ Səni aparmaq üçün vəzifələndirilmiş mələklər nəhayət səni<br />Rəbbinə yaxınlaşdırarlar. Çağrılanın sən olduğuna əmin olduqları üçün adına bənzər başqa adlı insanların<br />da olması onları çaşdırmaz.<br />14<br />Talha bin Əmr bizə xəbər verdi ki: Mənə İbn Əbi Rəbah belə dedi: Ey Talha! Sənin adın və mənim<br />adım kimi nə qədər çox ad vardır! Qiyamət günü: ″Ey Filankəs!″ deyildiyi an qəsd edilən insan qalxar.<br />Başqası qalxmaz. Çünki qəlbinə sən olduğuna dair əminlik doğar. O saniyə ayağa qalxarsan. Bütün<br />vücudun titrəyər. Orqanların çırpınar, rəngin qaçar. Qorxan, ürkən və titrəyən ürəyin köksündə atar. Səni<br />aparmaqla vəzifələndirilmiş mələkləri görəndə səni müdhiş bir iztirab, titrəmə və qorxu tutar. Qullar<br />içərisində çağırılanın səndən başqası olmadığını çox yaxşı bilərsən. Mələklər əllərini sənə uzadar, səni<br />asanca yaxalayarlar. Sonra boyunduruqlu heyvanların çəkilərək aparıldığı kimi səni çəkib apararlar. Əziz<br />və Cəlil olan Allaha ərz edilmək və onun hüzüründa dayanmaq üçün sürüyərək səflərin arasından<br />keçirərlər. Sən onların arasından çəkililib aparılarkən bütün məxluqat gözlərini sənə dikər.<br />ULU DİVAN<br />Qəlbin titrəyərək iztirab və ürpərtiylə hüzurda durduğun anı bir düşün! Səni yaxaladıqları zaman<br />əlləri ilə bazularından tutmaqlarını və o anda onların ovuclarının sərtliyini bir düşün! Mələklərin əlləri ilə<br />bir anda yaxalanmağını və səflərin arasından keçirilməyini bir düşün! Qəlbin uçar, gözlərin hədəqəsindən<br />çıxar. Onların əllərində Rəhman olan Allahın ərşinə qədər aparılarsan. Və bir anlıq Allahın ulu kəlamıyla<br />səni çağırmasını fərz et! …″Ey Adəm oğlu, yaxınlaş mənə!″ Nurunun içərisində qərq olarsan.<br />Çırpınan, hüzünlü, ürpərən və qorxu dolu bir könül, şübhəli, ürkək və təəccüb dolu göz, qaçmış rəng<br />və titrəyən bütün orqanlarınla eynən anasının yeni doğduğu körpə uşaq kimi Əziz, Cəlil və Kərim olan<br />Rəbbinin hüzurunda dayanarsan.<br />ƏMƏL DƏFTƏRİ<br />Sağ və ya sol əlində heç bir günahın və gözlədiyin heç bir sirrin buraxılmadan hamısı qeyd edilən<br />yazılı bir dəftər titrəməkdədir. Sən onun içindəkiləri yorğun bir dil, keçərsiz bir dəlil və qırıq bir könül ilə<br />oxuyarsan. Hələ də sənə ehsan edən və qüsurlarını örtməkdə davam edən Rəbbindən utanc və qorxu<br />hissin əcəba nə dərəcədə olar?!<br />Etdiyin çirkin əməllərindən və böyük günahlarından ötrü səni sorğuya çəkdiyi zaman hansı dillə<br />cavab verərsən? Sabah Onun hüzurunda hansı ayaqla durarsan? Hansı gözlə Ona baxarsan? Hansı ürəklə<br />Onun ulu və uca sözlərinə, sorğu-sualına və tənbehinə tab gətirərsən? Kiçik vücudunla, titrəyən<br />orqanlarınla və çırpınan ürəyinlə özünü bir təsəvvür et! Günahlarını xatırlayıb pisliklərini ortaya tökən və<br />səni dayandırıb gizlətdiklərini bircə-bircə etiraf etdirən kəlamını eşitməkdəsən. Bu haldakı vəziyyətini və<br />min bir təhlükənin sənin ətrafında dolanmasını xəyal et! Kim bilir unutduğun neçə günahı Allah sənə<br />xatırladar!<br />Saxladığın nə qədər sirr vardır ki, Allah hamısını açıqlayıb ortaya tökər. Kim bilir nəfsinin<br />istəklərinə olan meylin və qəflətin səbəb ilə - ixlasla etdiyini və xoşagəlməz arzulardan uzaq olduğunu<br />zənn etdiyin neçə əməlin vardır ki, Allah heç birini qəbul etməmiş və heçə saymışdır.<br />SON PEŞMANLIQ<br />Böyük savab saydığın amma heç demə Allah qatında dəyərsiz olan əməllərinə idi bütün ümüdlərin.<br />Rəbbinə itaət mövzusunda göstərdiyin məsuliyyətsizlik üzündən qəlbinin nə böyük sıxıntısı və<br />peşmanlıqları olar.<br />Nəhayət hər günahı yada salmaq və hər gizlini açığa çıxarmaq şərtilə Allah səni təkrar-təkrar sorğusuala<br />çəkdiyi zaman sıxıntı səni olduqca yorar və utanc hissin ən pik nöqtəyə çatar. Çünki qarşındakı ən<br />uca Sultandır! Ondan utanıldığı qədər heç kimdən utanılmaz. Çünki O bənzəri olmayan Əvvəl və<br />Qədimdir. Ehsan sahibidir. Şəfqətlidir. Mərhəmətlidir. Kərimdir. Nemət, fəzl və kərəm sahibidir.<br />Bax bu sifətləri daşıyan bir Zatın səni sorğu-sual etməsini bəs nə zənn etmişdin? Əmrlərinə etdiyin<br />müxalifliyi, göstərdiyin hörmətsizlik və həyasızlığı və Özünə qarşı etdiyin dikbaşlığı bütün çılpaqlığı ilə<br />ortaya tökmüşdür. Dünyada ikən Onun əmrlərinə qarşı çıxmağını, sənə olan nemətlərinə qarşı<br />naşükürlüyünü yadına salmasını ağlına gətirə bilirsən?<br />15<br />Belə deyər: ″Ey qulum! Niyə mənə itaət etmədin? Niyə məndən utanmadın? Sənə olan ehsanımı<br />azmı saydın? Yoxsa sənə heç yaxşılıq etmədim? Sənə nemət vermədimmi? Mənim haqqımda səni<br />aldadan nədir? Gəncliyini harada sərf etdin? Ömrünü harada başa vurdun? Malını haradan qazandın və<br />haraya xərclədin? Elminlə nə əməllər etdin?″<br />TƏRCÜMƏÇİSİZ GÖRÜŞ<br />Məhəmməd peyğəmbər (sallallahu aleyhi vəsəlləm) belə buyurdu: ″Elə bir kəs yoxdur ki, Aləmlərin<br />Rəbbi arada bir pərdə və tərcüməçı olmadan onu sorğu-sual etməsin. ″Adı bin Xatim belə demişdir: ″Mən<br />Peyğəmbərin bir söhbətinə şahid oldum. Belə buyururdu: ″Heç şübhəsiz hər biriniz arada əngəl olan bir<br />pərdə və məramını ifadə edən tərcüməçi olmadan Allahın hüzurunda ayaq üstə duracaqsınız. Allah<br />soruşacaq: ″Sənə mal vermədim mi?″ Qul: ″Bəli, verdin″, deyəcək. Allah: ″Sənə elçi göndərmədim mi?″<br />deyə soruşacaq. Qul: ″Bəli, göndərdin″ deyəcək. Sonra sağına baxacaq Cəhənnəm atəşindən başqa bir şey<br />görməyəcək. Soluna baxacaq yenə Cəhənnəm atəşindən başqa bir şey görməyəcək. Elə isə (dünyada<br />sədəqə olaraq verəcəyi) bir xurma ilə də olsa atəşdən qorunsun. Bunu da tapa bilmirsə, gözəl bir sözlə<br />sədəqə versin.″<br />Abdullah bin Məsud and içərək sözünə başlayıb belə dedi: ″Allaha and olsun ki, aranızda elə bir kəs<br />yoxdur ki, birinizin dolğun Ay ilə baş-başa qaldığı kimi Rəbbiylə baş-başa qalmasın.″<br />EY ADƏMOĞLU, NİYƏ ALDANDIN?<br />Sonra Allah ona belə buyurar: ″Ey Adəmoğlu! Mənim haqqımda səni nə aldatdı? Ey Adəmoğlu!<br />Biliyinlə hansı əməlləri etdin? Ey Adəmoğlu! Peyğəmbərə nə cavab verdin?″ Yenə Abdullah bin<br />Məsuddan rəvayət edilmişdir ki, o, sözünə andla başlayaraq belə dedi: ″Vallahi, sizlərdən elə bir kəs<br />yoxdur ki, birinizin gordüyü dolğun Ay ilə baş-başa qaldığı kimi Rəbbi ilə təkbətək qalmasın. Sonra<br />Allah ona belə buyurar: ″Ey Adəmoğlu! Mənim haqqımda səni nə aldatdı? Ey Adəmoğlu mənim üçün nə<br />əməl etdin? Ey Adəmoğlu! Məndən nə qədər həya etdin? Ey Adəmoğlu! Peyğəmbərə nə cavab verdin?<br />Ey Adəmoğlu! Sənə halal olmayana baxarkən Mən gözlərinin üzərində nəzarətçi deyildim mi? Sənə halal<br />olmayan şeyləri dinləyərkən qulaqların üzərində Mən nəzarət etmirdim mi? Ey Adəmoğlu! Sənə halal<br />olmayan şeyləri söyləyərkən Mən dilin üzərindəkilərdən xəbərsiz mi idim? Sən əllərinlə halal olmayan<br />şeyləri tutarkən Mən onların üzərində gözətçi deyildim mi? Ayaqlarınla sənə halal olmayan yollara<br />gedərkən Mən onların üzərində nəzarət edən deyildim mi? Qəlbin sənə halal olmyan şeylərə durmadan<br />maraq göstərərkən Mən qəlbinin üzərində hakim deyildim mi? Yoxsa sənə olan yaxınlığımı və sənə<br />gücümün çatdığını inkar etdin?″<br />İKİ BÖYÜK HADİSƏ<br />Ey Adəmoğlu, təsəvvür et ki o anda sən həqiqətən iki böyük hadisə ilə qarşı-qarşıyasan: Ya Allah<br />səni rəhmətiylə qarşılayacaq, rəhmi və kərəmiylə ehsan edəcək, ya da səni ən kiçik əməllərinədək hesaba<br />çəkəcək və Cəhənnəmə aparılmağını əmr edəcəkdir. Nə ağır dönüş yeridir ora! Mücahidin belə dediyi<br />rəvayət edilmişdir: ″Qul Qiyamət günü bu dörd şeydən sorğuya çəkilmədikcə Allahın hüzurundan kənara<br />bir addım da ata bilməz: Ömrünü hara sərf etdiyindən, elmi ilə nə əməllər etdiyindən, bədənini hara sərf<br />etdiyindən, malını haradan qazanıb, haraya sərf etdiyindən.″<br />Allahın sənə olan lütfünə qarşı sənin Ona müxalif olmağını, Ona qarşı həyasızlığını təkrar-təkrar<br />ifadə edərkən öz halını düşünə bilirsən mi? Bu nə böyük tablaşmadır! O nə Uca sorğu-sual edəndir! Heç<br />bir şey Ona gizli qalmaz. Dünyadaykən etdiyin ən gizlin, ən sirli əməllərin belə Ona agah olar. Ona olan<br />itaətindəki ehmal və Ona qarşı üsyanın üzündən qəlbini dolduran üzüntü, kədər və həsrət nə böyükdür!<br />Sənin qəmin, kədərin və həyan ən son nöqtəyə çatanda iki haldan biri gerçəkləşər: Ya qəzəb… Ya da<br />xoşluq və məhəbbət!..<br />Allah deyəcək ki: ″ Ey qulum! Mən bunları dünyada sənin üçün örtdüm. Bu gün də onları sənin üçün<br />bağışlayıram. Böyük olan günahlarını və çox olan xətalarını əfv etdim. Az olan yaxşılıqlarını da qəbul<br />16<br />etdim.″ Bunları eşidərkən könlünü sevinc və nəşə bürüyər. Üzün par-par parıldayar. Sevincdən gözlərinin<br />içi gülər. Bu sözləri eşitdiyin zaman özünü bir düşün!<br />BAĞIŞLANMA MÜJDƏSİNİN VERDİYİ SEVİNC<br />Üzüntüdən, sorğu-sualın verdiyi utanma və sıxılmadan və etdiyin günah və haram əməllərin bircəbircə<br />sadalanmasından duyduğun sıxıntıdan sonra üzündə sevinci nuru və aydınlığı parıldamağa başlayar.<br />Könlündəki kədər və hüzün nəşəyə dönər. Üzün açılar, rəngin ağarar. Birbaşa Allahu-Təalanın səndən<br />razı olduğunu hiss etdiyin anı bir düşün! Qəlbin yerindən çıxar, xoş bir həyəcan və sevinclə dolar. Az<br />qala xoşbəxtlikdən uçmaq istəyərsən. Sevincindən sanki ölər kimisən. Bu sənin haqqındır da… Bəs<br />necə?.. Hansı sevinc Əziz və Cəlil olan Allahın rizasını qazandığını eşitməkdən duyduğun sevincdən<br />üstün ola bilər? Vallahi, hələ dünyadaykən Allahın Axirətdə səndən razı olacağını düşünüb sevincindən<br />ölsən, bu, sənə çox görülməz. Hər nə qədər Axirətdəki bu xoşbəxlikdən tam əmin olmasan da, bunu<br />ummağın belə bu cür sevinc üçün yetərlidir.<br />Elə isə sən hələ bir anlıq səndən razı olduğunu birbaşa Allahdan eşidib, için güvənc hissi ilə dolsa,<br />şübhələrin tamamilə dağılsa, əbədi xoşbəxtliyə nail olduğuna əmin olsan, sonsuz, əksilməz və şübhə<br />edilməz nemətləri əldə etdiyin qənaətinə gəlsən, halın necə olar? Bir bunları təsəvvür et…<br />Əziz və Cəlil olan Allahın hüzurundasan, səndən razı qaldığı bəlli olub. Ürəyin sevincdən uçar. Üzün<br />ağararaq, parıldayıb aydınlanar. Çöhrən sanki Ay kimi işıq saçar. Sən məxluqatın hüzuruna sevincli bir<br />sifətlə çıxarsan. Üzündə ən mükəmməl gözəllik əks olunar, ətrafına nur yayaraq sən əməl dəftərin sağ<br />əlində, gözəllik, nur və parlaqlıqda digər insanları üstələmiş bir durumda ikən özünü bir təsəvvür et!<br />Qolundan bir mələk tutaraq hər kəsin içində: ″Bu filankəs oğlu (və ya qızı) filankəs bir daha əsla qəmgin<br />olmayacağı bir səadətə qovuşmuşdur!″ deyə səslənər. Rəbbin məxluqatın hüzurunda səndən razı<br />olduğunu elan etmişdir. Sənin haqqında yaxşı zənn edənlərin zənni gerçəkləşmiş, səni ittiham edənlərin<br />isə qarayaxmaları boşa çıxmışdır.<br />YAXŞILIĞIN MÜKAFATI<br />Məxluqatın içindən sənin sabah əldə edəcəyin bu dərəcə dünyada ikən insanlara yaltaqlıq etmədən və<br />onların gözündə yüksəlməyi, məqamlara çatmağı istəmədən yalnız Rəbbinin itaəti ilə ömür sürməyinin<br />tam bir qarşılığıdır. Tək olan və ortağı olmayan Allaha qarşı davranışlarındakı sədaqət və Rəbbinə qarşı<br />rəğbətinin əvəzidir. Allah bütün məxluqatın qarşısında sənə bu böyük məqamı ehsan etmiş, sənə olan<br />razılığını və dostluğunu elan etmişdir.<br />Düşün bir anlıq! Sən yaradılmışların səflərini yara-yara irəliləməkdəsən. Üzünün nur və gözəlliyi,<br />könlünün sevinc və şadlığı ilə əməl dəftərini sağ əlində tutarsan. İnsanların gözləri Allah qatında çatdığın<br />lütfə yetışmək həsrəti ilə və böyük bir həyəcanla sənə tərəf çevrilər. Həqiqətən bu məqamı əldə etmək<br />üçün Allaha qarşı daha böyük bir ümüd və əməllə çalış! Çünki yalnız O lütf edərsə, buna çata bilərsən.<br />Bu qarşı-qarşıya qalacağın iki böyük hadisədən biridir.<br />Safvan bin Mihrəzin belə dediyi bildirilmişdir: ″Mən Abdullah bin Ömərin əlindən tutmuşdum.<br />Yanıma bir adam gələrək: ″Allahın qulu ilə şəxsən danışması haqqında Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi<br />və səlləm) nə eşitdin?″ deyə soruşdu. Abdullah bu cavabı verdi: ″Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və<br />səlləm) belə buyurarkən dinlədim: ″Qiyamət günü Allah mömini Özünə yaxınlaşdırar. Üzərinə himayə<br />örtüyünü qoyar və onu insanlardan gizlədərək belə buyurar: ″Ey qulum, filan-filan günahını bilirsən mi?″<br />Qul: ″Bəli, ey Rəbbim!″ deyər. Sonra yenə Allah: ″Ey qulum, filan-filan günahını da bilirsən elədir mi?″<br />deyə soruşar. Beləcə bütün günahlarını özünə etiraf etdirər. Qul artıq ürəyində həlak olduğunu düşünər. O<br />anda Allah belə buyurar: ″Dünyada da bunları sənin üçün örtdüm. Bu gün də onları sənin üçün<br />bağışladım.″ Sonra da əməl dəftəri sağ əlinə verilər.<br />17<br />ALLAHIN QƏZƏB ETDİKLƏRİ<br />Kafir və münafiqlərə gəlincə, hazır dayanan mələklər onlar üçün belə deyərlər: ″Allaha qarşı yalan<br />uyduran kəsdən daha zalım kim ola bilər? Onlar Rəbbinin hüzuruna gətiriləcək və şahidlər: ″Bunlar<br />Rəbbinə iftira yaxanlardır!″ deyəcəklər. Allahın lənəti olsun zalımlara!″ (Hud surəsi: 18)<br />Abdullah bin Ömər Kəbəni tavaf edərkən bir adamla qarşılaşdı və: ″Ey Abdurrahmanın atası!<br />Allahın öz qulu ilə təkbətək danışmasını Peyğəmbərdən (s.a.s) necə eşitdin?″ deyə soruşdu. Abdullah<br />yuxarıda nəql etdiyimiz rəvayətə bənzər belə cavab verdi. Səid deyir ki, Katadə belə dedi: ″O gün üzülüb,<br />üzüntüsü bircə məxluqa belə gizli qalan heç bir nəfər də yoxdur.″<br />İbn Məsuddan belə dediyi rəvayət edilmişdir: ″Allah Qiyamət günü mömin qulunun üzərinə himayə<br />pərdəsini sərər və belə buyurar: ″Ey Adəmoğlu! Bu sənin filan-filan gün etdiyin yaxşı əməlindir, onu<br />qəbul etdim. Bu da sənin filan-filan gün etdiyin günahındır, onu da bağışladım.″ Bunu eşidən qul o<br />andaca səcdəyə qapanar. Camaat da: ″Dəftərində (və ya kitabında) yaxşılıqdan başqa bir əməl olmayan<br />bu salih qul nə xoşbəxtdir!″ deyər.<br />Abdullah bin Hənzələnin də belə dediyi rəvayət edilmişdir: ″Şübhəsiz Allah Qiyamət günü qulunu<br />hüzurunda durdurar, əməl dəftərindəki günahları aşkarlayar və ona: ″Sən bunu etdin mi?″ deyə sual edər.<br />O qul: ″Bəli, ey Rəbbim!″ deyər. Sonra Allah: ″Bu gün onunla səni rüsvay etməyəcəyəm. Səni<br />bağışladım!″ buyurar. Qul isə Qiyamət gününün rüsvayçılığından qurtulduğu o anda: ″Gəlin kitabımı<br />oxuyun, şübhəsiz mən hesabıma qovuşacağımı umurdum″ deyər.<br />Başqa bir durum isə Rəbbinin sənə belə buyurmasıdır: ″Qulum, mən sənə qəzəbliyəm. Lənətim<br />üzərinə olsun. Etdiyin böyük günahlarını sənin üçün əsla bağışlamayacağam. Etdiyin yaxşılıqları əsla<br />qəbul etməyəcəyəm. Bunu isə sənə bəzi böyük günahlarını göztərdiyi zaman söyləyər: ″Bunlardan<br />xəbərdarsan mı?″ Sən: ″İzzətinə and içirəm ki, bəli!″ deyə cavab verərsən. Sonra Allah sənə qəzəblənər<br />və: ″İzzətimə and olsun ki, onları Məndən qurtara bilməzsən!″ buyurar. Daha sonra zəbaniləri çağıraraq<br />bu əmri verər: ″Aparın bunu!″ Ulu sözü, heybət və cəlalilə bunu söyləyərkən Əziz və Cəlil olan Allahı nə<br />zənn edərsən?<br />Düşün bir anlıq, Allah səni bağışlamazsa, sən İzzət və Qüdrət sahibi Allahın qəzəbinə səbəb olmusan<br />və O səni zəbanilərə həvalə edib. Sən ənsəndə və boynunda onların pəncələrinin dəhşətli toxunuşdan<br />başqa bir şey hiss etməzsən. Zəbanilərin əllərində, üzünün rəngi qaralmış halda Cəhənnəmə aparılarkən,<br />artıq həlak olduğuna dəqiq əmin olmuş və pərişan bir vəziyyətdə Cəhənnəmə doğru sürüklənərkən özünü<br />bir təsəvvür et!<br />Qapqara olmuş üzünlə, əməl dəftərin sol əlində, məxluqatın arasından fəryad və fəqan edərək keçib<br />gedirsən. Mələk də qolundan tutaraq belə səslənər: ″Bu filankəs oğlu (və ya qızı) filankəs elə bir<br />bədbəxtliyə nail oldu ki, bundan sonra əsla xoşbəxtlik tapmayacaqdır!″ Allah səni qəzəbinə layiq<br />bilmişdir. Məxluqatın arasında rəzil və rüsvay olursan. Sənin haqqında yaxşı düşünənlərin bu düşüncəsi<br />yanlış çıxmış, haqqında pis zənn edənlərin isə zənnləri gerçəkləşmişdir.<br />RİYANIN CƏZASI<br />Bəlkə də Allah sənə bunu dünyada ikən Rəbbinin qatında məqam və dərəcəni itirmək bahasına<br />qulların yanında yaxşı tanınmaq üçün Ona olan itaət və ibadətində riyakar davrandığına görə nəsib<br />etmişdir. Beləcə də səni davranışlarınla Ondan üstün tutduğun insanların yanında rəzil etmişdir. Çünki<br />sən Allahın razılığı əvəzinə Allaha olan itaət və ibadət işlərində o qulların tərifinə razı olub məmnun<br />olmuşdun. Bir o vəziyyəti düşün, bir də bunu! İki vəziyyətdən hansının səni ucaltdığını, hansının sənin<br />rəzil olmana səbəb olduğunu diqqətlə düşün!<br />Kəbin belə dediyi rəvayət edilmişdir: ″Bir insanın Cəhənnəmə aparılması əmr edilər-edilməz yüz<br />min mələk üzərinə birdən hücum edər.″ Əbu Abdullah dedi ki: ″Mənə belə bir bilgi çatdı: Qul Allahın<br />hüzurunda dayandırılaraq gözləməsi uzanarkən mələklər belə deyərlər: ″Allahın lənətinə uğrayası qul!<br />Əziz və Cəlil olan Allaha bu qədər çox mu qarşı çıxdın? Amma dünyada ikən çox gözəl zahiri görünüş<br />nümayiş etdirərdin.″ Əbu Abdullah sözlərinə davam edərək belə dedi: ″Kim ki, Allahın sevmədiyi işlərlə<br />özünü insanlara sevdirməyə çalışar və Allahın xoşlamadığı şeylərlə Ona qsarşı çıxarsa, o kəs Rəbbinə<br />İzzət və Cəlal sahibi Allahın ona hiddətlənmiş və qəzəblənmiş halı ilə qovuşar.″<br />18<br />SIRAT<br />SIRATIN MAHİYYƏTİ<br />Bütün nazik və sürüşkənliyi ilə Cəhənnəmin üzərindən uzanan və altında da Cəhənnəm atəşinin<br />dilimləri dalğalanarkən gözünü qaldırıb Sırat körpüsünə baxdığın zaman ürəyinə dolan qorxunu təsəvvür<br />edə bilərsən?<br />Bu nə müdhiş və dəhşətli bir mənzərədir! Üzərindən keçəcəyinə dəqiq olaraq əminsən və qorxudan<br />bərəlmiş gözlərinlə Cəhənnəmin qaranlığına baxırsan. Atəş dalğalarının çırtıltısını və ya dərindən<br />qabarmasının gurultusunu eşidirsən.<br />Mələklər o anlarda belə səslənər: ″Rəbbimiz, bunun üzərindən kimi keçirmək istəyirsən?″ Yenə<br />səslənərlər: ″Rəbbimiz, Rəbbimiz! Sən qurtar, sən qurtar!″ O qorxunc, ət ürpədən mənzərəyə baxarkən<br />birdən belə əmr eşidilər: ″Çıxın körpüyə!″ Birdən-birə səninlə bərabər bütün məxluqatın ayağı altından<br />torpağın yüksəlməsini hiss edərsən. Sonra olduğun yer başqa bir yerə çevrilər. Bütün məxluqat sanki<br />ağappaq gümüşdən ibarət olan bir yerə yayılar.<br />Sonra sən bu dəhşətli körpünü seyr edərkən səninlə birlikdə hər kəsə belə deyilər: ″Çıxın körpünün<br />üzərinə!″ Sənə bu - ″Körpüyə çıx!″ əmri verildiyi andakı həyəcan və qorxudan ürəyinin əsməsini<br />təsəvvür et! Ağlın başından çıxar sanki. Sonra körpüyə çıxmaq üçün ayağının birini qaldırarsan. Ayağının<br />altı ilə onun kəskinlik və nazikliyini hiss edərsən. Qorxudan ürəyin ağzına gələr. Sonra digər ayağını da<br />körpünün üzərinə qoyub dikələrsən. İndi tam olaraq körpünün üzərində dayanmısan.<br />SIRATDA GÜNAH YÜKÜ<br />Kürəyində daşıdığın günah yükün getdikcə ağırlaşmaqdadır. Qəlbinin qorxudan əsməsinə<br />baxmayaraq, körpüdə yeriməyə başlamış və nəhayət zirvəyə çatmısan. Birdən körpünün yellənməsindən<br />aşağıya doğru sürüşməyə başlayarsan. Aşağıda Cəhənnəmim qaynaması bütün insanları bir iztiraba<br />sürükləmişdir. Önündən və arxandan insanlar ardı-ardına Cəhənnəmə yuvarlanmaqdadırlar.<br />Bu qorxu dolu anlarda öz halını bir anlıq düşün! Sənin önündən və arxandan gələn qadın və kişilərin<br />ayaqları sürüşər və sən onların Cəhənnəmə vasil olmasını dəhşət içində izləyərsən. Başları önlərinə<br />əyilmış, ayaqları namnazik körpünün üzərində hərəkət edən insan seli… Həqiqətən ürək ağrıdan bir<br />səhnədir.<br />Mələklər bəzi kişilərin saqqallarından, bir qisim qadınların isə saçlarından yaxalamaqdadırlar.<br />Bəzi məxluqların isə boyunlarında halqalar vardır.<br />YÜKSƏLƏN QIĞILCIMLAR<br />Cəhənnəm atəşi onları yaxalamaq üçün durmadan coşub qaynamaqda və körpü üzərində olan<br />məxluqatın başlarına qədər qığılcımlar püskürməkdədir. Vəzifələndirilmiş mələklər insanlara qarmaqlar<br />atıb çəkməkdə, atəş isə onları udmaq arzusu və həsrəti ilə kükrəyib hayqırmaqdadır. Atəşin qığılcımları<br />insanların alnınadək sıçrayıb çatmaqda və onları Cəhənnəmin dibinə qədər çəkməkdədir. İnsanlar artıq<br />qurtuluşlarından ümüdlərini üzmüş vəziyyətdə fəryad və fəğan etməkdədirlər.<br />Alov dilimlərinin ta başlarının bərabərinə qədər çıxmasından aşağıya doğru yuvarlanmaqda və<br />″Məhv olduq! Həlak olduq!″ deyə bağırışmaqdadırlar. Sən də ″ayağım sürüşər körpüdən yıxılaram, düşüb<br />bədənim parça-parça olar, atəş məni də udar″ qorxusu içərisində onlara baxmaqdasan.<br />SIRATDA HALIMIZ NECƏ OLACAQ?<br />Bu halını sakit bir başla və gücsüz bədəninə baxaraq bir düşün! Sən bütün bu baş verəcəklərə<br />dözmək üşün nə qədər də zəifsən…<br />19<br />Odur ki, əvvəl-axır keçəcəyin o körpünün üzərindən rahat adlayıb Cənnətə qovuşmaq üçün hələ nə<br />qədər ki dünyadasan günah yükünü azalt. Heç şübhəsiz ki, Qiyamət gününün təhlükələri hələ dünyada<br />ikən bunları düşünən, bu təhlükələrdən xilas olmaq ümüdi ilə gözəl əməllər edən, qəlblərində Axirətdəki<br />xilasın ağır yükünü daşıyan Allah dostları üçün asanlaşdırılar.<br />Elə isə sən də bu oxuduqlarını davamlı olaraq gözünün önünə gətir, Axirətin qorxu və qavğasını<br />yadından çıxartma ki, Rəbbin də Qiyamətin ət ürpədən, qorxunc dəhşətlərini sənin üşün yüngülləşdirib<br />asanlaşdırsın. Çünki Allah and içərək öz dostlarına həm dünyadakı, həm də Axirətdəki dəhşətləri<br />daddırmayacağına söz vermişdir.<br />CƏHƏNNƏM<br />BİRDƏN SIRATDAN YIXILSAN...<br />Səni dəhşətə salan qorxu ilə və öz zəif bədəninlə Sırat körpüsünün üzərindən keçməyini təsəvvür et!<br />Əgər qəzəbə tuş gəlmiş və bağışlanmamısansa, birdən-birə ayağının Sıratdan sürüşdüyünü görərsən. Əgər<br />Allah səni qorumazsa, ayağın Sıratın üzərində sürüşərkən halını düşün. O zaman öz-özünə ″Əbədi olaraq<br />məhv olub getdim!″ deyərsən. Ağlın çaşar. Sonra o biri ayağın da sürüşər. Başı aşağı yuvarlanarsan.<br />Ayaqların Sıratdan birdəfəlik üzülər. Dəmir qarmaqların dərinə və ətinə batmasından başqa bir şey hiss<br />etməzsən. Onlar vasitəsilə atəşə doğru dartılarsan. Atəş isə sənin üzərinə amansızcasına hücum edər.<br />Cəhənnəm öz Rəbbinin qəzəbi üzündən qabarmış, sahə qalxmış bir haldadır. Atəş səni çəkdikcə sən<br />Sıratdan daha aşağıya doğru enərsən. Atəşin hərarətini hiss etdiyin anda ″Məhv oldum! Həlak oldum!″<br />deyə fəryad edərsən. Peşmanlıq və təəssüf bütün qəlbini bürümüşdür. Hələ ölməmişdən əvvəl və dünyada<br />ikən Əziz və Cəlil olan Allahı razı etməyi, Onun xoşlamadığı hər şeydən əl çəkməyi və beləcə də səni<br />bağışlamasını əbəs yerə təmənna edərsən.<br />Nəhayət sən atəşin ortasına çatınca alovlar sənin üstünü tamamən örtər. Ürəyinin həsrət və müdhiş<br />bir peşmanlıq hissi son nöqtəsinə çatar. Sən Cəhənnəmə atıldığın anda şişərsən. Üzüquylu Cəhənnəmə<br />yuvarlanaraq fəryad və fəğan etdiyin anda Əziz və Cəlil olan Allah Cəhənnəmdən ″Doldun mu?″ deyə<br />soruşar. Sən həm Cənabı Haqqın səslənməsini, həm də Cəhənnəmin bu cavabını eşidərsən: ″Yenə də var<br />mı?″ (Qaf surəsi: 30) Sən atəşin içində ikən, alovlar vücudunu bürümüşkən və bütün bədənin başdan-başa<br />yaralar içində ikən Uca Allah: ″Boş yerin var mı?″ deyər. Sonra çox keçməz ki, vücudun axar, ətlərin<br />tökülər, sadəcə sümüklərin qalar. Daha sonra atəş daxilinə hücüm edər. Orada nə varsa, hamısını yeyib<br />qurtarar. Sən fəryad edərsən, atəş isə ciyərlərinin içinə girər. Ciyərlərinin halını təsəvvür edə bilərsən?<br />Sən ağlayaraq peşmançılığını hayqırdığın anda belə artıq sənə heç kimin yazığı gəlməz. Bir daha günaha<br />dönməyəcəyinə söz verib tövbələr etsən də, nə tövbən qəbul edilər, nə də fəryadına bir cavab verilər.<br />CƏHƏNNƏMİN İÇKİSİ<br />Orada – o dəhşətli məkan olan Cəhənnəmdə zaman keçdikcə öz halını bir düşün! Əzab daha da<br />şiddətlənərək davam edər. Sıxıntı ən son nöqtəsinə çatar. Susuzluğun getdikcə artar və hələ dünyada ikən<br />içdiyin nemətləri xatırlayarsan. Cəhənnəmə sığınarsan. Sənə əzab vemək üçün vəzifələndirilmiş mələyin<br />əlindən qabı alarsan. Əlinə götürər-götürməz ovucların yanar. Qabın istisindən və hərarətinin şiddətindən<br />əlinin əti parça-parça olub tökülər. Sonra o qabı ağzına yaxınlaşdırarsan. Üzünü qarsar. Sonra udqunmağa<br />çalışdıqca boğazının dərisi soyular. İçki mədənə enərək bütün daxili orqanlarını parçalayar.<br />Sən fəryad və fəğan edərsən. O an dünyadakı ləziz içkiləri, onların soyuqluğunu və dadını<br />xatırlayarsan. Bədənini bir az dincəltmək üçün dünyada öyrəşdiyin kimi yuyunmaq və bəlkə bu vasitə ilə<br />sərinləmək üçün qızğın su hovuzlarına doğru qaçarsan. Qızğın suya girən kimi təpədən dırnağa bütün<br />bədəninin dərisi soyular. Hovuzdan daha sərin olar deyə təkrar atəşə doğru qaçarsan. Sonra yenə atəşin<br />yanğını sənə şiddətli gələr və təzədən suya qayıdarsan. Beləcə atəşlə qaynar su arasında get-gəldə<br />qalarsan.<br />Atəşin hərarəti son dərəcəyə çatar. Sən isə rahatlanmaq üçün bir şey axtararsan. Qaynar su ilə atəşin<br />istisindən dəhşətə gələrsən. Sərin bir yer axtararsan, amma əsla tapa bilməzsən. Sıxıntı, susuzluq və<br />yorğunluq dayanılmaz nöqtəyə çatanda qəflətən Cənnəti xatırlayarsan. Əziz və Cəlil olan Allahın<br />20<br />yaxınlığını və Cənnət nemətlərini itirməyin peşmanlığı və kədərindən qəlbin inanılmaz dərəcədə sıxılar.<br />Sonra Cənnət içkilərini, soyuq çeşmələrini və bəxtiyar yaşayışını xatırlayarsan. Bunlardan məhrum<br />olmağının həsrəti könlünü parça-parça edər.<br />CAVABSIZ QALAN FƏRYAD<br />Cənnətdə ata, ana, qardaş, bacı və bunlar kimi yaxınlarının olduğunu xatırlayarsan. Əzilmiş bir<br />qəlbdən yüksələn kədər dolu bir səslə onlara belə səslənərsən: ″Ey canım anam! Ey atam! Ey qardaşım!<br />Ey bacım! Ey dayım! Ey əmim! Nə olar bir qurtum su ver!″ Onlar da sənə rədd cavabı verərlər. Beləcə<br />ümüdünün qırıldığından və Əziz və Cəlil olan Rəbbinin sənə olan qəzəbi üzündən yaxın qohuməqrəbalarının<br />da səndən üz döndərmələrinin həsrət və üzüntüsündən qəlbin parçalanar. Bundan sonra isə<br />dünyaya səni geri göndərməsi ümüd və diləyi ilə o andaca fəryad edib Allaha sığınarsan: ″Ey Rəbbimiz!<br />Bizi buradan (Cəhənnəm odundan) çıxart! Əgər bir də (Sənin xoşuna gəlməyən pis işlərə) qayıtsaq,<br />şübhəsiz ki, zalım (özümüz özümüzə zülm etmiş) olarıq.″ (Mu`minun surəsi: 107)<br />Uzun bir zaman sənə dəyər vermədiyini göstərmək üçün Allah sənə cavab verməz. Şübhəsiz ki, səsin<br />Onun yanında mənfurdur. Məqamın Onun qatında aşağıdır. Nəhayət Ona bəslədiyin bütün ümüd və əməl<br />bağlarını kəsən bu sözlərlə sənə səslənər: ″Orada zəlil (məyus) vəziyyətdə durub qalın və Mənə heç bir<br />şey deməyin!″ (Mu`minun surəsi: 108)<br />Sən susmağını əmr edən və sənin kimi məxluqlara cavab verilməyəcəyini bildirən Onun bu ulu<br />xitabını eşidərkən sanki ağız və burnun tıxanar. Ruhun bədənindən çıxmaqla qalmaq arasında tərəddüdlə<br />gedib gələr. Köksündə nəfəsin daralar. Səsli-səsli inləyərək, lakin danışmağa belə taqətin olmadan iztirab<br />içində qalarsan.<br />ÜMÜDSÜZ ÇIRPINIŞ<br />Sonra Allah ümüdsüzlüyünü və həsrətini daha da artırmaq istəyər. Sənin və Cəhənnəmdəki digər<br />düşmənlərinin üzünə Cəhənnəm qapılarını bağladar. Əgər O səni bağışlamazsa, Cəhənnəm qapısının<br />bağlandığı an öz halını düşünə bilirsənmi? Üzünə Cəhənnəm qapıları bağlanarkən cırıltısını eşitdikdə sən<br />və digər Cəhənnəm sakinlərinin ümüdsüzlüyü nə böyük olacaq! Çünki Allahın qapılarının bu cür<br />Cəhənnəm əhlinin üzünə bağlanması oradan heç bir kəsin çıxmaması üçündür. Ümüdsüzkən onların<br />ürəkləri parçalanar, ümüd işartıları tamamən sönər. Onlar üçün əbədi olaraq Allahın əzabından heç bir<br />xilas, qurtuluş və nicat qapısı yoxdur!<br />Qarşılarında ölümsüz, sonsuz bir həyat, bədənlərindən ağrısı heç əskik olmayan bir əzab vardır.<br />Ürəkləri durmadan yanıb qovrular, onlara əbədi olaraq rahatlıq və dinclik yoxdur. Bitməz əzablar,<br />tükənməz işgəncələr, çarəsiz xəstəliklər, açılmaz qandallar, sonsuzadək cıxarılmayan boyunduruqlar,<br />əbədiyyən keçməyən susuzluqlar, əsla bitməyəcək sıxıntılar, boğazlarında tıxanıb qalan zəqqumlar və heç<br />bir zaman onları tərk etməyən aclıq hissi…<br />ALLAHIN RİZASINI İTİRMƏK QORXUSU<br />Cəhənnəm əhli boğazlarında tıxanan zəqqumu udmaq üçün "Su!" deyə imdad edərlər və onlara<br />verilən qaynar su ciyərlərini parçalayar. Əziz və Cəlil olan Allahın rizasını itirmək qorxusu ürəklərinə<br />hakim olar. Allahın Cənnətdə yaratdığı nemətlərdən məhrum olmaq müsibəti qəlblərini parça-parça edər.<br />Ağlamaqlarına baxmayaraq, onlara məhəl qoyulmaz, çığırtılarına cavab verilməz, fəryadlarına kömək<br />gəlməz, peşmanlıqları qəbul edilməz və günahları bağışlanmaz.<br />Əziz və Cəlil olan Allahın qəzəbi onların üzərində olar. Onlardan çəkdikləri bu qədər əzab və<br />içgəncə muqabilində belə razı qalınmaz. Çünki Allahın onlara qəzəbi tutmuşdur. Onlar Allahın gözündən<br />düşüb və dəyərlərini itiriblər. Buna görə də onlardan üz çevrilmişdir.<br />Ac və susuz bir halda Cənnət əhlindən olan yaxınlarını çağırdıqda onların hallarını bir görə<br />bilsəydin… Bu cür yalvararlar: ″Ey Cənnətdəkilər! Ey atalar, analar! Qardaşlar, bacılar! Qəbrimizdən<br />susuz çıxdıq, Allahın hüzuruna susuz çatdıq, susuz bir halda Cəhənnəmə atılmağımız əmr olundu. Bizə<br />bir azacıq su və ya Allahın sizə ruzi olaraq göndərdiklərindən bir şey verin!..″<br />21<br />Cənnətdəkilər onlara: ″Susun!″ deyə cavab verərlər. Onlar ümüdsüz bir halda vurnuxarlar.<br />Sonsuzadək ürəkləri sərinlik və rahatlıq görməz. Orada əbədi olaraq ağızlarına soyuq bir şey dəyməz, heç<br />bir vaxt gözlərinə yuxu getməz. Onlar davamiyyətli bir əzab və bitməz bir məşəqqət içərisindədirlər.<br />ALLAH BAĞIŞLAMAZSA…<br />Allah bağışlamazsa, sənin də halının eynən bu misallardakı kimi olacağını düşün. Əzab çəkənlərin<br />surətlərini bir görə bilsəydin… Atəş ətlərini didib qurtarmış, üz gözəlliklərini sıyırıb aparmışdır.<br />Bədənləri əriyib getmişdir. Sadəcə yanmış və qaralaraq bir-birinə yapışmış sümüklər qalmışdır. Zincir və<br />boyunduruqlar içində əzab və iztirablar çəkməkdə, ölmək və həlak olmaqlarını fəryadla istəməkdə, çığırtı<br />ilə ağlayıb fəğan etməkdədirlər. Onların bu halını görsəydin, dəhşətli mənzərələrin təsirindən ürəyin<br />dayanar, pis qoxulardan taqətin tükənər, bədəninin şiddətli istisindən və nəfəsinin hərarətindən ruhun<br />vücudundan çıxardı. Sən də onlardan biri olaraq tamamılə ümüdünü itirmiş və dəhşətli aclıq, susuzluq,<br />qorxu və əzablar içində özunu bir düşün! Görəsən halın necə olar? Allahın sevib bəyənmədiyi şeylərə<br />baxmağının cəzası və qarşılığı olaraq iki gözünə atəş dolar. Sən həmin atəşin gözlərini qovurarkən<br />çıxardığı səsi eşidərsən. Atəş qulaqlarına nüfuz edər və sən onun uğuldayan gurultusunu eşidərsən. Alov<br />səni bürüyər, sümüklərindən ətini ayıraraq içinə nüfuz edər. Ciyər və bağırsaqlarını yandırıb qurtarar.<br />Qəlbinə peşmanlıq, üzüntü və çarəsizlik dolar.<br />GÜNAHLARINA AĞLA<br />Acizliyinə qarşı nə qədər ki, bağışlanma fürsətin varkən bunları sakit bir başla düşün. Rəbbinin<br />sevmədiyi və razı olmadığı şeyləri tərk et! Beləliklə də bəlkə O da səndən razı olar. Ağlınla Ona sığın və<br />günahlarının bağışlanmasını diləyərək göz yaşları ilə tövbə et ki, səni bağışlasın. Qorxundan ağla ki, sənə<br />mərhəmət edib qüsurlarını əhv etsin! Eyni zamanda Əziz və Cəlil olan Allah hər şeyi bilir, səni görür və<br />səninlə bağlı gizli və aşkar heç bir şey Onun elmindən qaçmaz. Sənə qəzəb, nifrət, hirs və acıqlı<br />baxmasından çəkin!<br />O sənə qəzəblənərsə, sən rahatlıq və sevinc üzü görməzsən. Allahın əmrlərinə qarşı çıxmaqdan uzaq<br />dur, Ondan qorx, Ondan həya et! Ucalığını danma! Səni gördüyünü yadından çıxarma! Nəzərlərinin sənin<br />üstündə olduğunu unutma! Və sənin üzərində olan uca məqamına, sənə bələd olmağına iman et! Günahlar<br />içində ölmədən Ondan qorx və Onun razı olmadığı əməllərdən çəkin! Onun əmrlərinə tabe olaraq etdiyin<br />günahlardan əzab çəkdiyini görməlidir ki, bu günahlardan nə qədər peşman olduğunu bilsin. Ona qarşı<br />çıxdığına görə üzüntün böyük olsun. Özünə qarşı olan şiddət və üsyanının səni nə dərəcədə boğduğunu<br />görsün. Bunu səndə görərsə, səni bağışlar və günahlarından keçər.<br />Əziz və Cəlil olan Allahın qəzəbinə hədəf olma! Çünki nə Onun qəzəbinə qarşı taqətin, nə əzablarına<br />dözəcək gücün, nə iztirabına tablaşacaq qüvvən, nə də bütün bunlara dözməyə səbrin var. Zəlalət içində<br />ölmədən və o dəhşətlər nəsibin olmadan özünü hazırla! Ölümün vaxtsız gəldiyini qəbul et və sənə bu<br />anlatdıqlarımızı düşün! O ki qaldı, mən sənə ölümlə bağlı çox az şey danışdım. Etdiyin günahlara haqlı<br />olaraq qarşılıq veriləcəyini bil və başına gətiriləcək müsibətləri gözünün qabağına gətirərək Allahdan<br />qorx! Əziz və Cəlil olan Allah üzərində peşmanlıqdan doğan kədərin izlərini görsün ki, bəlkə sənə<br />mərhəmət edərək böyüklüyü və qüdrəti ilə əhv edər.<br />CƏNNƏT<br />MÖMİN SIRATDA<br />Əgər bağışlanmış və əhv olunacaq kimsələrdənsənsə, Allahın sənə lütf edəcəyini düşün! Sıratın<br />üzərindən keçərsən. Nurun sağ tərəfində və sənin önündə yeriyər. Əməl dəftərin sağ əlindədir. Üzün parpar<br />parıldayır. Allahın hüzurundan üzün ağ olaraq hesabını verərək ayrılmış və Onun səndən razı<br />olduğuna əmin olmusan. Abidlər qrupu və müttəqilər zümrəsi ilə birlikdə Sıratın üzərindəsən. Mələklər:<br />22<br />″Ya Rəbbi, Sən qoru! Ya Rəbbi, Sən qoru!″ deyə səslənirlər. Bununla yanaşı qorxu hissi nə sənin, nə də<br />digər möminlərin qəlbini bir an da olsa tərk etməz.<br />Sən çağırarsan, onlar çağırar. Qurani-Kərimdə bu barədə belə deyilir: ″Ey iman gətirənlər! Allaha<br />səmimi-qəlbdən (bir daha günaha qayıtmamaq şərtilə) tövbə edin. Ola bilsin ki, Rəbbiniz günahlarınızın<br />üstünü örtsün və sizi (ağacları) altından çaylar axan cənnətlərə daxil etsin. O gün Allah Öz Peyğəmbərini<br />və onunla birlikdə iman gətirənləri xəcil etməz. Onların (iman) nuru (qıl körpüsü üstündə onlara yol<br />göstərmək üçün) önlərindən və sağ tərəflərindən axıb şölə saçarkən onlar belə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz!<br />Bizim nurumuzu tamam-kamal elə və bizi bağışla. Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən!” (Təhrim surəsi, 8).<br />Münafiqləri nurları sönmüş, qəlblərini qorxu bürümüş və nurlarının tamamlanmalarını və bağışlanmalarını<br />istədikləri anı bir düşün!<br />SIRATDAN KEÇMƏ SÜRƏTİ<br />GÜNAH YÜKÜNÜN YÜNGÜLLÜYÜ İLƏ ÖLÇÜLƏCƏK<br />Düşün bir anlıq! Sən qorxularına baxmayaraq, sürətlə keçib gedirsən. Sıratdan keçiş sürətin<br />günahlarının ağırlığında və yüngüllüyündə olduğunu göz önünə gətir. Körpünün sonuna çatmısan.<br />Qəlbini bürüyən ümüd hissi artmaqda, vücudunu nur bürüməkdədir. Hələ Sıratın üzərində olsan da artıq<br />Cənnətin nemətlərini gözlərinlə görürsən. Ürəyin Cənnətə, Allahın qonşuluğuna, rizasına qovuşacağına<br />əmin olmuşdur. Allahın razılığını tezliklə qazanmaq həsrətindəsən. Nəhayət Sıratın sonuna çatmısan. Bir<br />ayağınla Sıratın sonundan Cənnətin qapısı arasında olan bölgəyə addım atırsan. Atdığın ayağını yerə<br />qoyursan. Hələ ki, digər ayağın Sıratın üzərindədir. Qorxu və ümüd birlikdə qəlbini bürümüşkən və sənə<br />qalib gəlmişkən digər addımını da atırsan. Artıq Sıratı bütünlüklə keçmisən. Cənnətin qapısı ağzında iki<br />ayağını da o gözəl torpaqlara basmısan. Bütün vücudunla körpüdən ayrılmış və artıq onu geridə<br />qoymusan. Cəhənnəm isə hələ də üzərindən keçənlərin altında çalxalanıb durar.<br />Sən çevrilib Sıratın üzərindəki insanlara və onun altında kükrəyən Cəhənnəmə baxırsan. Cəhənnəm<br />qəzəb və hiddətlə coşub nərildəyərək Sıratdan ayağı büdrəyənin üzərinə atılmaqda, onların baş və<br />bədənlərini bürüməkdədir. Allahın səni qurtardığı təhlükənin böyüklüyünə dönüb baxdıqda qəlbin sevinc<br />hissi ilə dolar. Allaha həmd edərsən. Şükür etmək ehtiyacın daha da artar. Acizliyinə və zəifliyinə<br />baxmayaraq, Rəbbin səni o dəhşətli təhlükədən xilas etmişdir.<br />Cəhənnəmi və Sırat körpüsünü arxada qoymuş, Yaradanın qonşuluğuna – Cənnətə doğru gedirsən.<br />Sonra arxayınlıqla Cənnətin qapısına doğru addımını atırsan. Qəlbin sevinc və nəşə ilə dolmuşdur. Sevinc<br />və fərəhlə yeriməyə davam edirsən.<br />CƏNNƏTİN QAPISINA ÇATMAQ<br />Tam Cənnətin qapısına çatanda qapı bütün gözəlliyi ilə qarşında durar. Gözəllik və nura – Cənnət<br />qapılarının hüsnü-camalına baxırsan. Sən və ətrafında olan Allah dostları Cənnətin qapısına çatanda<br />varlığınız sevincdən uçar. Fərəhdən coşan könlün tezliklə Cənnətə girməyə can atar. O nurlu məkan<br />sakinləri arasında özünü bir təsəvvür et! Onlar kərəm və xoşbəxtliyə qovuşmuş bəxtiyarlardır. Çöhrələri<br />Allahın rizasından par-par yanar. Sevincli, nəşəli və şəndirlər.<br />Cənnətin qapısına məzarının toz-torpağı, məhşərin hərarəti və başına gələnlərin yorğunluğu ilə<br />çatmısan. Allahın dostları üçün hazırladığı çeşmələrin gözəl suyuna baxarsan. Soyuqluğuna sevinərək<br />həmin an suyun içinə dalarsan. O qədər xoş gələr ki sənə… Məhşərdə çəkdiyin üzüntü və yorğunluğu bir<br />andaca yox edər. Səni hər cürə toz və kirdən tərtəmiz edər. Toxunar toxunmaz hiss etdiyin sərin çeşmə<br />səni son dərəcə sevindirər. Hələ Sıratın hərarətindən və qovurucu istisindən yeni qurtulmusan.<br />Cənnətin qapısı ağzına bədənlərinin bir qismini atəşin yalayıb yandırdığı başqa kimsələr də çatar.<br />Sən də elə biri ola bilərsən. Məhşərin hərarətindən, məxluqatın nəfəslərinin hərarətindən, Sıratın dəhşətli<br />məşəqqətindən qurtuluşu bəs nə bilmişdin?<br />Bütün bunlardan keçərək Cənnətin qapısına qədər çatmısan. Sıratın hərarətindən və Qiyamətin<br />yandırıb yaxan istisindən sonra vücudun o suyun sərinliyinə daldığı zaman qəlbindəki sevinci bir<br />təsəvvür et!<br />Sən Cənnətə girmək və orada əbədi qalmaq üçün təmizlənərək yuyunduğunu bildiyin üçün son<br />dərəcə fərəhlisən. Suda yuyunduqca yuyunarsan. Getdikcə rənginin gözəlliyi artar, vücudunu parlaqlıq və<br />23<br />rahatlıq bürüyər. Sonra o sudan ən gözəl şəkildə və nurun tamamlanmış olaraq çıxarsan. O sudan çıxıb<br />mükəmməl gözəlliyinə, camalının füsünkarlığına və parlaqlığına baxdığın an könlünün nə dərəcədə<br />sevinc içində olduğunu təsəvvür et! Çünki artıq sən ancaq Rəbbinin qatına - Cənnətə girmək üçün<br />təmizləndiyinin fərqindəsən.<br />ÇİRKİNLİKLƏRİ TƏMİZLƏYƏN ÇAY<br />Sonra başqa bir çaya tərəf yönələr və ətrafındakı qablardan birini əlinə alarsan. Gözünün önünə o<br />qabın və içəcəyin suyun gözəlliyini gətir. Sən əmin olacaqsan ki, bu suyu içərək qəlbini bütün kinküdurətdən<br />və düşmanlıqdan təmizləyir, vücudunu əbədi olaraq rahatlayırsan. Nəhayət qədəhi dodağına<br />qoyub mayeni qurtumladıqca əvvəllər dadını heç bilmədiyin və içməyə alışmadığın bir su olduğunu<br />öyrənərsən. Boğazından mədənə axıb gedərkən hiss edəcəyin ləzzət izaholunmazdır. Qəlbin duyduğun<br />sevincdən uçar kimidir.<br />Daxilin hər cür xəstəlikdən və çirkinlikdən tər-təmiz olar. Daha əvvəl içində olan səni qəm, qayğı,<br />hirs, sıxıntı, əsəb və düşmanlığa doğru çəkən hər xasiyyətdən təmizlənmiş köksünün yüngülləşdiyinin<br />şahidi olarsan. O anda daxili aləminin tər-təmiz olmuş sərinliyi nə qədər gözəl və bu hissin qəlbinə<br />verdiyi rahatlıq nə qədər də xoşdur!<br />Sonunda sənin və yanında olan digər Allah dostlarının da qəlb və bədən təmizliyi tamamlanan kimi<br />Comərt və Mərhəmətli olan Rəbbin mələklərdən olan gözətçilərinə əmr edər. Onlar daimi olaraq Allaha<br />itaət edərək Ondan qorxmaqda, əzabına görə ürpənib titrəməkdə, Ona təzim və təşbih edərək heybət<br />duymaqda və qəzəbindən çəkinməkdədirlər. Allah həmin bu gözətçilərə Öz dostları üçün Cənnətin<br />qapılarını açmağı əmr edər.<br />AÇILAN CƏNNƏT QAPILARI<br />Onlar Cənnətin bağçalarından qapısına doğru sürətlə qaçarlar. Həsrətdən çırpınan qəlbləri ilə qapının<br />ağzına çatar və qapıları açmaq üçün əllərini uzadarlar.<br />Artıq qəti olaraq Cənnətə girəcəyinə əmin olduqda sevinc və həyəcanın daha da artar. Bir anlıq<br />təsəvvür et, bütün dünya həyatın boyu imtahanlara sinə gərib Allah rizası üçün yaşayaraq arzusunda<br />olduğun, qəbrin, qiyamətin, məhşərin, siratın bütün sıxıntı və dəhşətlərini gözlərinlə görub ta dərindən<br />yaşayaraq həsrətini çəkdiyin Cənnətin lap qapısının önündəsən. Bu nə böyük həsrət, bu nə şirin<br />vüsaldır… Qapıların açılış səsini eşidərkən için nəşə ilə dolar, qəlbinə bu zamanadək heç duymadığın<br />xoşbəxtlik hissi hakim olar. Aləmləri Rəbbinin Cənnətinin qapıları üzlərinə açılanların yaşadığı sevinc nə<br />gözəl sevincdir!<br />CƏNNƏTƏ GİRİŞ<br />Cənnətin qapıları açılarkən, gözəl qoxuların ətri və axar suların xoş səsi dalğa-dalğa yayılar. Sənin də<br />üzünü və bütün bədənini sanki oxşayıb durar. Cənnətin xoş rayihələri, kəskin misk qoxusu, qırmızı<br />zəfəranı, sarı kəfuru və ənbəri, meyvələrinin gözəl ətri, yam-yaşıl ağacları, sərin mehi hər tərəfə dolub<br />daşar. Bu gözəl qoxular və əsintilər iybilmə duyğunda bir-birinə qarışaraq beyninə çatar, xoşluğu qəlbini<br />doldurar, oradan da bütün orqanlarına yayılar. Gözünlə Cənnət köşklərinin gözəlliyinə - yaşıl zümrüddən,<br />qırmızı yaqutdan, bəyaz mirvaridən ibarət olan böyük daşlarla örtülmüş binalarına baxarsan. Nuru,<br />parlaqlığı və gözəlliyi hər tərəfi əhatə etmişdir. Allah onları parlaqlığı və şəffaflığı ilə mükəmməl<br />yaratmışdir.<br />Bu və Cənnətdə olan digər gözəlliklərin nuru bir-birinə qarışmışdır. Ora girərkən çox böyük<br />nemətlərə qovuşacağını və Rəbbinin camalını seyredəcəyini bildiyindən könlün sevinclə dolaraq Allahın<br />pərdələrinə baxarsan. Cənnət havalarının və rüzgarlarının xoş ətri, mənzərəsinin parlaqlığı, mehinin şirin<br />rayihəsi və oxşayan sərinliyi ilə birlikdə mükəmməl ab-hava yaranar. Hələ bu, üzünə ilk dəyən və səni<br />qəlbinə qədər nüfuz edərək oxşayan ilk əsintilərdir.<br />24<br />NURLU DƏSTƏ<br />Düşün bir kərə! Cənnətə girdiyinə artıq əminsən. Cənnətin qapısının sənin və səninlə bərabər digər<br />Allah dostları üçün açıldığını bilirsən. Ətrafının göz dolduran gözəlliyindən, könlünə qədər nüfuz edən<br />xoş qoxusundan, üzünü və bədənini oxşayan ilıq havasından doymaq bilmirsən.<br />Bir anlıq düşün! Allah sənə bütün bu şeyləri ehsan etmişdir. Bu mənzərə qarşısında sevincindən<br />ölsən belə səni qınayan olmaz…<br />Nəhayət Cənnətin qapılarından içəri girərkən mələklər sizi gülümsəyərək qarşılayarlar. Sonra həmin<br />mələklər Allahın izzətinə and içərək yaradıldıqları gündən bəri ancaq bu anda və yalnız sizin üçün<br />güldüklərini söyləyərlər.<br />Sizlərə ″Salamun-aleyküm″ deyə səslənərlər. Mükəmməl surətləri və parlaq nurları ilə birgə gözəl<br />nəğmələrini, xoş sözlərini, şirin dillərini bir anlıq təsəvvür et! Sonra salamlarına bu sözləri də əlavə<br />edərlər: ″Tərtəmiz gəldiniz. Artıq əbədi qalmaq üçün girin buraya!″ (Zümər surəsi: 73). Сənnətlikləri hər<br />cür kir, pas, kin və paxıllıq kimi maddi və mənəvi ziyanlardan təmiz olmaq və dini və dünyəvi bütün<br />pisliklərdən uzaq olmaqlarını tərifləyib öyərlər. Sonra Allah adına Onun səadət yurdu olan Cənnətə<br />girməklərininə izin verərlər. Daha sonra isə cənnətliklərin orada əbədiyyən qalacaqlarını bildirərək:<br />″Tərtəmiz gəldiniz. Artıq əbədi qalmaq üçün girin buraya!″ (Zümər surəsi: 73) deyərlər.<br />Sən və səninlə birlikdə Allahın sevdiyi qulları bu sözləri eşidərkən açılmış qapılardan içəriyə<br />keçməyə can atarsınız. Qapılar içəri girmək istəyənlərə dar gələr. Eynən Utbə bin Gazvanın<br />Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) nəql etdiyi kimi: ″Cənnətin qapısından sıxlaşaraq girmələri<br />mənim üçün şəfaətimdən daha önəmlidir.″<br />Cənnətin qapısı izdihamdan sıxlaşar. Qırx illik yol məsafəsi enində olan qapının Rəhmanın<br />dostlarının izdihamına dar gəlməsini nə sanarsan? Yaqut və mirvaridən tikilmiş sarayların gözəlliyini<br />görərək ona doğru can atan bu insan seli nə qədər də dəyərlidir!<br />Bir anlıq təsəvvüründə canlandır! Məhşərin o müdhiş izdihamı içərisindən Allah səni seçmiş və<br />bağışlamışdır. İndi də Cənnətin qapısına doğru qaçanlarla birlikdə irəliləyirsən. Təmizlənmiş vücudlarla,<br />parıldayan və ay kimi işıq saçan uzlərilə sevinən kütlə ilə birlikdə sevinirsən. Vücudlarından günəşin<br />şüaları kimi nurlar saçılmaqdadır.<br />Sən Cənnətin qapısından keçib torpağına ayağını basarkən görərsən ki, o torpaq müşkdəndir və<br />üzərində zəfəran yetışmişdir. Müşk gümüş kimi parlaq olan bir zəminin üzərinə səpilmişdir. Onların<br />ətrafında zəfəranlar bitmişdir.<br />ÖLÜMSÜZLÜK YURDUNA İLK ADDIM<br />Artıq bu, əzab və ölümdən qurtulduğuna əmin olaraq ölümsüzlük torpağına atdığın ilk addımdır. Sən<br />müşk torpağın üzərində və zəfəran bağçası içərisində addım-addım irəliləyirsən. Gözlərini ağacların<br />gözəlliyindən və gördüyün mənzərənin valehedici görünüşündən çəkə bilmirsən. Sən elə beləcə zəfəran<br />bağçalarında və müşk yığınları içərisində Cənnət torpaqlarında gəzərkən birdən Cənnətdəki zövcələrinə,<br />uşaqlarına və xidmətçilərinə – Ali ibn Əbu Talibin dediyi kimi - ″Filan adam gəldi!″ deyə səslənərlər.<br />Onlar da səni qarşılamağa gələrlər. Eynilə bu dünyada itmiş bir yaxın adam tapılarkən necə sevinc<br />yaşanarsa, onlar da sənin gəlişindən elə sevinərlər.<br />Sən öz saraylarına baxarkən birdən onların gözəl səslərini və xoş qarşılayışlarını eşidərsən. Buna<br />görə sevincindən sanki uçmaq istəyərsən. Onların sənin haqqındaki təzahürat səslərini eşidərkən hiss<br />etdiyin sevincdən çaşqın halda ikən uşaqlar sənə doğru sürətlə qaçarlar. Cənnət uşaqları sənin ətrafında<br />səf qurarlar. Onlar sənə doğru gələrkən səbirsizlikdən zövcələrini bir təlaş bürüyər. Hər birisi sənin<br />gəldiyini görüb bir-birilərinə xəbər verərlər. Səni qarşılamazdan əvvəl xidmətçilər səni görərlər və<br />dönərək zövcənin yanına gəlib gəlişini ona deyərlər. Sənin gəliş müjdəni eşidən hər bir zövcən<br />xidmətçisindən: ″Sən doğrudan da onu gördünmü?″ deyə soruşaraq gözlərinə inanmayacaqlar. Əgər<br />Allah çadırlarından çıxmalarını onlara izn versəydi səni qarşılamaq üçün özləri cıxardılar. Qurani-<br />Kərimdə Rəbbimiz belə buyurur: ″Otaqlar içində sahiblərinə təhsis edilmiş hurilər vardır″ (Rəhman<br />surəsi: 72)<br />Əllərini qapılarının kənarına dayayıb başlarını çölə çıxararlar və sənin çöhrənin nə zaman<br />görünəcəyini, bu uzun sürən həsrətinin nə zaman bitəcəyini, gözlərinin nuru, rahatlıq qaynaqları,<br />Rəbblərinin dostu və Mövlalarının sevgilisini görəcəkləri anı dörd gözlə izləyərlər.<br />25<br />Sən isə bu anlarda saraylarının parlaq gözəlliyinə baxaraq müşk təpələri və zəfəran bağçaları<br />arasında gəzinərsən. Hüzuruna gələn ilk uşağı elə böyük görərsən ki, Rəhmanın mələklərindən biri<br />sanarsan. O sənə belə deyər: ″Ey Allahın dostu! Mən sadəcə sənin bir xidmətçinəm. Sənin əmrinə<br />verildim. Məndən başqa hələ yetmiş min xidmətçin vardır.″ Sonra parlaqlıq və nurlarıyla xidmətçilərin<br />biri-birini təqib edərlər. Hər biri səni dərin hörmətlə salamlayarlar.<br />CƏNNƏT SARAYLARINA ÇATMAQ<br />Sən Cənnətdə ikən könlünün sevincini bir düşün! Cənnət uşaqları hüzurunda ayaq üstə gözləməkdə,<br />sənə ehtiram göstərməkdədirlər. Arxasından sədəflərindəki inciləri xatırladan xidmətçilərin səni qarşılayıb<br />salamlayırlar. Sonra gəlib hüzurunda divan qurarlar. Daha sonra uşaq və xidmətçilər toplusu arasından<br />ehtişamla yeriyərsən. Saraylarına çatana qədər səni müşayət edərlər. Sarayının qapısına çatanda pərdədarlar<br />qapıları açar və pərdələri qaldırarlar. Hamısı da sənə təzim göstərərək ayaqüstə gözləyərlər.<br />Saraylarının qapıları açılıb salonlarının parlaq gözəlliyindən, bəzəkli ağaclarından, nəfis bostanlarından,<br />aydın və işıqlı otaqlarında pərdə qaldırıldığı zaman görəcəyin şeyləri bir anlıq təsəvvür et!<br />Sən bütün bunlara baxarkən birdən-birə xidmətçilərin zövcələrinə bu müjdəni verərlər: ″Bu filan<br />oğlu filandır. Sarayın qapısından içəri girmişdir!″ Onlar sənin gəliş və saraya giriş müjdəni eşidər eşitməz<br />sərilmiş yataqlarından aşağı atlayarlar. Çadırlar və qübbələr altından gözlərin onlara baxmaqdadır. Səni<br />görmələrindən doğan sevinc içində yataqlarından necə endiklərini seyr edərsən. O nazlı, hüsnü-camallı<br />gözəllərin həyəcanla irəli – sənə doğru atladıqlarını bir təsəvvür et!<br />Gözəl çöhrələri ilə, ziynətlər içərisində, vücudları nazla bəslənib böyüdüldüklərini göstərərcəsinə hər<br />birinin sürətlə sənə doğru atıldıqlarını bir düşün! Mükəmməl qamətiylə divanından qübbəsinin salonuna<br />və çadırının ortasına enişini bir gözünün qabağına gətir! Çadır və qubbələrinin qapısına çatana qədər<br />sürətlə irəliləyərlər. Sonra sən gəlib onlara çatana qədər içində gözlədildikləri çadır və otaqlarının<br />yanlarına əllərini dayayarlar. Beləcə ayaqüstə dayanıb baş və çöhrələrini çölə uzadarlar. Sənin gəlişindən<br />doğan sevinc və nəşə ilə dolu bir qəlb və böyük bir maraqla sənə baxarlar.<br />CEYRAN GÖZLÜ GÖZƏLLƏR<br />Könlünün sevinc və qəlbinin xoşbəxtlik duyğusu ilə kükrədiyini xəyal et! Gözlərin səni həsrətlə<br />gözləyən zövcələrinə dikilmiş, onların gözəl üzlərinə və nazlı gözlərinə baxmaqdasan. Onlarla göz-gözə<br />gələrkən ağlın çaşar, qəlbin həyəcanla dolub daşar. Bu zamanadək görmədiyin mükəmməl bir gözəlliklə<br />göz-gözə qalarsan. Otaqlarının qapısına qədər addımlayarsan. Ürəyin şirin bir həyəcan hissindən çırpınar.<br />Onlar da sürətlə və təlaş içində sənə doğru gələrlər. Eşq və məhəbbətin təsirindən sanki quş kimi süzərlər.<br />Vücudlarının nazla bəslənməsi və varlıqlarının ahəng və mükəmməlliyi hər addımlarında gözə çarpar.<br />Sonra onlardan hər biri sənə belə səslənər: ″Sevgilim, belə gec gəlməyinə səbəb olan nədir?″ Sən belə<br />cavab verərsən: ″Allah bu, bu, bu günahlarım üzündən məni o qədər çox gözlətdi ki, sizə heç vaxt qovuşa<br />bilməyəcəyimi sandım.″<br />Zövcələrin zərif ipəkdən olan paltarlarının ətəklərini müşk zəmisi üzərindən sürüyərək xoş qoxunun<br />yayılmasına və zəfəran otlarının dalğalanmasına səbəb olarlar. Onlardan ən öndə olanı Rəsulallahın<br />(səllallahu aleyhi və səlləm) dediyi kimi, barmaqlarının ucunu və üzüklərini sənə doğru uzadarlar.<br />Kafur və zəfərandan yaradılmış, min illər uzunu nazla bəslənmiş barmaqların gözəlliyini bir düşün!<br />Əllərini sənə uzadan an necə bir nurla parıldadığını və necə işıq saçdığını bir anlıq təsəvvür et!<br />Barmaqlarını ovcunun içinə aldığın an onların ipək kimi yumuşaqlığından az qala ki, sürüşüb əlindən<br />çıxsınlar. Zövcənin əlinə toxunmaqdan aldığın lətif və xoş duyğu könlünə çatar-çatmaz sevinc və<br />həyəcandan ağlın başında çıxar. Sonra əlini onun həsrətdən titrəyən nazlı bədəninə uzadarsan. O da səni<br />bağrına basar. Zərif boyunlarına dolayırsan qollarını. Əllərin gərdanına dəyir. Bir-birinizi həsrətlə<br />qucaqlayırsınız. Səni qucağına sıxdığı an sanki onun cisminin nazlılıq və nazəninliyi arasında qərq<br />olursan. Onun hüsnü camalından və qucaqlama zövqündən aldığın ləzzəti düşünə bilirsən?<br />Daha sonra onun gözəl və xoş ətrini hiss edərsən. Könlün ondan başqa bir şey istəməz. Belə ki,<br />zövcənə toxunmaqdan və qoxulamaqdan duyduğun həyəcandan ruhun sevincdə qərq olar. Sən bu halda<br />ikən birdən-birə digər biri-birindən gözəl zövcələrin yanına qaçışar, səni qucaqlayar və səni busələrə qərq<br />edərlər. Üzündə onların busə qonduran qönçə dodaqlarından boş yer qalmaz. Bənizlərinin gözəlliyi səni<br />26<br />əhatə edər. Uzun ipək kimi saçlarıyla bütün vücudunu örtərlər. Saçlarının əsrarəngiz qoxusu burnunu<br />doldurar. Onların səni beləcə öpüb oxşamalarını və nazlı bədənləri ilə qucaqlamalarını bir anlıq təsəvvür<br />et! Sənə olan dərin sevgiləri və uzun sürən həsrətləri səbəbindən sənə sarılıb qucaqladıqları an böyük<br />xoşbəxtlik hiss edərlər. Səni buraxmaq, səndən aralanmaq istəməz və sənin xoş və nəfis qoxundan<br />səadətə qərq olarlar.<br />ALLAHIN VƏDİ HAQDIR<br />Həyəcan və səadət könlündə özünə yer edib nəşənin ləzzəti bütün bədəninə yayılanda Allahın<br />(dünyada) sənə olan vədini xatırlayarsan. Bu zaman sənə verdiyi sözü gerçəkləşdirən və vədini yerinə<br />yetirən Allaha yüksək səslə həmd edərsən.<br />Sonra dünyada ikən yaxşı işlər görərək, xeyir əməllər etməyə çalışaraq bütün bunları Allahdan<br />istədiyini xatırlayarsan. Budur… Artıq sən gözəl zövcələrini öpüb-qoxulayarkən dünyada ikən etdiyin<br />saleh əməllərinin mükafatı ilə üz-üzəsən: ″Qoy (dünyada) çalışanlar bunun üçün (belə bir əbədi səadət<br />uğrunda) çalışsınlar!″ (Səffat surəsi: 61)<br />Sonra onlar sənə sən də onlara təriflər yağdırarsan. Daha sonra isə zövcələrin hamısı gözəl<br />xasiyyətləri ilə həyatını şənləndirəcəyini yüksək səslə belə dilə gətirərlər: ″Biz xoşbəxt olanlarıq, heç bir<br />zaman hirslənmərik. Biz qərarlaşmışlarıq, heç bir zaman köçmərik. Biz əbədi yaşayanlarıq, heç bir zaman<br />ölmərik. Biz nemətlər içində böyüyənlərik, heç bir zaman sıxıntı çəkmərik. Müjdələr sənə, sən bizim, biz<br />də səninik!″ Onlarla birlikdə addımlamağa davam edərsən. Sən hurilərdən, vildan və xidmətçilərdən<br />meydana gələn toplumun arasında yeriyərkən nə qədər də gözəl bir mənzərə yaranar!<br />Nəhayət otaqlarına yaxınlaşarsan. Yaqut və zümrüdlə bəzənmiş, içi oyulmuş bir mirvaridən əmələ<br />gələn bir çadır görərsən. İçinə doğru boylanarsan. Yataq yerinin, xalçalarının, yastıqlarının gözəlliyinə<br />diqqət edərsən. Binaların mirvari və yaqutdan ibarət olan böyük daşlardan tikilmişdir. Sonra astarları ipək<br />və atlasdan olan döşəklər sərilmiş taxtına yetişərsən. Çarşablarının üzərindən nur topası yüksəlməkdə,<br />yaşıl tüklərinin gözəlliyi göz qamaşdırmaqdadır. Bura xüsusi məclislərinin keçirildiyi yerlərdir. Bütün<br />bunlara baxdıqca gözlərin çaşar. Taxtında zövcələrin üçün hazırlanmış özəl yeri seyr edərsən. Orada bir<br />zövcən yuxarıdakı taxtına baxıb durmaqdadır.<br />HƏR BİRİ KİÇİK CƏNNƏT: HURİLƏR<br />Qapılarının, pərdələrinin, qübbə və salonunun gözəlliyini bir düşün! Gözəl yataqlarıyla, taxtlarıyla,<br />sütunlarıyla, yüksəkliyilə, xalılarıyla bütün otaqlarını bir göz önünə gətir! Yatağına yaxınlaşarkən zövcən<br />də səninlə birgə gələr və əvvəl o, sonra sən taxta çıxarsınız. Qarşı-qarşıya oturarsınız. Bu şəkildəki<br />mənzərəniz nə gözəldir!<br />O, üzünün hüsnü-camalı və vücudunun nazlılığı ilə qiymətli geyimləri və ziynətləri içərisində -<br />qolundakı bilərzikləri, barmaqlarındakı üzükləri, ayağındakı xalxalları, belindəki kəməri, mirvari və<br />cövhərlə bəzənmiş ətəkləri, boynundakı gərdanlıqları, başındakı inci və yaqutdan işlənmiş tacı, tacının<br />altından və çiyinindən ayaqlarına qədər səpilmiş saçı ilə sənin qarşında oturar.<br />Sən onun ayna kimi parlaq boynunda öz üzünü, o da sənin boynunda öz üzünü görə bilir. Cənnət<br />uşaqları çadırının ətrafında sənin və zövcənin xidmətində durmaqdadırlar. Otağının kənarlarından ağac<br />budaqları meyvələri ilə sallanmaqda, sarayının ətrafında çaylar müntəzəm olaraq axmaqda, bulaqlardan<br />qollar otağının üzərinə uzanaraq səni şərab, bal, süd kimi ləzzətli içkilərlə uzatmaqdadır. Sən də ipək və<br />atlasdan hazırlanmış paltarlar geyinmiş, vücuduna qızıl və mirvaridən bilərziklər taxmısan. Başındakı inci<br />və yaqutdan ibarət olan tacın çöhrənin nur ilə parıldatmaqdadır. Cənnətin sənə aid olan hissəsi – bütün<br />sarayların sənin bədəninin parlaqlığına və üzünün nuruna boyanmışdır.<br />CƏNNƏT ÇAYLARI<br />Saraylarının şəffaflığı sənə içəridə ikən belə çölü seyr etmək imkanı verir. Bütün zövcələrini və<br />xidmətçilərini, sarayının bütün binalarını görə bilərsən. Ağaclarının meyvələri üzərinə qədər əyilməkdə,<br />şərab və süd çayları yanından axıb keçməkdədir. Sən zövcələrinlə birlikdə divanlarında oturmaqdasan.<br />27<br />Qapılarının qanadlarını açmış, üzərinə isə otağının pərdəsini çəkmisən. Xidmətçilərin və Cənnət uşaqları<br />çadırının ətrafını əhatə etmişlər. Sən onların Rəbbinə olan təsbih səslərini eşitməkdəsən. Ürəyindən keçən<br />hər şeydən o an xəbərdar olar və canının çəkdiyi, arzu etdiyin hər cür nemətləri gətirib sənə təqdim<br />etməkdədirlər.<br />Sən və zövcən ən mükəmməl şərtlərdə və əksiksiz nemətlər içərisindəsiniz. Onun hüsnü-camalının<br />gözəlliyinə baxdıqca heyrətə düşüb gözlərinə inana bilmirsən. Zövcənin füsünkarlığından qəlbin coşar və<br />hər baxdıqca onu daha çox sevərsən. Sən öz taxtında oturarkən o da sənə yaxın oturar, birlikdə Cənnət<br />nemətlərindən dadar, ləzzətli içkilərə biri-birinizi qonaq edərsiniz. Bir anlıq gözünün önünə əlində yaqut<br />və mirvaridən ibarət olan qədəh tutub səni Cənnət şərabına qonaq edən o gözəl zövcəni gətir!<br />Mirvari kimi ağ dişləri göstərərək gülümsəyib sənə qədəhi uzadır. Barmaqlarının, üzünün və<br />gərdanının nuru, Cənnətin nuru və qarşısında duran sənin üzünün nuru biri-birinə qarışaraq qədəhdə əks<br />olunur. Hurinin barmaqları arasında tutduğu qədəhdə şərabın parlaqlığı, üz və bədəninin parlaqlığı,<br />dişlərinin parlaqlığı cəmlənmiş haldadır.<br />Hələ sən öz gözləlliyini təsəvvür et! Cənnətdə yaradılışı tamamlanaraq bir dəliqanlı halına gəlmiş,<br />parlaq üzlü, güclü bədən quruluşlu, gözəl geyimli, şık duruşlu bu gənci, yəni özünü nə zənn edərsən?<br />Uşaq kimi məsum üzlü, suyuşirin, xoş sözlü və mükəmməl bir yaradılışdasan. Zövcənin isə üz gözəlliyi<br />qənirsizdir. Sinəsi ağappaq, bədəni çox zərifdir. Nazla bəslənib böyüdülməsi ona əvəzolunmaz bir lətafət<br />və nəzakət qazandırmışdır.<br />NUR ÜSTÜNƏ NUR<br />Zövcənin qarşısında oturur və xoşbəxtcəsinə gülümsəyirsən. Əlindəki qədəhin üzərində sənin nurun,<br />qədəhin içindəki içəcəyin nuru, hurinin üzünün, gərdanının, gülüşünün nuru və Cənnətin nuru biri-birinə<br />qarışıb. Qədəhi bütün bu nur və işıqlarla bir təsəvvür et! Əllərində par-par parıldayır. Zövcən qədəhi sənə<br />doğru uzadır. Bu nə gözəl bir hərəkət nə cazibəli əldir…<br />Sonra o güvən, ləzzət və sevinc ölkəsində ardı-ardına səni şarab qədəhlərinə qonaq edir. Sən də<br />qədəhləri onun əllərində alır, dodaqlarına qoyur və qurtum-qurtum içinə çəkirsən. Nəşəsi ta qəlbinə qədər<br />sirayət edir. Ləzzəti və həzzi bütün orqanlarına yayılır. Bundan daha əvvəl heç dadmadığın ləzzət hiss<br />edirsən. Cənnət uşaqları ətrafında sənə xidmət üçün ayaqüstə dayanıblar.<br />Bir anlıq bunu ağlına gətir! Hurinin əlindəki qədəhi alıb içirsən, yenidən ona geri verirsən, o da<br />gülərək və gözəl əlləri ilə bunu səndən alır. Bu gözəl bir gülüşdür! Beləcə qədəh əllərinizdə dolaşıb durar.<br />İçkinin nuru yanaqlarına sirayət edər. İkiniz də yüksək səslə Allahınıza həmd və təsbih edərsiniz. Uşaqlar<br />və xidmətçilər də sizə qoşularaq təsbih və təhlil (Lə iləhə illəllah) səslərini yüksəldərlər. O saray və<br />otaqlarda nəğmələrlə yüksələn o səs nə gözəldir! Siz belə ləzzət və sevinc içərisində ikən yüz illər keçmiş<br />və siz qəlblərinizin nemətlərlə məşqul olmasından bu illərin fərqində belə olmamısınız.<br />ZİYARƏTÇİ MƏLƏKLƏR<br />Birdən dəstə-dəstə mələklər ziyarətinə gələrlər. Rəbbindən sənə qiymətli və lətif əşyalar gətirərlər.<br />Rəbbinin bu elçiləri sarayında olan xidmətçilərdən sənin yanına girmək və Allahın göndərdiklərini sənə<br />vermək üçün izn istəyərlər. O zaman növbətçilərin belə deyərlər: ″Allahın dostu zövcələri ilə birlikdə<br />istirahətdədir. Biz ona olan hörmət və təzimimizdən narahat olmasını istəmirik.″ Böyük və Uca olan<br />Allah bu gerçəyə bu ayə ilə işarə edir: ″ Həqiqətən də cənnət əhli nemətlər içində kef çəkəcəklər.″ (Yasin:<br />55) Əksər müfəssirlər bu ayəni yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi açıqlayarlar. Bu nə böyük nemət, nə gözəl<br />bir səltənətdir ki, Rəbbinin mələkləri belə yanına gəlmək üçün izn istəyərlər!<br />Cənnətdə öz dostlarının şanını ucaldan Rəbbin bu səltənətə işarə edərək belə buyurur: ″Cənnətdə<br />hara baxsan nemət və əzəmətli səltənət nişanəsi görərsən.″ (əl-İnsan: 20) Bu ayənin təfsiri belə açıqlanır:<br />Bu səltənət mələklərin Cənnət əhlindən icazə alacaqlarına işarədir. Qapıda Allahın göndərdiyi elçi belə<br />səslənir: ″Ey Allahın dostu, icazən olmadan yanına girilə bilməz. Ey Allahın dostu, sən Allahın rizasını<br />qazanmısan, səltənət, arzu və xəyallarının zirvəsinə çatmısan.″<br />Xidmətçilərinin səni narahat etməyəcəklərini söylədikləri zaman mələklərin belə dediklərini təxəyyül<br />et: ″Biz ona Allah tərəfindən göndərilən elçilərik. Rəbbindən bir çox hədiyyə və sovqatlarla gəlmişik.″ O<br />zaman xidmətçilərin mələklərin yanına girmələri üçün səndən izn istəyərlər. Xidmətçilərinin o andakı<br />28<br />vəziyyətlərini bir düşün. Qapını döymək üçün əllərini qırmızı qızılı taxtalar üzərində mirvari ilə<br />bəzənilmiş yaqutdan ibarət olan halqaya uzadarlar. Yaqut halqalar inci və zümrüddən olan qapıya<br />dəyərkən eşidə bildiyin ən gözəl səsdən daha gözəl bir səs çıxarar. Bu səsi eşidənlərin qulaqları həzz,<br />könülləri nəşə ilə dolar. Bu səsi eşidən ağacların meyvələri biri-birinin üzərinə əyilər. Bu üzdən ətrafa xoş<br />və nəfis bir ətir yayılar. Sən üzünün gözəl camalı və nurunun parlaqlığıyla otağından çölə çıxarsan.<br />Xidmətçilərin sənə doğru qaçaraq gələrlər. Hörmət hissindən və nurunun gözlərini qamaşdırmasından<br />dolayı gözlərini qaldırıb sənə baxa bilməzlər. Belə deyərlər: ″Ey Allahın dostu, Allahın sənə göndərdiyi<br />elçılər qapının ağzında gözləyirlər. Yanlarında Rəbbindən gətirdikləri qiymətli hədiyyələr vardır.″ Sən<br />onlara belə cavab verərsən: ″Rəbbimin elçilərinə izn verin!″ Sən icazə verər-verməz qapıçılar sarayının<br />qapısını açarlar. Mələklər içəri daxil olarlar.<br />Sən öz taxtında oturarsan. Cənnət uşaqları önündə əmrə müntəzir dayanarlar. Allahın mələkləri gözəl<br />surətləri ilə əllərində hədiyyələrlə sənə doğru gələrlər. Dəyişik qapılardan olduğun yerə gələrlər ki,<br />Rəbbinin sənə verdiyi ″hər qapıdan bir salam″ sözü gerçəkləşsin. Hər qapıdan girərkən gözəl nəğmələri<br />ilə ″Əssalamu aleykum!″ deyərək sənə salam verərlər. Sonra da bunu əlavə edərlər: ″Ey Allahın dostu,<br />Rəbbin sənə salam söyləyir. Sənə bu hədiyyələri və sovqatları göndərdi.″<br />GÖZLƏNİLMƏYƏN YENİ XOŞBƏXTLİKLƏR<br />Rəbbinin sənə olan ərmağan və lütüfləri qarşısında qəlbinin sevincini bir düşün! Mələklər yanından<br />ayrılandan sonra Allahın sənə bir neməti olan zövcənə baxarsan. Gözlərin sevincdən böyümüş, nəşən qatqat<br />artmışdır. Sən onunla birlikdə son dərəcə sevinc və xoşbəxtliklər içində ikən Allahın sənin üçün<br />yaratdığı bir başqa zövcəndən ən gözəl bir nəğmə və ən şirin bir ifadə ilə belə bir səsləniş gələr: ″Ey<br />Allahın dostu, bizim səndən nəsibimiz yoxdurmu? Bizə də baxmaq zamanın gəlmədimi?″<br />Qulaqların onun gözəl sözlərilə dolar-dolmaz, gözəl nəğməsinə qarşı içində doğan eşq və sevgidən<br />haradasa qəlbin yerindən uçar. O an cavab verərsən: ″Allah xeyirini versin sən kimsən?″ O, cavab verər:<br />″Mən Allahın haqqında belə buyurduqlarındanam: ″Etdikləri əməllərin mükafatı kimi onlar üçün gözlərinə<br />sevinc gətirəcək nələr saxlandığını heç kəs bilmir.″ (Səcdə: 17)<br />Taxtından sürətlə enib otağının ortasına gəlişini bir təsəvvür et! Sonra əmrinə verilən Cənnət uşaqları<br />və xidmətçilərinlə birlikdə irəliləyərəsən. Zövcənin də xidmətçiləri səni qarşılayar və qirmızı yaqutdan<br />düzəldilmiş bir otağa ötürərlər. Sən sarayının qapısına yaxınlaşdıqda uşaq və xidmətçilər sənin üçün<br />qapıları açarlar. Böyük xoşbəxtlik və sevinclə içəri daxil olarsan. Sarayın qapısını, pərdələrin gözəlliyini,<br />uşaq və xidmətçilərin hüsnü-camalını bir düşün!<br />Sonra zövcənin səni çağırdığı sarayının qapısından içəri girərkən gözlərin yaşıl zümrüddən olan<br />divarların gözəlliyinə, bağçasının göz qamaşdırıcılığına, döşəməsinin parlaqlığına ilişib qalar. Zövcənin<br />içərisində olduğu otağa baxarsan. Sənin və hurinin üzünün nurundan onsuz da nurani olan otaq bir az<br />daha aydınlanıb işıqlanar. O səni ipək, atlas və məxmər döşəklər üzərindən seyr edər. Sonra taxtından<br />enər. Sənə olan şiddətli həsrət onu üzmüş, eşq onu narahat etmişdir. ″Xoş gəldin!″ deyərək sevgi dolu<br />ifadələrlə səni qarşılayar. Sonra qucaqlamaq üçün sənə yaxınlaşar. Belə ki, Ənəs bin Malik (r.a)<br />Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) hurilərin Allahın dostunu qarşılayıb onunla əl-ələ<br />görüşəcəyini nəql etmişdir. O dərəcədə gözəl və ipək kimi yumuşaq əlləri bir anlıq ovcunda təsəvvür et!<br />Sən onun üzünün, vücudunun nazlılığından, saç tellərinin parlaqlığından duyduğun heyrət və<br />heyranlıqdan özündən keçmiş kimisən. Sonra əlindən tutaraq sənin qurulmuş taxtına gəlirsiniz. Birlikdə<br />taxta çıxırsınız. Üzərinizə möhtəşəm gərdək pərdəsi gərilir. Zövcəni qucaqlayırsan və bu halda<br />üzərinizdən uzun zamanlar keçir. Sonra xidmətçi Cənnət uşaqları surahi və qədəhlərlə hüzurunuza gəlib<br />səf halında gözləyərlər. İstədiyiniz an sizə içəcəklər təqdim edirlər.<br />″QATIMIZDA DAHA ÇOXU VARDIR!″<br />Siz bu şəkildə sevincli və nəşəli ikən birdən başqa bir sarayından başqa bir huri sənə səslənər: ″Ey<br />Allahın dostu, bizim səndən nəsibimiz yoxdurmu? Bizim üçün darıxmaq zamanı gəlmədimi?″ Sən onun<br />səslənişinə sualla cavab verərsən: ″Allah sənə xeyir versin, bəs sən kimsən?″ Sənə belə cavb verər: ″Mən<br />Əziz və Cəlil olan Allahın haqqımda belə buyurduğuyam: ″Orada onlar üçün istədikləri hər şey<br />hazırlanmışdır. Üstəlik dərgahımızda bundan da artığı vardır.″ (Qaf surəsi: 35).<br />29<br />Bundan sonra sən onun yanına gedərsən. Beləcə saraylarındakı ölməz uşaqlar və itaətkar xidmətçilər<br />arasında zövcələrini tək-tək ziyarət edərək sonsuz bir nemət və mükəmməl bir sevinclə dolaşarsan. Hər<br />cür sıxıntı artıq çoxdan səndən uzaqlaşdırılmışdır. Bütün əksikliklər üzərindən götürülmüşdür. Hər cür<br />kirdən paklanmısan. Orada ayrılıq nədir biməzsən. Çünki Uca Allah qəlbinə yönələrək üzüntülərə belə<br />buyurmuşdur: ″Buradan yox olun və əbədi olaraq geri dönməyin!″ Sevincə isə əmr edərək belə<br />buyurmuşdur: ″Burada yerləş və əbədi olaraq tərk etmə!″ Xəstəliklərə belə buyurmuşdur: ″Bədəndən<br />uzaqlaş və əbədi olaraq ona geri gəlməyin!″ Sağlamlığa isə belə buyurmuşdur: ″Bədənə yerləş, heç bir<br />zaman uzaqlaşma!″<br />ÖLDÜRÜLƏN ÖLÜM<br />Sənin gözlərin önündə (bir qoç şəklinə gətirilən) ölümü boğazlayarlar. Sən artıq ölümdən əmin<br />olarsan və ondan heç bir zaman qorxmazsan. Sənə Rəbbinin yaxınlığı və Cənnəti ehsan edilmişdir.<br />Rəbbin səndən razı olduqdan sonra bir daha əbədi olaraq Onun qəzəbindən qorxmazsan. Nemətlər<br />içərisində üzərsən, lakin bir daha heç vaxt əzabın gələcəyindən qorxmazsan. Çünki sən dəqiq olaraq<br />bilirsən ki, Əziz və Cəlil olan Allah səni sevir, səndən razıdır və içində qərq olduğun nemətlərdən<br />məmnundur. Allahın səadət yurdu nə müəzzəmdir! Allahın yaxınlıq və himayəsi nə böyükdür!<br />Ərş səni kölgələndirməkdədir. Mələklər ölümlə sona ərməyən sonsuz bir həyatda, tükənəcək deyə<br />qorxmadığın nemətlər içərisində Rəbbindən sənə daima lütf və ehsanlar gətirərlər. Rəbbinin əzabından<br />əminsən. Səndən razı olduğuna qəti əminsən. Əfvinin sərinliyini ta qəlbinin dərinliyində hiss edirsən. Bu<br />hisslər nə qədər gözəldir! Təsəvvür edə bilirsən?<br />TUBA KÖLGƏSİNDƏ SÖHBƏT<br />Allahın digər bütün dostları ilə birlikdə zamanın müsibətlərindən və çağların xoşagəlməz<br />hadisələrindən əmin olaraq Tuba ağacının kölgəsində söhbətlər edərək əbədi olaraq orada qərar tutacağını<br />bilirsən. Siz Tuba ağacının kölgəsində söhbət edərkən Allah mələklərindən birinə sizə verdiyi sözü yerinə<br />yetirmək istədiyini və sizi böyük sevincə qərq etməyi arzuladığını elan etməsini əmr edər. Sizləri Özünə<br />yaxınlaşdırmaq, ″Xoş gəldiniz!″ diləklərini birbaşa sizə çatdırmaq, mübarək camalını sizə göstərmək,<br />beləliklə də sizi ən üstün bir məqama çatmağınızı, sevincin son həddinə varmağınızı və səadətin zirvəsinə<br />qovuşmağınızı istədiyini fərman edər.<br />RƏBBİNDƏN GƏLƏN DƏVƏT<br />O anda birdən-birə belə elan edən mələyin səsini eşidərsən: ″Ey Cənnət xalqı, Allahın sizə verdiyi<br />bir söz var ki, hələlik yerinə yetirilməmişdir!″ Cənnətliklər onlara ehsan edilənlərin çox artıq böyük<br />olduğunu bildirərək cavab verərlər. Cənnətə salındıqlarını, əzabdan əmin olduqlarını, artıq onlara verilən<br />lütf və ehsandan daha artıq bir şeyin olmadığını söyləyərlər. Sən də onlarla birlikdə belə deyərsən:<br />″Üzümüzə rəhmətlə baxmadımı? Bizi Cəhənnəmdən qurtarmadımı? Bizi Cənnətə salmadımı?″<br />Bundan sonra mələklər onlara belə səslənər: ″Allah sizdən Onu ziyarət etməyinizi istəyir. Onu<br />ziyarət edin!″ Onlar bu vəziyyətdə ikən, yəni sevinc və fərəhdən qəlbləri ruhları ilə birlikdə bədənlərindən<br />uçmuş kimi ikən bir də baxarlar ki, mələklər yaqutdan yaradılmış, sonra da ruh üfürülmüş cins atlarla<br />birlikdə onlara doğru gəlirlər. Atların üzləri parlaqlıq və gözəllik baxımından çıraq kimidir. Bütün<br />pisliklərdən təmizdirlər. Qanadlıdırlar. Yəhərləri Cənnətin qırmızı ipəkləri və bəmbəyaz tiftiyindəndir.<br />Üzərində qırmızı və ağ olan iki xətt vardır. Biçim olaraq dünyadakı ən gözəl cins atları xatırlatsa da<br />insanlar onlar kimi gözəlini görməyiblər.<br />UÇAN ATLAR<br />Hərəkət etməyə başlayarkən öz parlaqlığı ilə Cənnətin yaqutundan yaradılan o cins atların nə qədər<br />gözəl olduğunu bir düşün! O atları, Cənnət qızılından yaradılan cilovlarını və onları gətirən mələklərin<br />30<br />üzlərinin gözəlliyini təsəvvür etməyə çalış. Mələklər onların cilovlarından tutmuş sənin də aralarında<br />olduğun Allah dostlarına tərəf gətirərlər. Onların yerişləri son dərəcə gözəl və şuxdur. Bu cins atların heç<br />bir təlimə ehtiyacı olmayıb çünki onlar əzəldən təlimli yaradılmışlar. Son dərəcə anlayışlı olub heç bir<br />şeyə qarşı gəlmədən istənilən yönə istiqamətləndirilə bilərlər. Mələklərin bu atlarla birlikdə Cənnət əhlinə<br />doğru irəliləyişlərini bir düşün!<br />Nəhayət Cənnət əhlinə gəlib çatdıqda mələklər o atları çökdürərlər. O atların duruşu və oturuşunun<br />gözəlliyini gözünün önünə gətir! Onlardan birinə minib Rəbbini ziyarət edənlər arasına qatılacağını heç<br />təxmin edirsənmi? Atlar salih insanların istirahət yeri olan Tuba ağacının altında zəfəran bağçaları<br />içindəki müşk təpəciklərinə çatan kimi mələklər Allahın dostlarına dönərək gözəl nəğmələri ilə belə<br />deyərlər: ″Ey Rəhmanın dostları, Rəbbiniz olan Allah sizə salam deyir və Onun ziyarətinə gəlmənizi<br />istəyir. Onu ziyarət edin ki, O sizə baxsın, siz də Onu seyr edəsiniz! O sizinlə, siz də Onunla danışasınız!<br />O sizə cavab versin, siz də Ona cavab verəsiniz! Sizə olan fəzl və rəhmətini artırsın. O, geniş bir rəhmət<br />və sonsuz lütf sahibidir!″<br />Sən və bütün Allah dostları bu sözləri eşidərkən Rəbbinə olan sevgi və həsrətdən o an qaçaraq öz<br />atlarınıza minərsiniz.<br />Rəbbinə yaxın olmaq və həqiqi sevgini görmək üçün üzlərinin gözəlliyi, nuru və paklığının artdığını<br />bir düşün. Sən də onların arasındasan. Sağ ayaqlarını yaqut, zümrüd və mirvarilərlə bəzədilmiş üzəngiyə<br />atdıqları anı düşünə bilirsənmi? Ən gözəl Cənnət atlarının üzəngilərinə basılan Allah dostlarının<br />ayaqlarının saçdığı nuru xəyal et! Ən gözəl Cənnət atlarının ən gözəl üzəngilərindəki o ayaqlar nə qədər<br />gözəldir. Heç bir çətinlik çəkmədən digər ayağınızı da üzəngiyə ataraq xalis ipək və məxmərlə örtülü<br />yəhərlərin üzərində oturarsınız. İpəyin qırmızılığı arasından görünən mirvarinin bəyazlığı göz oxşayar.<br />Sən və digər Allah dostları atlarınızın üzərində oturduqdan sonra atlar şaxə qalxar. Bu zaman atların<br />ayaqları altından sovrulan müşk tozları onların üzərinə səpələnər. Sonra bütün atlar bir səf halında<br />düzlənərlər. Heç bir əyrisi olmayan dümdüz bir səf olarlar. Biri digərinin önünə keçməz. Bu nə müəzzim<br />bir sıralanma və nə möhtəşəm süvari dəstəsidir!<br />Dümdüz səf qurmuş atlar üzərindəki Cənnət əhlinin üzlərini bir nur haləsi əhatə edər. Onların<br />başlarında inci və yaqutdan taclar vardır.<br />MİLYARDLARCA NURANİ SİMA<br />Bütün Cənnətliklərin simalarının bir araya gəlmələrini nə zənn edərsən?! Milyardlarca nurani<br />simanın bir anda əmələ gətirdiyi mənzərəni nə sanarsan? Başlarındakı inci və yaqutdan olan tacları sayıb<br />qurtarmaq mümkün deyildir. Üzlərində parlaq təbəssümlər və çöhrələrində sevincli gülümsəmələr<br />parıldamaqdadır. Cins atlardan ibarət olan dəstələrinin intizamla yola düzülmələri ilə Allah dostlarının<br />başlarındakı parlaq taclarının düz xətt kimi ard-ardına düzülməsini bir anlıq gözünün önünə gətir və<br />onların cərgəsində olmaq həsrətini yaşa!<br />Əgər dərindən düşünsən anlayarsan ki, sənə də onlar kimi olmaq yaraşır. Çünki Rəbbinin o<br />dostlarına dünyada verdiyi sözü mütləq bir şəkildə yerinə yetirəcəyinə əminsən. Möminlərin qurduğu səf<br />hazır olan kimi: ″Rəbbimizə gedək!″ deyərək atlarını sürətlə çapmağa başlayarlar.<br />Yaqutdan dırnaqları olan, biri-birinin ardı ilə səflərini pozmadan yol alan o cins atları bir düşün!<br />Bellərində Allah dostlarının vücudları xəfifcə titrəyər. İrəlilədikcə çiyinləri eyni səviyyədə, qaçarkən<br />atlarının ayaqları və üzəngiləri sanki düz bir xətt boyunca uzanıb gedər. Ayaqlarının küləyindən zəfəran<br />otları dalğalanar. Cənnət ağaclarına yaxınlaşdıqda ağaclar onlara öz meyvələrindən atarlar. Onlar seyr<br />etməkdə ikən atılan meyvələr gəlib əllərinə düşərlər. Əllərindəki o meyvələr nə qədər də gözəldir!<br />Ağaclar yana əyilərək onlara yol açarlar. Çünki Rəbbləri o ağaclara səfləri bölməmələrini,<br />düzgünlüklərini pozmamalarını və Allah dostu ilə mömin qardaşının arasına girməmələrini ilham<br />etmişdir. Cənnətliklər dünyada Allah üçün biri-birilərini sevdikləri üçün Cənnətdə də dostdurlar.<br />YOL VERƏN CƏNNƏT AĞACLARI<br />Düşün bir anlıq! Rəbbinin lütfüylə dostunla birlikdə irəliləyirsən. Cənnətin ağaclarına<br />yaxınlaşırsınız. Ağaclar meyvələrini silkələyir, qopan meyvələr sizin və digər Allah dostlarının əllərinə<br />düşürlər. Sonra köklərilə birlikdə sizin yolunuzdan çəkilir və siz rahatca yolunuza davam edirsiniz. Səfdə<br />31<br />olan bütün Allah dostlarının könülləri yalnız gerçək sevgililərinin camalını seyr etməyin həsrətindədir.<br />Sevinclə irəliləyərlər. Biri-birilərinə dönüb baxar, söhbətləşər, gülüşər, zarafatlaşar və Cənnəti vəd edib<br />və bu vədini yerinə yetirdiyi üçün Rəbblərinə həmd edərlər. Beləcə yollarına davam edərkən bir də<br />baxarlar ki, Allahın Ərşinə yaxınlaşmışlar. Ən gözəl nur və pərdələrini görərlər. Bu andan sonra daha<br />şiddətli sevgi və coşqu ilə atlarını çaparlar.<br />Hələ bir düşün! Cins atları düzülüşlərini pozmadan par-par parıldayan üzləri ilə uçarlar. Mələklər<br />onları əhatəyə almış Rəbblərinin hüzuruna doğru istiqamətləndirərlər. Nəhayət Allahın Ərşinin dibinə<br />qədər gələrlər. O məkanın genişliyini, nurunun gözəlliyini, parlaqlıq və çəkiciliyini təsəvvür et! Müşk<br />təpələri üzərində sıra-sıra yastıqlar düzülmüş və xalılar sərilmişdir. Onlardan hər biri özünə hazırlanmış<br />yeri tanıyar. Taxtlar Allahın seçilmiş və sevgili qulları üçündür. Özləri üçün hazırlanmış minbərlərə,<br />divanlara, xalılara yaxınlaşıb yaraşıqlı ayaqlarını üzəngidən endirərkən Cənnət əhlinin halını bir düşün!<br />Nəhayət hərəsi öz yerinə yerləşərlər. İnci və yaqutdan hazırlanmış yerlərdə oturan Allah dostlarının nə<br />qədər rahat olduqlarını təsəvvür et! Bu nə müəzzəm bir məqam və nə möhtəşəm bir quruluşdur!<br />Hər kəs öz məqamında rahatca oturaraq gerçək sevgililərinin sözə başlamasını həsrətlə gözləyərlər.<br />Onlara mənəvi dərəcələrinə görə yerləşdirəcəyinə söz verən Rəbblərinə yaxınlıqda oturan cənnətliklərin<br />nə hiss etdiklərini bir anlıq xəyal et!<br />ALLAHA ƏN YAXIN OLANLAR<br />Möminlərin Cənnətdə Allaha olan yaxınlıqları mənəvi mərtəbələrinə görədir. Allahı ən çox sevənlər<br />Ona ən yaxın oturanlardır. Çünki onlar dünyada ikən ən çox Allaha sevgi və məhəbbət bəsləyənlərdir.<br />Allahın ərşinə ən yaxın oturanlar insanlara qarşı Onun hökmlərini tənzimləyənlər və dəlillərlə dinini<br />qoruyanlardır. Peyğəmbərlər və Siddiqlər də məqamlarına görə Əziz və Rəhim olan Allaha yaxın olarlar.<br />Ziyarətinə gedilən Zat nə böyük, nə uca və nə uludur!<br />Gözəl izzət və ikramları, üzlərinin hüsnü-camalı və parlaqlığı və ərşin saldığı nur və pərdələrinin<br />parıltısı ilə birgə Cənnətliklərin cəm olduğu o məclisi bir düşün! Sağlam bir ağılla o məclislərini,<br />oturacaq və minbərlərinin parlaqlığını və Rəbblərinin camalını müşahidə etmək zövqünü təsəvvür et!<br />Sənin də bunlara qarşı duyduğun həsrət və arzudan ruhun uçsa belə bu, sənə çox görülməz. Bu, Allahı<br />tanıyan və Onun camalını seyr etmək həsrətində olan hər insanın ən böyük arzusu olduğuna görə sən də<br />bir anlıq bütün bu gözəllikləri yaşayırmış kimi düşünməyə çalış. Bəlkə bu vasitəylə nəfsin səni bunlardan<br />məhrum qoyan hər şeydən və Rəbbinə mənəvi yaxınlaşmağına əngəl olan bütün pis əməllərdən əl çəkər...<br />MƏCLİS TAMAMLANINCA<br />Məclisləri tamam olub hər bir kəs rahatca öz yerini tutandan sonra Cənnət əhli üçün süfrələr sərilər.<br />Əziz və Cəlil olan Allah ziyarətçilərinə yemək və meyvə təqdim edər. Allahın ziyarətçiləri və sevgili<br />qulları üçün süfrələr qurular. Rəhmanın ziyarətçilərinə qulluq etmək üçün mələklər səfərbər olarlar.<br />İçərisi xəyal belə etmədikləri cürbəcür yeməklər və çeşid-çeşid meyvələrlə dolu olan qızıl sinilər<br />qonaqların önünə qoyular. Rəbblərinin onlara olan izzətindən məmnun və sevincli halda əllərini o<br />nemətlərə uzadarlar. Heç şübhəsiz ziyarət edilən hər kəsin öz ziyarətçisini şərəfləndirməsi onun haqqıdır.<br />O, Kərim, Vahid, Cavad, Məcid və Əzim olan Allahın ziyafəti necə olar? Düşün bir anlıq!<br />Rəbblərinin bu möhtəşəm ziyafətindən məmnun olan Cənnət əhli böyük bir fərəhlə yeməklərini yeyərlər.<br />Nəhayət yeyib qurtaranda Uca Allah mələklərə: ″Onlara içəcək təqdim edin!″ deyə əmr edər. Artıq<br />xidmətçilər və Cənnət uşaqları deyil birbaşa mələklər içi şərab, bal, su və süd ilə dolu olan incidən<br />hazırlanmış qədəhlərlə qonaqların yanlarına gələrlər. Rəhmanın mələklərinin əlindəki o qədəhlərin<br />gözəlliyini bir düşün! Allahın dostları onlardan alıb içərlər. İçəcəklərin gözəlliyi ziyarətçilərin simalarında<br />əks olunar.<br />″DOSTLARIMI GEYİNDİRİN!″<br />Mələklər Allahın əmr etdiyi içkiləri ziyarətçilərə təqdim edəndən sonra Rəbbləri belə buyurar:<br />″Dostlarımı geyindirin!″ O anda mələkləri bir gözünün önünə gətir! Cənnətdə ona oxşarları heç bir<br />32<br />zaman geyilməmiş çox qiymətli libaslar gətirərlər. Cənnət əhlinin hüzurunda dayanaraq o libasları<br />Allahın rizasına layiq bir şəkildə onlara geyindirərlər.<br />Onları bir anlıq təsəvvür et! Libasları başlarında ayaqlarınadək əyinlərinə biçilmiş kimi üzərilərinə<br />oturar. Gözəllikdən üzləri şəfəq saçar. Daha sonra isə Rəhmli və Mərhəmətli Allah: ″Onlara gözəl ətirlər<br />vurun!″ deyə əmr edər.<br />SƏPİLƏN XOŞ ƏTİRLƏR<br />Bu zaman Cənnət əhlinin başı üzərinə misk və daha əvvəl heç tanımadıqları Cənnət qoxularını<br />səpmək üçün bir bulud gələr.<br />Düşün bir az! Əmrə hazır olan, nur saçan bulud ziyarətçilərin üzərilərinə xoş ətirlər yağdırar. Gözəl<br />rayihələr yağış kimi onların üstünə yağıb üz və libaslarını nəfis qoxuya qərq edər.<br />Onlar yeyib-içdikdən, mələklərin gətirdiyi qiymətli libaslarla bəzəndikdən, buluddan üstlərinə xoş<br />ətirlər səpildikdən sonra gözləri heyrətdən açılar və Allahın rəhmət və kərəminə heyran olarlar. Özünü də<br />onların arasında təsəvvür et! Bu xoşbəxtliyi yaşamaq həsrətini hiss edə bilirsən?<br />ALLAHIN CƏMALINI SEYR ETMƏK<br />Ziyarətçilər onlar üçün qurulmuş ziyafətdən məmnun halda ikən birdən pərdələr qaldırılar və<br />Rəbbləri camalıyla görünər. Sevincdən və heyrətdən qəlbləri dayanacaq hala gələr. Çünki O elə bir<br />Qədimdir ki, yaratdıqlarının heç biri Özünə bənzəməz. Gözlər Onun camalını seyr etməyin sərbəstliyini<br />yaşayarkən anidən sevgililəri olan Allah onlara belə səslənər: ″Salam, qullarım! Xoş gəldiniz!″ Əzəmət<br />və gözəlliyilə Allahın kəlamını eşidərkən nə dünyada, nə də axirətdə qovuşa bilmədikləri bir səadət və<br />məstlik qəlblərinə dolar. Çünki heç bir tayı-bərabəri, bənzəri olmayan Rəbbin kəlamını eşidərlər.<br />Onları bir anlıq düşün! Hamısı başlarını aşağı əymiş, Allahın kəlamını eşitmək üçün qulaqları ilə<br />deyil, sanki qəlbləri ilə dinləməkdədirlər. Və bu dinləmədən aldıqları zövqdən üzləri nur saçmaqdadır.<br />Allahın birbaşa sənə xitabən söylədiyi sözləri eşitmə sevincin bir yana dursun, dostlarına ″Xoş gəldiniz!″<br />dediyi an duyduğun sevincdən ruhun uçsa bu, sənə çox görülməz. Allah onları ″Salam!″ sözü ilə<br />salamlayar. Onlar da Onun salamını: ″Salam Sənsən! Salamat da Səndəndir! Cəlal və ikram da sadəcə<br />Sənə məxsusdur!″ deyərək alarlar.<br />″SALAM, EY DOSTLARIM!″<br />Uca Allah sözlərinə belə davam edər: ″Xoş gəldiniz, ey qullarım, ziyarətçilərim, yaratdıqlarımın ən<br />xeyirliləri, Mənə verdikləri zözü yerinə yetirənlər, öyüdlərimə əməl edənlər, Məni görmədikləri halda<br />haqqımı qoruyanlar, hər hallarında Mənə qarşı ürpərti içində olanlar! Vücudlarınızda sizlərdən razı<br />olmamın əlaməti olaraq zəhmət və məşəqqət izlərini gördüm. Zamanınızda hökm edənlərin sizə qarşı<br />etdiklərini müşahidə etdim. İnsanların əzab və cəfası sizə Mənim haqqımı yerinə yetirməyə mane olmadı.<br />İstəyin, Məndən nə istəyirsiniz!″ O anda onları bir görə bilsən…<br />Bu sözləri birbaşa tək sevgililəri olan Allahdan eşidirlər. Onlara dünyada ikən verdikləri sözü yerinə<br />yetirdiklərini, Onun haqqını qoruduqlarını və davamlı olaraq Ondan qorxduqlarını xatırladır. Onlar da<br />Rəbblərinin rizası üçün etdikləri yaxşılıqların boşa getmədiyini, qorxularının mükafatlandırıldığını və<br />salamlarla qarşılandıqlarını eşidərkən sevincdən sanki uçacaq kimi olarlar. Elə dünyada da yalnız bu arzu<br />və istəklə Ona qulluq etmişdilər. Ona itaətdə qüsur etmədikləri və Ondan qorxmaqdan bir an belə olsun<br />vaz keçmədikləri üçün sevinc içindədirlər. Könüllərini dolduran bir sevinclə, əzəmət və cəlalına and<br />içərək Onun haqqını layiqincə yerinə yetirə bilmədiklərini bəyan edərlər. Bununla Allaha təzim və<br />nemətlərinin çoxluğunu ifadə etmək istəyərlər. Çünki Allah onları Cənnətiylə mükafatlandırmışdır. Eyni<br />zamanda, Özünün ziyarəti, yaxınlığı və kəlamlarını dinləməklə şərəfləndirmişdir.<br />33<br />SONSUZ MİNNƏTDARLIQ<br />Onlar belə deyərlər: ″İzzət və cəlalına, əzəmət və uca məqamına and içirik ki, Sənin ucalığını haqqı<br />ilə təqdir edə bilmədik. Haqqını tam olaraq yerinə yetirə bilmədik. Sənə səcdə etməyimizə izn ver.″<br />Bundan sonra Rəbbləri onlara buyurur ki: ″Mən sizdən ibadət zəhmətini qaldırdım. Vücudlarınızı<br />rahatlığa qovuşdurdum. Zatən siz dünyada ikən uzun-uzadı ibadətlərinizlə vücudunuzu olduqca çox<br />yormuşdunuz. Alınlarınızı Mənim üçün səcdəyə qoymuşdunuz. Bu andan isə siz mənim kərəm və<br />rəhmətimə qovuşmusunuz. Elə isə diləyin Məndən diləyəcəyinizi!″ Bir başqa hədisdə isə bu ifadələr yer<br />almaqdadır: ″Rəbblərinə baxarkən Onun üçün həmən səcdəyə qapanarlar. Bu zaman Allah Öz uca<br />kəlamıyla belə səslənər: ″Qaldırın başlarınızı! İndi əməl zamanı deyildir. İndi sevinc və camalımı seyr<br />etmək zamanıdır.″ İndi sən öz ağlınla onların öz Rəbblərini gördükləri və gerçək sevgililəri, könüllərinin<br />sirdaşı, gözlərinin sevinci, qəlblərinin xoşluğu və ruhlarının hüzuru olan Allahın kəlamını eşitdikləri<br />zaman üzlərinin nurunu, sevinc və coşqularını bir göz önünə gətir! Başlarını səcdədən qaldırır və heç bir<br />tayı, bənzəri olmayan Aləmlərin Rəbbini gözləri ilə seyr edərlər. Bu hədsiz şərəf, ikram və dəyərin ən son<br />nöqtəsinə, məmnuniyyətin və yüksəkliyin nəhayətinə qovuşarlar. Xəyalların belə əhatə edə bilmədiyi,<br />zehinlərin dərk edə bilmədiyi, düşüncənin yetərsiz qaldığı və anlayışın mümkünsüz olduğu Əziz və Cəlil<br />olan Allahın camalını seyr etməyi sən nə zənn edərsən?<br />O, ağılların idrakından çaşıb heyrətə düşdüyü Qədim olan Əzəlidir. Heç bir ana bətni ona məkan<br />olmamış, heç bir babanın belindən gəlməmiş, heç bir cism surətində görünüb də şəkil dəyişdirməmişdir.<br />O, bütün bunlardan münəzzəhdir. Dillər Onun sifətlərinə misallar gətirməkdən aciz qalar. O, zatıyla tək<br />olub, başqa varlıqlara bənzəməkdən münəzzəhdir. Yaradılışlara tay olmaqdan cəlalı ilə ucadır. O, o qədər<br />ucadır ki, Ona bərabər olan heç bir şey yoxdur. Ona ortaq olacaq heç bir şərik tapılmaz. Yaradaraq<br />qarşısında aciz qaldığı və ya yaradılmasında çətinlik çəkdiyi heç bir şey yoxdur. Ən qəddar zalımlar belə<br />Onun əzəmətinə tabe olub boyun əymişlər. Əvvəlkilər və sonrakılar Onun hökmünə təslim olmuşlardır.<br />Olmuşuyla, olacağıyla və olacaqsa necə olacağıyla hər şeyə elmi nüfuz etmişdir, elmiylə bütün varlıqları<br />əhatə etmişdir. Hamısının səsini çox gözəl eşidər, iradəsi hamısına keçər. Hər şey Onun tərəfindən var<br />olmaqdadır. Bütün mövcudatı yoxdan icad edər. Heç bir şey Onun istədiyi vaxtdan əvvəl var ola bilməz.<br />Heç bir şey Onun iradəsinə qarşı gələ bilməz. Elə isə daha əvvəl adı belə anılacaq bir nəsnə deyilkən,<br />Vahid və Qahhar olan Allah tərəfindən var edilən şeylər Onun əmrinə qarşı necə çıxa bilər?<br />SARAYLARA DÖNÜŞ<br />Allah sevgili qullarını Özünü sery etdirməklə sevindirib, yaxınlığı ilə şərəfləndirib, birbaşa Özü ilə<br />danışmaq və mübarək sözlərini dinləməklə nemətləndirəndən sonra geri dönmələri üçün onlara izn verər.<br />Onlar da dönüb inci və yaqutla bəzədilmiş atlarının yanına gələrlər. Üzləri əvvəl olduğundan daha çox<br />sevinclə nur saçar. Izzət və cəlal sahibi olan Allahı görən və Onun mübarək kəlamını eşidən üzləri nə<br />zənn edərsən? Onların gözəllikləri və camalı qat-qat artar və parlaqlığa qərq olarlar.<br />Yollarına davam edərlər. Nəhayət saraylarını görərlər. Xidmətçiləri və Cənnət uşaqları onların<br />gəlişini hiss edən kimi, hər biri öz sahibini qarşılamaq üçün sarayın qapısı ağzına qaçarlar. Sarayının<br />qapısına catanda hamısı onun ətrafına cəm olarlar və onu otağına qədər müşayət edərlər. Saray və<br />otağının qapısına çatarkən pərdədarlar böyük bir təzim və hörmətlə qapıları açarlar. Zövcələri onun<br />qarşına çıxmaq üçün tələsərlər. Zövcəsi üzünün hüsnü-cəmalına baxaraq gözəllik, parlaqlıq və nurunun<br />qat-qat artdığını görüb ona olan eşq və məhəbbətini daha da artırarlar. Sarayları, otaqları, qübbələri və<br />zövcələri üzünün nur və camalı ilə parılayar. Onlar atlarından enər və saraylarının salonlarına doğru<br />irəliləyərlər. Bir müddət sonra dostlarının xoş və maraqlı məclisləri üçün darıxarlar. Həmin an<br />miniklərinə minib biri-birlərini ziyarətə gedərlər. Cənnət çaylarının sahilində görüşərlər. Orada misk və<br />kafur təpələri üzərində onlar üçün Cənnət xalıları döşənər. Dostlar sevinclə qarşı-qarşıya oturar və Cənnət<br />içkiləri içərlər. Cənnət uşaqları Cənnətin şərab, süd, səlbəsil çaylarından qədəhləri dolduraraq Allah<br />dostları üçün içəcəklər hazırlayarlar. Xidmətkarlar Cənnət əhlinə təqdim etmək üçün qədəhləri çaydan<br />doldurarkən onlar ancaq Allahın bu nidasını duyarlar:<br />″Ey dostlarım! Dünyada bir çox zaman sizi susuzluqdan dodaqları çatlamış və boğazları qurumuş<br />gördüm. İndi qarşılıqlı olaraq istədiyiniz qədər için və nemətlərinizin arasına dönün!″ ″Keçmiş günlərdə<br />etdiyiniz əməllərə görə nuşcanlıqla yeyin-için!″ (Haqqə surəsi: 24)<br />34<br />İnsanların etdikləri yaxşı əməlləri təqdir edərək yada salan Rəbblərinin bu sözlərini eşitdikləri an<br />qəlblərinin sevincini anlatmaq mümkün deyildir. Dünya əhlinin içki məclislərindən imtina etməyin<br />əvəzinə Cənnətdə bu qədər nemətlərdən olan içəcəkləri nuş etməyə çağırılmaq necə də xoşdur! Yaradanın<br />sözlərini eşitmə həyəcanı ilə parlayan üzlərini bir görə bilsən… Gerçəkdən o, nə böyük məclisdir! O, nə<br />müəzzəm bir topluluqdur!<br />Elə isə Rəbbinə müştaq olmağa, Onun tərəfindən sevilməyə səy göstər! Müvəffəqiyyət Allahın<br />sayəsindədir və dönüş ancaq Onadır. Cənnət isə möminlərin girib qərar tutacağı yerdir. Cənnət<br />müttəqilərin mükafatı və könlü qırıqların sevincidir.<br />Qüvvət və qüdrət ancaq Əziz və Cəlil olan Allahın yardımı ilədir!<br />Müəllif: Haris əl-Muhasibi,<br />Türk dilinə tərcümə edən: Abdülaziz Hatib<br />Azərbaycan dilinə çevirən: Azerislam.az<br />Fikir və təkliflərinizi info@azerislam.com ünvanına yollaya bilərsiniz.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-7089444477381088991?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-46407817102058065492010-11-23T12:34:00.001-08:002010-12-02T15:08:40.812-08:00Mərhəmətli, Rəhimli Allahın adı ilə!<br />XÜTBƏTÜL-HACƏ<br />Həmd ancaq Allaha məxsusdur. Ona həmd edir, Ondan kömək və bağışlanma diləyirik. Nəfslərimizin şərindən, əməllərimizin pisliyindən Ona sığınırıq. Allah kimi doğru yola yönəldərsə, onu o yoldan azdıran tapılmaz, kimi də azdırarsa, onu doğru yola yönəldən tapılmaz.<br />Allahdan başqa ilah olmadığına şahidlik edirəm. O, Təkdir və şəriki yoxdur! Şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir!<br />“Ey iman gətirənlər! Allahdan Ona layiq olan tərzdə çəkinin və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!” (Ali-İmran, 3/102).<br />“Ey insanlar! Sizi tək bir candan xəlq edən, onun özündən zövcəsini yaradan və onlardan da bir çox kişi və qadın törədib yer üzünə yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən cürbəcür Ģeylər istədiyiniz Allahdan və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edir” (Nisa, 4/1).<br />“Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğru söz danışın ki, O, əməllərinizi islah etsin və günahlarınızı bağışlasın. Kim Allaha və Onun Elçisinə itaət etsə, böyük bir uğur qazanar” (Əhzab, 33/70-71).<br />Daha sonra, Peyğəmbərimiz Muhəmməd (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurmuşdur:<br />“Həqiqətən, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yoludur. Əməllərin ən pisi isə sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə gətirilən hər əməl bidət, hər bidət yolundan sapma və sapma da cəhənnəmlikdir”. Muslim (867), Nəsai, (3/188).<br />MÜƏLLİFİN HƏYATI<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab ət-Təmimi ən-Nəcdi (1703-1791), Riyad şəhərinə yaxın Uyeynə adlı məntəqədə doğulmuşdur. İlk təhsilini öz şəhərində almışdır. Atasından Hənbəli fiqhini, təfsir və hədis öyrənmişdir. On yaşında olarkən Quranı artıq əzbərləmişdi.<br />Həcc ziyarəti üçün Məkkəyə getmiş və oradan da elm öyrənmək üçün Mədinəyə yollanmışdır. Mədinədə müəllimi Məhəmməd Həyat əs-Sindinin məclisində elm öyrənməyə başlamış və müəllimindən xeyli yararlanmışdır. Sindi, Buxari Səhihinə haşiyə (Haşiyə - hər hansı müəllifin kitabının məzmununu öz ifadələri və izahları ilə yazan adam) yazanlardan idi. Mədinədən Uyeynəyə qayıtdıqdan sonra 1724-cü ildə İraqa getmişdir. Bəsrə, Bağdad və Mosul alimlərindən elm öyrənmişdir. Məcburiyyət qarşısında Bəsrədən ayrılaraq Əhsaya, oradan da atasının hakim olduğu Hureymilaya getmiş və 1730-cu ildə İslama dəvətə başlamışdır. Lakin Əhsa əmiri Urayir ibn Düseyn şeyxin dəvət fəaliyyətini qadağan etməsi üçün Uyeynə əmirinə məktub göndərmişdi. Şeyx əmiri çətin vəziyyətə salmamaq üçün Uyeynədən çıxdı.<br />Səudun oğullarının idarə etdikləri mərkəz olan Diriyyəyə yola düşdü. 1745-ci ildə Məhəmməd ibn Suveylim əl-Ureyninin evinə qonaq gəldikdə tələbələr onu böyük hörmətlə qarşıladılar.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab çox zəkalı və igid bir insan idi. Diriyyədə 1791-ci ildə Rəbbinə qovuşmuşdur.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab aşağıdakı alimlərin yolu ilə getmişdir:<br />- Əhməd ibn Hənbəl<br />- Şeyxülislam İbn Teymiyyə<br />- İbn Qeyyim əl-Cövziyyə<br />ƏSAS DÜŞÜNCƏLƏRİ<br />- Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab təhsil aldığı vaxtlarda Hənbəli məzhəbinə üstünlük verirdi. Ancaq fitvalarında başqa bir dəlili daha üstün hesab etdikdə, məzhəbinin əksinə fitva verirdi.<br />- Qurani Kərim və Sünnəyə qayıdışın zəruri olmasına təkid edirdi. Əqidə məsələlərində Quran və Sünnədə həqiqi və açıq dəlil tapmayınca hər hansı bir nəzər nöqtəsinin qəbul edilməməyi üçün səy göstərirdi.<br />- Dəlili başa düşərək hərəkət edən Əhli Sünnə və camaatın üsulunu (metodunu) əsas götürdü.<br />- Tövhid məfhumunun təmizlənməsini istəyərək müsəlmanların səadət əsrindəki dövrün tələblərinə riayət etmələrini arzulayırdı.<br />- Allahın Özünə dair bildirdiyi, Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) təsbit etdiyi ad və sifətlərini bənzətmədən, onlara keyfiyyət vermədən, yozma etmədən təsbit etmək zəruriyyətində təkid edirdi.<br />- Şeyx cihadın fərz olmasını canlandırmaq üçün ölkələri fəth edib mübarizəni genişləndirən və insanların batdığı şirki aradan qaldıra bilən bir nəzər nöqtəsi tərəfdarı idi.<br />- Cəhalət və geriləmə üzündən o zaman yayılmış bidət və xurafatların tezliklə aradan qaldırılması tərəfdarı idi ki, başlıcaları aşağıdakılardır:<br />a) Möhtərəm səhabələrdən Dirar ibn Əzvarın qəbri olduğu sayılan yer ziyarətgaha çevrilmişdi. Müsəlmanların müxtəlif ehtiyaclarının onu ziyarət etməklə yerinə yetirilməsi;<br />b) Oxşar məqsədlərlə Əbu Dücarə və Tarfiyyə deyilən ağacların ziyarət edilməsi;<br />c) Zeyd ibn əl-Xəttaba aid olduğu söylənən bir qübbə ilə Əmirin qızının mağarası deyilən yerin kömək umulan yerlər kimi qəbul edilməsi;<br />ç) Qəbirlərin üstündə tikililər salınması, damla örtülməsi, (əlamətlərlə) tanıdılması və başqa bidət olan işlərin görülməsi.<br />d) Sufi təriqətlərinin ifratçılığı və əvvəllər olmayan şeyləri dinə daxil etmələri.<br />ə) Bir məsələnin dəlillərini bilmədən onun Allahın dininə aid edilməsi.<br />e) Quranın aydın dəlillərini bir kənara qoyub, onun mütəşabeh (Qurani Kərimdə mənası qapalı, bir çox anlamları əks etdirə bilən, təfsirində çətinlik çəkilən ayə və kəlmələr) kəlmələrinin dəlil kimi göstərilməsi.<br />f) Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) şərəfli hədislərində halal və haramı aydın şəkildə göstərdiyinə və bunların ikisinin arasında məsələlərin olduğunu bildirməsinə baxmayaraq, bu qaydalara diqqət yetirmədən hər məsələ haqqında qəti qərar çıxarılması.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab şirkin növləri və dərəcələri haqqında aşağıdakıları bildirmişdir:<br />1. Böyük şirk – Allahdan başqasına ibadət, müraciət və itaət etməkdir.<br />2. Kiçik şirk – riyadır.<br />3. Gizli şirk – Mömin bu cür şirkə özü də bilmədən düçar ola bilər. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) belə buyurmuşdur: Bu ümmətdə olan şirk qara qarışqanın gecə qaranlığında qara qaya üstündə yerişindən də səssizdir”.<br />MÜƏLLİFİN ƏSƏRLƏRİNDƏN BƏZİLƏRİ<br />1. Tövhid kitabı<br />2. Kəşf Şubuhat<br />3. Dində üç əsas<br />4. Muxtasarus Siratinnəbəviyye<br />5. Muxtəsəri İnsaf<br />6. Şərhul-Kəbir fil-Fikhi<br />7. Nasıhatul-Muslimin bi Əhadisi Hatemil-Mursəlin<br />8. Kitabul-Kəbair<br />9. Adabul-Meşyi İlas-salat<br />10. Usulul-İman<br />11. Muxtəsər Zadul-Məad<br />12. Muxtəsər Səhihi Buxari<br />13. Məsailul-Cahiliyyə<br />14. Əl-İstinbatu-minəl Kuran (2 cild)<br />15. Əhadisul-Fitən<br />Rəhimli və Mərhəmətli Allahın adı ilə<br />DİNDƏ ÜÇ ƏSAS<br />Möhtərəm oxucu!<br />Allah sənə rəhm etsin! Onu da bilməlisən ki, müsəlmanların aşağıdakı dörd məsələni öyrənməsi onlar üçün fərzdir (yəni vacib).<br />BU DÖRD MƏSƏLƏ:<br />1. Elm - dəlillərlə Allahı, Onun peyğəmbərini tanımaq və İslam dinini bilməkdir.<br />2. Əməl – bu elmə riayət etməkdir.<br />3. Dəvət – insanları Allaha çağırmaqdır.<br />4. Səbr – dəvət zamanı yaranacaq əziyyətlərə dözməkdir.<br />Buna sübut Uca Allahın aşağıdakı kəlamıdır: “And olsun axşam çağına! Həqiqətən, insan ziyan içərisindədir. Yalnız iman gətirib yaxşı işlər görənlər, bir-birinə ədalətli olmağı məsləhət görənlər və bir-birinə səbirli olmağı məsləhət edənlər istisnadır” (Əsr, 103/1-3).<br />İmam Şafii (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir:<br />“Əgər Allah (c.c.) qullarına bu surədən başqa bir dəlil nazil etməsəydi, bu onlara kifayət edərdi”.<br />İmam Buxari (Allah ona rəhmət etsin!) isə belə deyir:<br />“Elm söz və əməldən əvvəl gəlir. Bu deyilənə dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“(Ya Rəsulum!) Bil ki, Allahdan başqa heç bir ilah yoxdur. (Ondan) həm öz günahlarının, həm də mömin kişilərin və qadınların bağışlanmasını dilə...”. (Muhəmməd, 47/19) Uca Allah bu ayəsində söz və əməldən öncə elmin zəruriliyini bəyan etmişdir.”<br />Bilmək lazımdır ki, hər bir müsəlman kişi və qadının aşağıdakı üç məsələni bilməsi və ona uyğun əməl etməsi fərzdir.<br />Birincisi. Bizi Allah yaratmışdır. O, bizə ruzi vermişdir. Bizi özbaşına qoymamış və bizə peyğəmbər göndərmişdir. Həmin peyğəmbərə itaət edib göstərişlərinə əməl edən Cənnətə daxil olar, ona asi olan isə Cəhənnəmə vasil olar.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Həqiqətən, Biz Firona elçi göndərdiyimiz kimi, sizə də şahidlik edəcək elçi göndərdik. Firon elçiyə asi oldu. Biz də onu şiddətli bir əzabla yaxaladıq” (Muzzəmmil, 73/15,16).<br />İkincisi. Uca Allah, Ona ibadətdə şərik qoşulmasına, istər o, yaxın mələk olsun, istərsə də göndərilmiş elçi, əsla razı olmaz. Buna Uca Allahın:<br />“şübhəsiz ki, məscidlər Allahındır. Yalnız Allaha ibadət edilməlidir!” (Cinn, 72/18) ayəsi dəlildir.<br />Üçüncüsü. Tək Allaha ibadəti yalnız Ona məxsus sayaraq Allahın Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət edən hər bir insanın, ən yaxın əzizi də olsa belə, Allaha və Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) qarşı çıxan bir şəxslə dostluq etməsi yolverilməzdir.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Allaha və Axirət gününə iman gətirən elə bir camaat tapa bilməzsən ki, onlar Allaha və Onun Elçisinə düşmən olanlarla – öz ataları, oğulları, qardaşları, qohum-əqrəbaları olsalar belə - dostluq etsinlər. Allah onların qəlbinə iman salmış və onları Öz tərəfindən bir ruhla dəstəkləmişdir. Allah onları ağacları altından çaylar axan Cənnət bağ-larına daxil edəcəkdir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan razıdır, onlar da Allah-dan razıdırlar. Onlar Allahın firqəsindəndirlər. Həqiqətən, məhz Allahın firqəsinə daxil olanlar nicat tapanlardır” (Mucadilə, 58/22).<br />Qoy Allah səni Ona itaət etməyə yönəltsin! Həqiqətən, Həniflik (Tövhid dini) İbrahim peyğəmbərin (ə.s.) dinidir. Bu – sənin Allaha qulluğu yalnız Ona məxsus edib ibadət etməyin üçündür. Allah bunu bütün insanlara əmr etmiş, onları məhz bu məqsədlə yaratmışdır. Buna görə də Uca Allah belə buyurur:<br />“Mən cinləri və insanları ancaq Mənə ibadət etmək üçün yaratdım” (Zariyat, 51/56).<br />Burada “...ibadət etmək...” ifadəsi “təkləşdirmək” mənasını verir.<br />Uca Allahın ən böyük əmri Tövhiddir. Yəni, təkcə Allahın ibadətə layiq olduğunu qəbul etməkdir. Onun qadağan etdiyi şeylərin ən böyüyü isə şirkdir. Şirk, Allahla birlikdə bir başqasına dua etməkdir. Buna dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Allaha ibadət edin və heç bir şeyi Ona şərik qoşmayın!..” (Nisa, 4/36).<br />Əgər kimsə səndən: “İnsana bilməsi fərz olan üç əsas məsələ nələrdən ibarətdir?” – deyə soruşsa de ki, qulun Rəbbini, peyğəmbəri Muhəmmədi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) və İslam dinini tanımasından ibarətdir.”<br />Əgər “Rəbbin kimdir?” deyilsə, de ki, “Rəbbim, məni və bütün aləmləri nemətilə bəsləyən Allahdır. O mənim İlahımdır (məbudumdur). Ondan başqa İlah (məbud) tanımıram! Buna dəlil Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha” (Fatihə, 1/2).<br />Allahdan başqa nə varsa – yaradılmışdır. Mən də o məxluqlardan (yaradılmışlardan) biriyəm.<br />Əgər “Rəbbini nə ilə tanımısan?” – deyə soruşulsa:<br />“Ayələri ilə, yaratdıqları ilə” – cavabını ver. Çünki gecə də, gündüz də, günəş də, ay da Rəbbimin ayələrindəndir. Yeddi təbəqəli göy və yeddi təbəqəli yer və içindəki hər şey Onun yaratdıqlarındandır.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Gecə və gündüz, günəş və ay Onun dəlillərindəndir. Əgər siz Ona ibadət edirsinizsə, onda günəşə və aya səcdə etməyin, onları yaradan Allaha səcdə edin” (Fussilət, 41/37).<br />“Doğrudan da, Rəbbiniz göyləri və yeri altı gündə yaradan, sonra da Ərşə ucalan Allahdır. O, gündüzü sürətlə təqib edən gecə ilə örtüb bürüyür. Günəşi, ayı və ulduzları əmrinə tabe edən də Odur. Əslində, yaratmaq da, əmr etmək də Ona məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi Allah nə qədər xeyirxahdır” (Əraf, 8/54).<br />Rəbb – məbuddur (yəni, ibadət ediləndir). Buna dəlil isə uca Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“Ey insanlar! Sizi və sizdən öncəkiləri yaratmış Rəbbinizə ibadət edin ki, təqva sahibi olasınız. O, sizin üçün yer üzünü döşəmə, göyü isə tavan etdi. Göydən su endirib onunla sizin üçün növbənöv məhsullardan ruzi yetişdirdi. Siz də bunu bildiyiniz halda heç kəsi Allaha tay tutmayın”. (əl-Bəqərə, 2/ 21,22)<br />Təfsirçi İbn Kəsir (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir: “Bütün bunları yaradan ibadətə layiqdir.”.<br />Allahın yerinə yetirilməsini əmr etdiyi ibadətlərdən bəziləri bunlardır: İslam (Allaha təslim olmaq), iman, ehsan, dua, xof, ümid bəsləmək, təvəkkül etmək, yönəlmək, çəkinmək, mütilik, qorxu, üz tutmaq, köməyə çağırmaq, sığınmaq, Allahdan gözlənən yardım, qurban kəsmək, nəzir boyun olmaq və s. Bunlar və başqaları yalnız Allah üçün edilir. Uca Allahın aşağıdakı ayəsi buna sübutdur: “şübhəsiz ki, məscidlər Allahındır. Yalnız Allaha ibadət edilməlidir!” (Cinn, 72/18).<br />Hər hansı bir ibadəti Allahdan başqasına aid edən müşrik və kafirdir.<br />Uca Allahın aşağıdakı ayəsi buna dəlildir: “Kim Allahla yanaşı, haqqında özünün heç bir dəlili olmadığı başqa bir ilaha ibadət edərsə, onun cəzasını Rəbbi Özü verəcəkdir. şübhəsiz ki, kafirlər nicat tapmazlar!” (Muminun, 23/117).<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!): “Dua – ibadətin beynidir” (Əbu Davud, Dua babı, 1/1479) – deyə buyurmuşdur. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Rəbbiniz buyurdu: “Mənə dua edin, Mən də sizin dualarınızı qəbul edim! Mənə ibadət etməyi təkəb-bürlərinə sığışdırmayanlar Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər!” (Mumin, 40/60).<br />XOF:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Möminsinizsə, onlardan qorxmayın, Məndən qorxun!” (Ali İmran, 3/175).<br />ÜMİD:<br />Pak və Uca Allah belə buyurur: “Kim Rəbbi ilə qarşılaşacağına ümid bəsləyirsə, yaxşı işlər görsün və icra etdiyi ibadətlərində Rəbbinə heç kəsi Şərik qoşmasın!” (Kəhf, 18/110).<br />TƏVƏKKÜL:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Əgər möminsinizsə, Allaha təvəkkül edin!” (Maidə, 5/23).<br />Bir başqa ayədə isə O, buyurur:<br />“...Kim Allaha təvəkkül etsə, Allah ona kifayət edər....” (Talaq, 65/3).<br />YÖNƏLMƏK, ÇƏKİNMƏK VƏ MÜTİLİK<br />Uca Allah belə buyurur: “...Həqiqətən, onlar yaxşı işlər görməyə tələsər, ümid və qorxu ilə Bizə yalvarardılar. Onlar Bizə müti qul idilər” (Ənbiya, 21/90).<br />QORXMAQ:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Onlardan qorxmayın, Məndən qorxun...” (Bəqərə, 2/150).<br />ÜZ TUTMAQ<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“...Rəbbinizə üz tutun və Ona itaət edin...” (Zumər, 39/54).<br />KÖMƏK DİLƏMƏK:<br />Uca Allah belə buyurur: “Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən kömək diləyirik” (Fatihə, 1/5).<br />Allahın Elçisi isə buyurmuşdur:<br />“Kömək istəyəndə yalnız Allahdan dilə” (Tirmizi, 2648).<br />İSTiAZƏ (SIĞINMAQ):<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, İnsanların ixtiyar sahibinə” (Nas, 114/1,2).<br />İSTİASƏ (YARDIM İSTƏMƏK):<br />“O vaxt siz Rəbbinizdən kömək diləyirdiniz. O da: “Mən sizə bir-birinin ardınca gələn min mələklə yardım edəcəyəm” - deyə duanızı qəbul etmişdi”(Ənfal, 8/9).<br />QURBAN:<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“De: “şübhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allaha məxsusdur! Onun heç bir şəriki yoxdur. Mənə belə buyurulmuşdur və mən müsəlmanların birincisiyəm” (Ənam, 6/162,163).<br />Buna Sünnədən dəlil kimi, Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) aşağıdakı hədisini göstərmək olar:<br />“Allah Ondan başqasına qurban kəsəni lənətləmişdir” (Müslim Səhihi, Kitabul-Ədhiyyə (1978), Allahdan başqasına qurban kəsməyin haram olması babı: (belə qurban) kəsəni Allah lənətləmişdir).<br />NƏZİR<br />Uca Allah belə buyurur: “Onlar vəd etdikləri nəziri verər və vəhşəti hər yeri sarsıdacaq Gündən qorxarlar” (İnsan, 76/7).<br />İKİNCİ QAYDA:<br />İSLAM DİNİNİ DƏLİLLƏRLƏ BİLMƏK<br />İslam dini – tövhidlə Allaha təslim olmaq, itaətlə boyun əymək, şirkdən və şirk əhlindən uzaq olmaqdır. O (yəni, din), üç əsasdan ibarətdir: İslam, iman və ehsan. Hər əsas özlüyündə bölmələrə ayrılır.<br />BİRİNCİ ƏSAS İSLAMDIR<br />İslamın beş şərti var.<br />1. “Lə ilahə illəllah, Muhammədən rəsulallah” şəhadətini demək;<br />2. Namaz qılmaq;<br />3. Zəkat vermək;<br />4. Ramazan orucu tutmaq;<br />5. Allahın beytülhəramını (toxunlmaz evini) həcc etmək.<br />Şəhadətə dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Allah Ondan başqa tanrının olmadığına şahidlik etdi, mələklər və elm sahibləri də şahidlik etdilər. Allah əbədi olaraq ədalətli olmaqdadır. Ondan başqa ilah yoxdur, Qüdrətlidir, Müdrikdir” (Ali İmran, 3/18).<br />Bu kəlmənin (yəni, Lə iləhə illəllahın) mənası – “tək olan Allahdan başqa ibadətə layiq məbud yoxdur” deməkdir.<br />“Lə iləhə” ifadəsi, Allahdan başqa ibadət olunanları inkar etmək,<br />"İlləllah" ifadəsi isə, İbadətin təkcə Allaha aid olmasını təsdiqləmək deməkdir. Allahın mülkündə heç bir şəriki olmadığı kimi, Ona edilən ibadətdə də heç bir şəriki yoxdur.<br />Şəhadət kəlməsinin təfsirini isə Uca Allah belə açıqlayır:<br />“Bir zaman ibrahim öz atasına və xalqına demişdi: “Mən sizin ibadət etdiklərinizdən uzağam. Yalnız məni yaradandan başqa! ġübhəsiz ki, O məni doğru yola yönəldəcəkdir”. O bunu (“lə ilahə illəllah” kəlməsini) öz nəsli arasında daimi qalacaq bir kəlmə etdi ki, bəlkə doğru yola qayıtsınlar” (Zuxruf, 43/26-28).<br />“De: “Ey Kitab əhli! Bizim və sizin aranızda olan eyni bir kəlməyə gəlin ki, Allahdan başqasına ibadət etməyək, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayaq və Allahı qoyub bir-birimizi<br />ilahlaşdırmayaq”. Əgər onlar üz döndərsələr, deyin: “şahid olun ki, biz müsəlmanlarıq!” (Ali İmran, 3/64).<br />ALLAHIN ELÇİSİ MUHƏMMƏD:<br />Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Allahın elçisi olduğuna dəlil kimi Uca Allah belə buyurur:<br />“Sizə özünüzdən elə bir Elçi gəldi ki, sizin əziyyətə düşməyiniz ona ağır gəlir. O sizə qarşı qayğıkeş, möminlərə Şəfqətli, rəhmlidir” (Tövbə, 9/128).<br />Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Allahın Elçisi olmasına şəhadət gətirməyin mənası, onun əmrlərinə itaət etmək, verdiyi xəbərlərə inanmaq, qadağan etdiyi şeylərdən çəkinmək və məhz onun etdiyi şəkildə Allaha ibadət etməkdir.<br />Tövhidin təfsirinə, namaza və zəkata (yəni, onların fərz olmasına) dəlil olaraq Uca Allah belə buyurur:<br />“Halbuki onlara, dini məhz Allaha məxsus edərək, həniflər kimi ibadət etmək, namaz qılmaq və zəkat vermək əmr olunmuşdu. Ən doğru din də elə budur!” (Beyyinə, 98/5).<br />Oruca (yəni, fərz olmasına) dəlil isə Uca Allahın bu ayəsidir:<br />“Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəlkilərə vacib edildiyi kimi sizə də oruc tutmaq vacib edildi ki, bəlkə pis əməllərdən çəkinəsiniz” (Bəqərə, 2/183).<br />Həccə (yəni, fərz olmasına) dəlil kimi Uca Allah belə buyurur:<br />“... Evi (Kəbəni) ziyarət etmək insanların – yoluna gücü çatan hər kəsin – Allah qarşısında borcudur. Kim bunu inkar edərsə, bilsin ki, Allahın aləmlərə ehtiyacı yoxdur” (Ali İmran, 3/97).<br />İKİNİCİ ƏSAS İMANDIR<br />İmanın yetmiş üçdən səksənə qədər şöbəsi var. Ən üstünü Lə ilahə illəllah kəlməsi, ən aşağısı isə insanları narahat edən şeyləri yolun üstündən götürməkdir. Həya (utancaqlıq) da imanın şöbələrindəndir.<br />İmanın şərtləri altıdır:<br />1. Allaha iman gətirmək;<br />2. Onun mələklərinə iman gətirmək;<br />3. Onun kitablarına iman gətirmək;<br />4. Onun peyğəmbərlərinə iman gətirmək;<br />5. Axirət gününə iman gətirmək;<br />6. Qədərin xeyir və şərinə iman gətirmək.<br />Bu altı şərtin dəlili kimi Uca Allah buyurur:<br />“Yaxşı əməl üzünüzü məşriqə və məğribə tərəf çevirməyiniz deyildir. Lakin yaxşı əməl sahibləri Allaha, Axirət gününə, mələklərə, kitablara, peyğəmbərlərə iman gətirən...” – lərdir. (Bəqərə, 2/177).<br />Qədərin dəlili Uca Allahın bu ayəsidir: “Biz, həqiqətən də, hər Şeyi Qədərinə görə yaratdıq” (Qəmər, 54/49).<br />ÜÇÜNCÜ ƏSAS EHSANDIR.<br />ONUN BIR ŞƏRTİ VAR.<br />Ehsan – Allahı görürmüş kimi ibadət etməyindir. Sən Onu görməsən belə, O səni görür.<br />Bununla əlaqədar Uca Allah belə buyurur:<br />“Həqiqətən də, Allah Ondan qorxanlar və yaxşı işlər görənlərlədir” (Nəhl, 16/128).<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Qüdrətli və Rəhmli olana təvəkkül et! O, səni namaza duranda da görür, səcdə edənlər içində hərəkət edəndə də. Həqiqətən də O, Eşidəndir, Biləndir!” (Şuəra, 26/217-220).<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Sən hansı bir işdə olsan, Qurandan nə oxusan, siz nə iş görsəniz, başınız ona qarışarkən Biz sizə şahid olarıq...” (Yunus, 10/61).<br />Buna Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Sünnəsindən gətirilən dəlil isə, Ömər ibn Xəttabdan (Allah ondan razı olsun!) nəql edilən hədisdir. Bu rəvayət, "Cəbrayılın hədisi" adı ilə<br />məşhurlaşmışdır. Ömər ibn Xəttab (Allah ondan razı olsun!) belə demişdir: “Bir gün Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanında oturmuşduq. Yanımıza ağappaq libaslı, qapqara saçlı, üst-başında yoldan gələn adamın əlamətləri olmayan və bizdən onu heç kimin tanımadığı bir adam gəldi. O, Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanında oturdu. Sonra dizlərini onun dizlərinə yaxınlaşdırdı. Ovuclarını da onun ayaqlarının üstünə qoyub belə dedi:<br />“Ey Muhəmməd! Mənə İslam haqda xəbər ver!<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) dedi:<br />“Ġslam – Allahdan başqa ibadətə həqiqətən layiq olan ilah olmadığına, Muhəmmədin də Onun qulu və Elçisi olduğuna şəhadət etməyin, namaz qılmağın, zəkat verməyin, Ramazan orucunu tutmağın, gücün çatarsa, həccə getməyindir”.<br />O adam:<br />“Doğru söylədin” dedi.<br />Biz onun bu sözünə təəccüb etdik. Çünki həm soruşur və həm də cavabın doğru olduğunu bildirirdi. O sonra:<br />“Mənə iman haqda xəbər ver?” – deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“İman – Allaha, mələklərinə, kitablarına, peyğəmbərlərinə, axirət gününə, qədərin xeyir və Ģərinə iman gətirməyindir” – dedi.<br />O adam:<br />“Doğru söylədin” – dedi.<br />Sonra isə:<br />“Mənə ehsan haqda xəbər ver?” - deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Allahı görürmüş kimi Ona ibadət etməndir. Sən Onu görməsən də, O, səni görür” – dedi.<br />O adam:<br />“Qiyamət nə vaxt olacaqdır?” – deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Soruşulan bu barədə soruşandan daha məlumatlı deyil” – dedi.<br />O adam buyurdu ki:<br />“Mənə qiyamətin əlamətləri haqda xəbər ver!”<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurdu:<br />“Cariyənin öz ağasını doğması. Ayaqyalın, çılpaq və kasıb davar çobanlarının imarət tikməkdə bir-biriləri ilə yarışa girmələrini görməyindir”.<br />Hz. Ömər (Allah ondan razı olsun!) deyir ki:<br />“Sonra həmin adam qalxıb getdi. Mən heyrət içində donub qalmışdım. Bir müddət sonra Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurdu:<br />“Ey Ömər, soruşanın kim olduğunu bilirsənmi? Mən də: “Allah və Elçisi daha yaxşı bilər” dedim.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Bu, Cəbrayıl idi. Sizə dininizi öyrətmək üçün gəlmişdi” – buyurdu (Müslimin Səhih, Kitabul-İman, c. 1/8, İman, İslam və Ehsani açıqlama babında).<br />ÜÇÜNCÜ ƏSAS:<br />PEYĞƏMBƏRİMİZ MUHƏMMƏDİ (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) TANIMAQ<br />Muhəmmədin atası Abdullah, babası isə Haşimin oğlu Əbdülmütəllibdir. Haşim Qüreyş qəbiləsindəndir. Qüreyş Ərəblərdən, Ərəblər isə İbrahim xəlilin (ona və Peyğəmbərimizə ən əfzəl salavat və salam olsun!) oğlu İsmayılın nəslindəndir.<br />O, altımış üç il yaşamışdır. Bunun ilk qırx ili peyğəmbərlikdən öncə, sonrakı iyirmi üç ili isə peyğəmbər və elçi kimi keçmişdir.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) “İqra” (oxu!) ayəsi ilə peyğəmbər, "Müddəsir"lə (libasına bürünüb örtünmüşlə) isə, Elçi oldu. O, Məkkə şəhərindəndir.<br />Allah onu (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) şirkdən çəkindirmək və tövhidə dəvət etmək üçün göndərmişdi.<br />Uca Allah belə buyurur: “Ey libasına bürünüb örtünmüş peyğəmbər! Qalx və insanları xəbərdar et! Təkcə Rəbbini uca tut! Geyimini təmiz saxla! Pis Ģeylərdən uzaqlaş! Yaxşılığı təmənna məqsədilə etmə! Rəbbin üçün səbir et!” (Mudəssir, 74, /1-7).<br />“Qalx və xəbərdar et!” ifadəsinin mənası insanları şirkdən çəkindirmək, tövhidə dəvət etmək, “Rəbbini ucalt!” Rəbbini tövhidlə yüksəlt, Onu təkbir et (Allahu Əkbər! Allah böyükdür!” de.), "Libasını təmizlə!" əməllərini şirkdən təmizlə deməkdir. “Pis şeylərdən uzaqlaş!” isə - bütlərdən və onlara ibadət edənlərdən uzaqlaşmaq deməkdir!<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) on il insanları tövhidə çağırdıqdan sonra göylərə merac etdi (yüksəldildi) və beş dəfə namaz qılınması orada ona fərz (vacib) buyuruldu. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) üç il Məkkədə namaz qıldı və sonra ona Mədinəyə hicrət etməsi əmr olundu.<br />Hicrət - şirk bölgəsindən (Allaha şərik qoşulan bölgədən) İslam bölgəsinə köçməkdir. Hicrət, bu ümmətə fərz qılınmış və onun hökmü Qiyamətə qədər davam edəcəkdir. Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Mələklər özlərinə zülm edənlərin canlarını alarkən onlara: “Siz nə halda idiniz?”- deyəcəklər. Onlar: “Biz yer üzündə zəif insanlar idik!”- deyəcəklər. Mələklər də onlara: “Məgər Allahın torpağı o qədər geniş deyildimi ki, siz orada hicrət edəydiniz?”- deyəcəklər. Onların sığınacaqları yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis dönüş yeridir. Ancaq zülmə qarşı çarə tapmağa qadir olmayan və hicrət etməyə yol tapa bilməyən zəif kişi, qadın və uşaqlar istisnadır. Ola bilsin ki, Allah onları əfv etsin. Həqiqətən, Allah əfv edəndir, Bağışlayandır” (Nisa, 4/97-99).<br />Başqa bir kəramətli ayədə Uca Allah: “Ey iman gətirən bəndələrim! (Əgər hər hansı bir yerdə islamiyyətə görə sizi incidib əziyyət verirlərsə, orada sizi ölüm təhlükəsi gözləyirsə, yaxud dini vəzifələrinizi lazımınca yerinə yetirə bilmirsinizsə, başqa şəhərlərə və ölkələrə hicrət edə bilərsiniz. Mən oralarda da sizə ruzi verərəm). şübhəsiz ki, Mənim yerim genişdir. Buna görə də yalnız Mənə ibadət edin!” (Ənkəbut, 29/56) - deyə buyurur.<br />İmam Bəğəvi (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir: “Bu ayənin nazil olma səbəbi Məkkədə qalıb hicrət etməyən müsəlmanlardır. (Bununla yanaşı) Allah onlara "iman gətirən bəndələrim" deyə xitab etmişdir”.<br />Hicrət etməyə Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Sünnəsindən dəlil aşağıdakı hədisdir: “Hicrət tövbə qapısı qapanana qədər davam edəcək. Tövbə qapısı isə günəş qərbdən doğanadək açıq olacaqdır” (İmam Əhməd, Müsnəd, 4/99. Əbu Davud, Kitabul-Cihad (2479) və Səhih Camidə (7436) rəvayət edilmişdir).<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Mədinəyə hicrət edib orada yerləşdikdən sonra İslamın zəkat, oruc, həcc, əzan, cihad, yaxşı işləri əmr edib pis işlərdən çəkindirmək və sair hökmləri ona əmr edildi. Bu on il davam etdi. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) hicrətin onuncu ilində vəfat etdi (Rəbbinə qovuşdu). Onun gətirdiyi din isə (qiyamətə qədər) həmişəlik qalacaqdır. O, ümmətini hər bir xeyir əmələ yönəltmiş və hər bir pis əməldən çəkindirmişdir.<br />Yönəltdiyi xeyir iş - tövhiddir. Həmçinin Allahın sevib razı qaldığı bütün söz və əməllərdir. Qadağan etdiyi şər iş isə - şirkdir (ibadətdə Allaha şərik qoşmaq). Eləcə də Allahın sevmədiyi və qəbul etmədiyi bütün söz və əməllərdir.<br />Allah Muhəmmədi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) bütün bəşəriyyətə göndərmiş, insanların və cinlərin ona (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət etmələrini vacib (fərz) etmişdir. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: "De: "Ey insanlar! Mən Allahın sizin hamınıza göndərilmiş peyğəmbəriyəm ..." (Əraf, 7/158).<br />Uca Allah dinini Muhəmmədlə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) tamamladı: “...Bu gün dininizi sizin üçün kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və sizin üçün din olaraq İslamı bəyənib seçdim...” (Maidə, 5/3). Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) vəfatı haqda Uca Allah buyurmuşdur: “(Ya Peyğəmbər!) şübhəsiz ki, sən də öləcəksən, onlar da öləcəklər! Sonra siz qiyamət günü Rəbbinizin hüzurunda mühakimə olunacaqsınız” (Zumər, 39/30-31).<br />İnsanlar öldükdən sonra (qiyamət günü Allah tərəfindən) dirildiləcəklər. Buna dəlil: “Sizi də oradan yaratdıq. Sizi oraya da qaytaracaq və (qiyamət günü) bir daha oradan (dirildib) çıxardacağıq” (Taha, 20, 55) və “Allah sizi yerdən bir bitki kimi göyərtdi. Sonra sizi yenə ora qaytaracaq və (qiyamət günü dirildib oradan da) çıxardacaqdır” (Nuh, 71/17-18) ayələridir. Dirildikdən sonra hesaba çəkiləcək və əməllərinin əvəzində ya mükafatlandırılacaq, ya da cəzalandırılacaqlar. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Allahındır. O, pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verəcək, yaxşılıq edənləri isə ən gözəl mükafatla mükafatlandıracaqdır!” (Nəcm, 53/31).<br />Öləndən sonra dirilməni yalan sayan şəxs küfr etmişdir. Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Kafir olanlar (öldükdən sonra) əsla dirildilməyəcəklərini iddia edirlər. (Ya Peyğəmbər!) De: “Bəli, Rəbbimə and olsun ki, siz mütləq dirildiləcəksiniz. Sonra da (dün-<br />yada) etdiyiniz əməllər sizə xəbər veriləcəkdir. Bu, Allah üçün çox asandır!” (Təğabun, 64/7).<br />Allah bütün peyğəmbərləri (Cənnətlə) müjdələyən və (Cəhənnəmlə) qorxudan göndərmişdir.<br />Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Biz peyğəmbərləri (möminlərə) müjdə gətirən və (kafirləri) əzabla qorxudan kimi göndərdik ki, daha insanlar üçün peyğəmbərlərdən sonra Allaha qarşı bir bəhanə yeri qalmasın...” (Nisa, 4/165).<br />Elçilərin ən birincisi Nuhdur (ona Allahın salamı olsun!). Axırıncısı isə, Muhəmməddir (ona Allahın salavatı və salamı olsun!). O, bütün peyğəmbərlərin sonuncusudur.<br />Nuhun (ona Allahın salamı olsun!) ilk elçi olmasına dair dəlil haqqında uca Allah belə buyurur: “(Ey Peyğəmbərim!) Biz Nuha və ondan sonrakı peyğəmbərlərə vəhy göndərdiyimiz kimi, sənə də vəhy göndərdik...” (Nisa, 4/163).<br />Allahın Nuhdan (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) başlayaraq Muhəmmədə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) qədər göndərdiyi bütün peyğəmbərlər öz ümmətlərinə tək Allaha ibadət etməyi əmr edib, tağutlara ibadət etməkdən çəkindirirdilər.<br />Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Biz hər ümmətə: “Allaha ibadət edin, Tağutdan çəkinin! – deyə peyğəmbər göndərmişdik...” (Nəhl, 16/36). Allah bütün qullarına tağutu rədd etməyi və Ona iman gətirməyi fərz qılmışdır.<br />İmam İbn əl-Qeyyim (Allah ona rəhmət etsin!) tağuta belə tərif verir: "Tağut – qulun ibadətdə, tabeçilikdə və ya itaətdə (şəriətin qoyduğu) həddi aşmasıdır".<br />Tağutlar çoxdur, başlıcaları isə beşdir.<br />1. İblis (şeytan). Alla ona lənət etsin!<br />2. Öz razılığı ilə ona ibadət edilən.<br />3. İnsanları özünə ibadət etməyə dəvət edən.<br />4. Qeybi bilmək iddiasında olan.<br />5. Allahın nazil etdiyi ilə hökm etməyən.<br />Buna dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Dində məcburiyyət yoxdur. Artıq doğruluq (iman) azğınlıqdan (küfrdən) ayırd edildi. Hər kəs Tağutu (şeytanı və ya bütləri) inkar edib Allaha iman gətirsə, o, artıq ən möhkəm bir ipdən (dəstəkdən) yapışmış olur. Allah hər şeyi olduğu kimi eşidəndir, biləndir!” (Bəqərə, 2/256).<br />Lə ilahə illəllahın mənası da elə budur.<br />Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) belə buyurmuşdu: “İşin başı İslam, dirəyi namaz, zirvəsi isə Allah yolunda cihaddır”. (Tirmizi, İman bölümü, Bab/8).<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-4640781710205806549?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-79589666776619978432010-11-23T12:28:00.000-08:002010-11-23T12:28:22.836-08:00Mərhəmətli, Rəhimli Allahın adı ilə!<br />XÜTBƏTÜL-HACƏ<br />Həmd ancaq Allaha məxsusdur. Ona həmd edir, Ondan kömək və bağışlanma diləyirik. Nəfslərimizin şərindən, əməllərimizin pisliyindən Ona sığınırıq. Allah kimi doğru yola yönəldərsə, onu o yoldan azdıran tapılmaz, kimi də azdırarsa, onu doğru yola yönəldən tapılmaz.<br />Allahdan başqa ilah olmadığına şahidlik edirəm. O, Təkdir və şəriki yoxdur! Şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir!<br />“Ey iman gətirənlər! Allahdan Ona layiq olan tərzdə çəkinin və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!” (Ali-İmran, 3/102).<br />“Ey insanlar! Sizi tək bir candan xəlq edən, onun özündən zövcəsini yaradan və onlardan da bir çox kiĢi və qadın törədib yer üzünə yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən cürbəcür Ģeylər istədiyiniz Allahdan və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edir” (Nisa, 4/1).<br />“Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğru söz danıĢın ki, O, əməllərinizi islah etsin və günahlarınızı bağıĢlasın. Kim Allaha və Onun Elçisinə itaət etsə, böyük bir uğur qazanar” (Əhzab, 33/70-71).<br />Daha sonra, Peyğəmbərimiz Muhəmməd (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurmuşdur:<br />“Həqiqətən, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yoludur. Əməllərin ən pisi isə sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə gətirilən hər əməl bidət, hər bidət yolundan sapma və sapma da cəhənnəmlikdir”. Muslim (867), Nəsai, (3/188).<br />MÜƏLLĠFĠN HƏYATI<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab ət-Təmimi ən-Nəcdi (1703-1791), Riyad şəhərinə yaxın Uyeynə adlı məntəqədə doğulmuşdur. İlk təhsilini öz şəhərində almışdır. Atasından Hənbəli fiqhini, təfsir və hədis öyrənmişdir. On yaşında olarkən Quranı artıq əzbərləmişdi.<br />Həcc ziyarəti üçün Məkkəyə getmiş və oradan da elm öyrənmək üçün Mədinəyə yollanmışdır. Mədinədə müəllimi Məhəmməd Həyat əs-Sindinin məclisində elm öyrənməyə başlamış və müəllimindən xeyli yararlanmışdır. Sindi, Buxari Səhihinə haşiyə (Haşiyə - hər hansı müəllifin kitabının məzmununu öz ifadələri və izahları ilə yazan adam) yazanlardan idi. Mədinədən Uyeynəyə qayıtdıqdan sonra 1724-cü ildə İraqa getmişdir. Bəsrə, Bağdad və Mosul alimlərindən elm öyrənmişdir. Məcburiyyət qarşısında Bəsrədən ayrılaraq Əhsaya, oradan da atasının hakim olduğu Hureymilaya getmiş və 1730-cu ildə İslama dəvətə başlamışdır. Lakin Əhsa əmiri Urayir ibn Düseyn şeyxin dəvət fəaliyyətini qadağan etməsi üçün Uyeynə əmirinə məktub göndərmişdi. Şeyx əmiri çətin vəziyyətə salmamaq üçün Uyeynədən çıxdı.<br />Səudun oğullarının idarə etdikləri mərkəz olan Diriyyəyə yola düşdü. 1745-ci ildə Məhəmməd ibn Suveylim əl-Ureyninin evinə qonaq gəldikdə tələbələr onu böyük hörmətlə qarşıladılar.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab çox zəkalı və igid bir insan idi. Diriyyədə 1791-ci ildə Rəbbinə qovuşmuşdur.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab aşağıdakı alimlərin yolu ilə getmişdir:<br />- Əhməd ibn Hənbəl<br />- Şeyxülislam İbn Teymiyyə<br />- İbn Qeyyim əl-Cövziyyə<br />ƏSAS DÜġÜNCƏLƏRĠ<br />- Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab təhsil aldığı vaxtlarda Hənbəli məzhəbinə üstünlük verirdi. Ancaq fitvalarında başqa bir dəlili daha üstün hesab etdikdə, məzhəbinin əksinə fitva verirdi.<br />- Qurani Kərim və Sünnəyə qayıdışın zəruri olmasına təkid edirdi. Əqidə məsələlərində Quran və Sünnədə həqiqi və açıq dəlil tapmayınca hər hansı bir nəzər nöqtəsinin qəbul edilməməyi üçün səy göstərirdi.<br />- Dəlili başa düşərək hərəkət edən Əhli Sünnə və camaatın üsulunu (metodunu) əsas götürdü.<br />- Tövhid məfhumunun təmizlənməsini istəyərək müsəlmanların səadət əsrindəki dövrün tələblərinə riayət etmələrini arzulayırdı.<br />- Allahın Özünə dair bildirdiyi, Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) təsbit etdiyi ad və sifətlərini bənzətmədən, onlara keyfiyyət vermədən, yozma etmədən təsbit etmək zəruriyyətində təkid edirdi.<br />- Şeyx cihadın fərz olmasını canlandırmaq üçün ölkələri fəth edib mübarizəni genişləndirən və insanların batdığı şirki aradan qaldıra bilən bir nəzər nöqtəsi tərəfdarı idi.<br />- Cəhalət və geriləmə üzündən o zaman yayılmış bidət və xurafatların tezliklə aradan qaldırılması tərəfdarı idi ki, başlıcaları aşağıdakılardır:<br />a) Möhtərəm səhabələrdən Dirar ibn Əzvarın qəbri olduğu sayılan yer ziyarətgaha çevrilmişdi. Müsəlmanların müxtəlif ehtiyaclarının onu ziyarət etməklə yerinə yetirilməsi;<br />b) Oxşar məqsədlərlə Əbu Dücarə və Tarfiyyə deyilən ağacların ziyarət edilməsi;<br />c) Zeyd ibn əl-Xəttaba aid olduğu söylənən bir qübbə ilə Əmirin qızının mağarası deyilən yerin kömək umulan yerlər kimi qəbul edilməsi;<br />ç) Qəbirlərin üstündə tikililər salınması, damla örtülməsi, (əlamətlərlə) tanıdılması və başqa bidət olan işlərin görülməsi.<br />d) Sufi təriqətlərinin ifratçılığı və əvvəllər olmayan şeyləri dinə daxil etmələri.<br />ə) Bir məsələnin dəlillərini bilmədən onun Allahın dininə aid edilməsi.<br />e) Quranın aydın dəlillərini bir kənara qoyub, onun mütəşabeh (Qurani Kərimdə mənası qapalı, bir çox anlamları əks etdirə bilən, təfsirində çətinlik çəkilən ayə və kəlmələr) kəlmələrinin dəlil kimi göstərilməsi.<br />f) Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) şərəfli hədislərində halal və haramı aydın şəkildə göstərdiyinə və bunların ikisinin arasında məsələlərin olduğunu bildirməsinə baxmayaraq, bu qaydalara diqqət yetirmədən hər məsələ haqqında qəti qərar çıxarılması.<br />Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab şirkin növləri və dərəcələri haqqında aşağıdakıları bildirmişdir:<br />1. Böyük şirk – Allahdan başqasına ibadət, müraciət və itaət etməkdir.<br />2. Kiçik şirk – riyadır.<br />3. Gizli şirk – Mömin bu cür şirkə özü də bilmədən düçar ola bilər. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) belə buyurmuşdur: Bu ümmətdə olan Ģirk qara qarıĢqanın gecə qaranlığında qara qaya üstündə yeriĢindən də səssizdir”.<br />MÜƏLLĠFĠN ƏSƏRLƏRĠNDƏN BƏZĠLƏRĠ<br />1. Tövhid kitabı<br />2. Kəşf Şubuhat<br />3. Dində üç əsas<br />4. Muxtasarus Siratinnəbəviyye<br />5. Muxtəsəri İnsaf<br />6. Şərhul-Kəbir fil-Fikhi<br />7. Nasıhatul-Muslimin bi Əhadisi Hatemil-Mursəlin<br />8. Kitabul-Kəbair<br />9. Adabul-Meşyi İlas-salat<br />10. Usulul-İman<br />11. Muxtəsər Zadul-Məad<br />12. Muxtəsər Səhihi Buxari<br />13. Məsailul-Cahiliyyə<br />14. Əl-İstinbatu-minəl Kuran (2 cild)<br />15. Əhadisul-Fitən<br />Rəhimli və Mərhəmətli Allahın adı ilə<br />DĠNDƏ ÜÇ ƏSAS<br />Möhtərəm oxucu!<br />Allah sənə rəhm etsin! Onu da bilməlisən ki, müsəlmanların aşağıdakı dörd məsələni öyrənməsi onlar üçün fərzdir (yəni vacib).<br />BU DÖRD MƏSƏLƏ:<br />1. Elm - dəlillərlə Allahı, Onun peyğəmbərini tanımaq və İslam dinini bilməkdir.<br />2. Əməl – bu elmə riayət etməkdir.<br />3. Dəvət – insanları Allaha çağırmaqdır.<br />4. Səbr – dəvət zamanı yaranacaq əziyyətlərə dözməkdir.<br />Buna sübut Uca Allahın aşağıdakı kəlamıdır: “And olsun axĢam çağına! Həqiqətən, insan ziyan içərisindədir. Yalnız iman gətirib yaxĢı iĢlər görənlər, bir-birinə ədalətli olmağı məsləhət görənlər və bir-birinə səbirli olmağı məsləhət edənlər istisnadır” (Əsr, 103/1-3).<br />İmam Şafii (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir:<br />“Əgər Allah (c.c.) qullarına bu surədən başqa bir dəlil nazil etməsəydi, bu onlara kifayət edərdi”.<br />İmam Buxari (Allah ona rəhmət etsin!) isə belə deyir:<br />“Elm söz və əməldən əvvəl gəlir. Bu deyilənə dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“(Ya Rəsulum!) Bil ki, Allahdan baĢqa heç bir ilah yoxdur. (Ondan) həm öz günahlarının, həm də mömin kiĢilərin və qadınların bağıĢlanmasını dilə...”. (Muhəmməd, 47/19) Uca Allah bu ayəsində söz və əməldən öncə elmin zəruriliyini bəyan etmişdir.”<br />Bilmək lazımdır ki, hər bir müsəlman kişi və qadının aşağıdakı üç məsələni bilməsi və ona uyğun əməl etməsi fərzdir.<br />Birincisi. Bizi Allah yaratmışdır. O, bizə ruzi vermişdir. Bizi özbaşına qoymamış və bizə peyğəmbər göndərmişdir. Həmin peyğəmbərə itaət edib göstərişlərinə əməl edən Cənnətə daxil olar, ona asi olan isə Cəhənnəmə vasil olar.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Həqiqətən, Biz Firona elçi göndərdiyimiz kimi, sizə də Ģahidlik edəcək elçi göndərdik. Firon elçiyə asi oldu. Biz də onu Ģiddətli bir əzabla yaxaladıq” (Muzzəmmil, 73/15,16).<br />Ġkincisi. Uca Allah, Ona ibadətdə şərik qoşulmasına, istər o, yaxın mələk olsun, istərsə də göndərilmiş elçi, əsla razı olmaz. Buna Uca Allahın:<br />“ġübhəsiz ki, məscidlər Allahındır. Yalnız Allaha ibadət edilməlidir!” (Cinn, 72/18) ayəsi dəlildir.<br />Üçüncüsü. Tək Allaha ibadəti yalnız Ona məxsus sayaraq Allahın Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət edən hər bir insanın, ən yaxın əzizi də olsa belə, Allaha və Elçisinə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) qarşı çıxan bir şəxslə dostluq etməsi yolverilməzdir.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Allaha və Axirət gününə iman gətirən elə bir camaat tapa bilməzsən ki, onlar Allaha və Onun Elçisinə düĢmən olanlarla – öz ataları, oğulları, qardaĢları, qohum-əqrəbaları olsalar belə - dostluq etsinlər. Allah onların qəlbinə iman salmıĢ və onları Öz tərəfindən bir ruhla dəstəkləmiĢdir. Allah onları ağacları altından çaylar axan Cənnət bağ-larına daxil edəcəkdir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan razıdır, onlar da Allah-dan razıdırlar. Onlar Allahın firqəsindəndirlər. Həqiqətən, məhz Allahın firqəsinə daxil olanlar nicat tapanlardır” (Mucadilə, 58/22).<br />Qoy Allah səni Ona itaət etməyə yönəltsin! Həqiqətən, Həniflik (Tövhid dini) İbrahim peyğəmbərin (ə.) dinidir. Bu – sənin Allaha qulluğu yalnız Ona məxsus edib ibadət etməyin üçündür. Allah bunu bütün insanlara əmr etmiş, onları məhz bu məqsədlə yaratmışdır. Buna görə də Uca Allah belə buyurur:<br />“Mən cinləri və insanları ancaq Mənə ibadət etmək üçün yaratdım” (Zariyat, 51/56).<br />Burada “...ibadət etmək...” ifadəsi “təkləşdirmək” mənasını verir.<br />Uca Allahın ən böyük əmri Tövhiddir. Yəni, təkcə Allahın ibadətə layiq olduğunu qəbul etməkdir. Onun qadağan etdiyi şeylərin ən böyüyü isə şirkdir. Şirk, Allahla birlikdə bir başqasına dua etməkdir. Buna dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Allaha ibadət edin və heç bir Ģeyi Ona Ģərik qoĢmayın!..” (Nisa, 4/36).<br />Əgər kimsə səndən: “İnsana bilməsi fərz olan üç əsas məsələ nələrdən ibarətdir?” – deyə soruşsa de ki, qulun Rəbbini, peyğəmbəri Muhəmmədi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) və İslam dinini tanımasından ibarətdir.”<br />Əgər “Rəbbin kimdir?” deyilsə, de ki, “Rəbbim, məni və bütün aləmləri nemətilə bəsləyən Allahdır. O mənim İlahımdır (məbudumdur). Ondan başqa İlah (məbud) tanımıram! Buna dəlil Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha” (Fatihə, 1/2).<br />Allahdan başqa nə varsa – yaradılmışdır. Mən də o məxluqlardan (yaradılmışlardan) biriyəm.<br />Əgər “Rəbbini nə ilə tanımısan?” – deyə soruşulsa:<br />“Ayələri ilə, yaratdıqları ilə” – cavabını ver. Çünki gecə də, gündüz də, günəş də, ay da Rəbbimin ayələrindəndir. Yeddi təbəqəli göy və yeddi təbəqəli yer və içindəki hər şey Onun yaratdıqlarındandır.<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Gecə və gündüz, günəĢ və ay Onun dəlillərindəndir. Əgər siz Ona ibadət edirsinizsə, onda günəĢə və aya səcdə etməyin, onları yaradan Allaha səcdə edin” (Fussilət, 41/37).<br />“Doğrudan da, Rəbbiniz göyləri və yeri altı gündə yaradan, sonra da ƏrĢə ucalan Allahdır. O, gündüzü sürətlə təqib edən gecə ilə örtüb bürüyür. GünəĢi, ayı və ulduzları əmrinə tabe edən də Odur. Əslində, yaratmaq da, əmr etmək də Ona məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi Allah nə qədər xeyirxahdır” (Əraf, 8/54).<br />Rəbb – məbuddur (yəni, ibadət ediləndir). Buna dəlil isə uca Allahın aşağıdakı ayəsidir:<br />“Ey insanlar! Sizi və sizdən öncəkiləri yaratmıĢ Rəbbinizə ibadət edin ki, təqva sahibi olasınız. O, sizin üçün yer üzünü döĢəmə, göyü isə tavan etdi. Göydən su endirib onunla sizin üçün növbənöv məhsullardan ruzi yetiĢdirdi. Siz də bunu bildiyiniz halda heç kəsi Allaha tay tutmayın”. (əl-Bəqərə, 2/ 21,22)<br />Təfsirçi İbn Kəsir (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir: “Bütün bunları yaradan ibadətə layiqdir.”.<br />Allahın yerinə yetirilməsini əmr etdiyi ibadətlərdən bəziləri bunlardır: İslam (Allaha təslim olmaq), iman, ehsan, dua, xof, ümid bəsləmək, təvəkkül etmək, yönəlmək, çəkinmək, mütilik, qorxu, üz tutmaq, köməyə çağırmaq, sığınmaq, Allahdan gözlənən yardım, qurban kəsmək, nəzir boyun olmaq və s. Bunlar və başqaları yalnız Allah üçün edilir. Uca Allahın aşağıdakı ayəsi buna sübutdur: “ġübhəsiz ki, məscidlər Allahındır. Yalnız Allaha ibadət edilməlidir!” (Cinn, 72/18).<br />Hər hansı bir ibadəti Allahdan başqasına aid edən müşrik və kafirdir.<br />Uca Allahın aşağıdakı ayəsi buna dəlildir: “Kim Allahla yanaĢı, haqqında özünün heç bir dəlili olmadığı baĢqa bir ilaha ibadət edərsə, onun cəzasını Rəbbi Özü verəcəkdir. ġübhəsiz ki, kafirlər nicat tapmazlar!” (Muminun, 23/117).<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!): “Dua – ibadətin beynidir” (Əbu Davud, Dua babı, 1/1479) – deyə buyurmuşdur. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Rəbbiniz buyurdu: “Mənə dua edin, Mən də sizin dualarınızı qəbul edim! Mənə ibadət etməyi təkəb-bürlərinə sığıĢdırmayanlar Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər!” (Mumin, 40/60).<br />XOF:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Möminsinizsə, onlardan qorxmayın, Məndən qorxun!” (Ali İmran, 3/175).<br />ÜMĠD:<br />Pak və Uca Allah belə buyurur: “Kim Rəbbi ilə qarĢılaĢacağına ümid bəsləyirsə, yaxĢı iĢlər görsün və icra etdiyi ibadətlərində Rəbbinə heç kəsi Ģərik qoĢmasın!” (Kəhf, 18/110).<br />TƏVƏKKÜL:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Əgər möminsinizsə, Allaha təvəkkül edin!” (Maidə, 5/23).<br />Bir başqa ayədə isə O, buyurur:<br />“...Kim Allaha təvəkkül etsə, Allah ona kifayət edər....” (Talaq, 65/3).<br />YÖNƏLMƏK, ÇƏKĠNMƏK VƏ MÜTĠLĠK<br />Uca Allah belə buyurur: “...Həqiqətən, onlar yaxĢı iĢlər görməyə tələsər, ümid və qorxu ilə Bizə yalvarardılar. Onlar Bizə müti qul idilər” (Ənbiya, 21/90).<br />QORXMAQ:<br />Uca Allah belə buyurur: “...Onlardan qorxmayın, Məndən qorxun...” (Bəqərə, 2/150).<br />ÜZ TUTMAQ<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“...Rəbbinizə üz tutun və Ona itaət edin...” (Zumər, 39/54).<br />KÖMƏK DĠLƏMƏK:<br />Uca Allah belə buyurur: “Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən kömək diləyirik” (Fatihə, 1/5).<br />Allahın Elçisi isə buyurmuşdur:<br />“Kömək istəyəndə yalnız Allahdan dilə” (Tirmizi, 2648).<br />ĠSTĠAZƏ (SIĞINMAQ):<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, Ġnsanların ixtiyar sahibinə” (Nas, 114/1,2).<br />ĠSTĞASƏ (YARDIM ĠSTƏMƏK):<br />“O vaxt siz Rəbbinizdən kömək diləyirdiniz. O da: “Mən sizə bir-birinin ardınca gələn min mələklə yardım edəcəyəm” - deyə duanızı qəbul etmiĢdi”(Ənfal, 8/9).<br />QURBAN:<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“De: “ġübhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allaha məxsusdur! Onun heç bir Ģəriki yoxdur. Mənə belə buyurulmuĢdur və mən müsəlmanların birincisiyəm” (Ənam, 6/162,163).<br />Buna Sünnədən dəlil kimi, Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) aşağıdakı hədisini göstərmək olar:<br />“Allah Ondan baĢqasına qurban kəsəni lənətləmiĢdir” (Müslim Səhihi, Kitabul-Ədhiyyə (1978), Allahdan başqasına qurban kəsməyin haram olması babı: (belə qurban) kəsəni Allah lənətləmişdir).<br />NƏZĠR<br />Uca Allah belə buyurur: “Onlar vəd etdikləri nəziri verər və vəhĢəti hər yeri sarsıdacaq Gündən qorxarlar” (İnsan, 76/7).<br />ĠKĠNCĠ QAYDA:<br />ĠSLAM DĠNĠNĠ DƏLĠLLƏRLƏ BĠLMƏK<br />İslam dini – tövhidlə Allaha təslim olmaq, itaətlə boyun əymək, şirkdən və şirk əhlindən uzaq olmaqdır. O (yəni, din), üç əsasdan ibarətdir: İslam, iman və ehsan. Hər əsas özlüyündə bölmələrə ayrılır.<br />BĠRĠNCĠ ƏSAS ĠSLAMDIR<br />İslamın beş şərti var.<br />1. “Lə ilahə illəllah, Muhammədən rəsulallah” şəhadətini demək;<br />2. Namaz qılmaq;<br />3. Zəkat vermək;<br />4. Ramazan orucu tutmaq;<br />5. Allahın beytülhəramını (toxunlmaz evini) həcc etmək.<br />Şəhadətə dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Allah Ondan baĢqa tanrının olmadığına Ģahidlik etdi, mələklər və elm sahibləri də Ģahidlik etdilər. Allah əbədi olaraq ədalətli olmaqdadır. Ondan baĢqa ilah yoxdur, Qüdrətlidir, Müdrikdir” (Ali İmran, 3/18).<br />Bu kəlmənin (yəni, Lə iləhə illəllahın) mənası – “tək olan Allahdan başqa ibadətə layiq məbud yoxdur” deməkdir.<br />“Lə iləhə” ifadəsi, Allahdan başqa ibadət olunanları inkar etmək,<br />"Ġlləllah" ifadəsi isə, İbadətin təkcə Allaha aid olmasını təsdiqləmək deməkdir. Allahın mülkündə heç bir şəriki olmadığı kimi, Ona edilən ibadətdə də heç bir şəriki yoxdur.<br />Şəhadət kəlməsinin təfsirini isə Uca Allah belə açıqlayır:<br />“Bir zaman Ġbrahim öz atasına və xalqına demiĢdi: “Mən sizin ibadət etdiklərinizdən uzağam. Yalnız məni yaradandan baĢqa! ġübhəsiz ki, O məni doğru yola yönəldəcəkdir”. O bunu (“lə ilahə illəllah” kəlməsini) öz nəsli arasında daimi qalacaq bir kəlmə etdi ki, bəlkə doğru yola qayıtsınlar” (Zuxruf, 43/26-28).<br />“De: “Ey Kitab əhli! Bizim və sizin aranızda olan eyni bir kəlməyə gəlin ki, Allahdan baĢqasına ibadət etməyək, Ona heç bir Ģeyi Ģərik qoĢmayaq və Allahı qoyub bir-birimizi<br />ilahlaĢdırmayaq”. Əgər onlar üz döndərsələr, deyin: “ġahid olun ki, biz müsəlmanlarıq!” (Ali İmran, 3/64).<br />ALLAHIN ELÇĠSĠ MUHƏMMƏD:<br />Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Allahın elçisi olduğuna dəlil kimi Uca Allah belə buyurur:<br />“Sizə özünüzdən elə bir Elçi gəldi ki, sizin əziyyətə düĢməyiniz ona ağır gəlir. O sizə qarĢı qayğıkeĢ, möminlərə Ģəfqətli, rəhmlidir” (Tövbə, 9/128).<br />Muhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Allahın Elçisi olmasına şəhadət gətirməyin mənası, onun əmrlərinə itaət etmək, verdiyi xəbərlərə inanmaq, qadağan etdiyi şeylərdən çəkinmək və məhz onun etdiyi şəkildə Allaha ibadət etməkdir.<br />Tövhidin təfsirinə, namaza və zəkata (yəni, onların fərz olmasına) dəlil olaraq Uca Allah belə buyurur:<br />“Halbuki onlara, dini məhz Allaha məxsus edərək, həniflər kimi ibadət etmək, namaz qılmaq və zəkat vermək əmr olunmuĢdu. Ən doğru din də elə budur!” (Beyyinə, 98/5).<br />Oruca (yəni, fərz olmasına) dəlil isə Uca Allahın bu ayəsidir:<br />“Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəlkilərə vacib edildiyi kimi sizə də oruc tutmaq vacib edildi ki, bəlkə pis əməllərdən çəkinəsiniz” (Bəqərə, 2/183).<br />Həccə (yəni, fərz olmasına) dəlil kimi Uca Allah belə buyurur:<br />“... Evi (Kəbəni) ziyarət etmək insanların – yoluna gücü çatan hər kəsin – Allah qarĢısında borcudur. Kim bunu inkar edərsə, bilsin ki, Allahın aləmlərə ehtiyacı yoxdur” (Ali İmran, 3/97).<br />ĠKĠNĠCĠ ƏSAS ĠMANDIR<br />İmanın yetmiş üçdən səksənə qədər şöbəsi var. Ən üstünü Lə ilahə illəllah kəlməsi, ən aşağısı isə insanları narahat edən şeyləri yolun üstündən götürməkdir. Həya (utancaqlıq) da imanın şöbələrindəndir.<br />İmanın şərtləri altıdır:<br />1. Allaha iman gətirmək;<br />2. Onun mələklərinə iman gətirmək;<br />3. Onun kitablarına iman gətirmək;<br />4. Onun peyğəmbərlərinə iman gətirmək;<br />5. Axirət gününə iman gətirmək;<br />6. Qədərin xeyir və şərinə iman gətirmək.<br />Bu altı şərtin dəlili kimi Uca Allah buyurur:<br />“YaxĢı əməl üzünüzü məĢriqə və məğribə tərəf çevirməyiniz deyildir. Lakin yaxĢı əməl sahibləri Allaha, Axirət gününə, mələklərə, kitablara, peyğəmbərlərə iman gətirən...” – lərdir. (Bəqərə, 2/177).<br />Qədərin dəlili Uca Allahın bu ayəsidir: “Biz, həqiqətən də, hər Ģeyi Qədərinə görə ya-ratdıq” (Qəmər, 54/49).<br />ÜÇÜNCÜ ƏSAS EHSANDIR.<br />ONUN BIR ġƏRTĠ VAR.<br />Ehsan – Allahı görürmüş kimi ibadət etməyindir. Sən Onu görməsən belə, O səni görür.<br />Bununla əlaqədar Uca Allah belə buyurur:<br />“Həqiqətən də, Allah Ondan qorxanlar və yaxĢı iĢlər görənlərlədir” (Nəhl, 16/128).<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Qüdrətli və Rəhmli olana təvəkkül et! O, səni namaza duranda da görür, səcdə edənlər içində hərəkət edəndə də. Həqiqətən də O, EĢidəndir, Biləndir!” (Şuəra, 26/217-220).<br />Uca Allah belə buyurur:<br />“Sən hansı bir iĢdə olsan, Qurandan nə oxusan, siz nə iĢ görsəniz, baĢınız ona qarıĢarkən Biz sizə Ģahid olarıq...” (Yunus, 10/61).<br />Buna Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Sünnəsindən gətirilən dəlil isə, Ömər ibn Xəttabdan (Allah ondan razı olsun!) nəql edilən hədisdir. Bu rəvayət, "Cəbrayılın hədisi" adı ilə<br />məşhurlaşmışdır. Ömər ibn Xəttab (Allah ondan razı olsun!) belə demişdir: “Bir gün Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanında oturmuşduq. Yanımıza ağappaq libaslı, qapqara saçlı, üst-başında yoldan gələn adamın əlamətləri olmayan və bizdən onu heç kimin tanımadığı bir adam gəldi. O, Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) yanında oturdu. Sonra dizlərini onun dizlərinə yaxınlaşdırdı. Ovuclarını da onun ayaqlarının üstünə qoyub belə dedi:<br />“Ey Muhəmməd! Mənə İslam haqda xəbər ver!<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) dedi:<br />“Ġslam – Allahdan baĢqa ibadətə həqiqətən layiq olan ilah olmadığına, Muhəmmədin də Onun qulu və Elçisi olduğuna Ģəhadət etməyin, namaz qılmağın, zəkat verməyin, Ramazan orucunu tutmağın, gücün çatarsa, həccə getməyindir”.<br />O adam:<br />“Doğru söylədin” dedi.<br />Biz onun bu sözünə təəccüb etdik. Çünki həm soruşur və həm də cavabın doğru olduğunu bildirirdi. O sonra:<br />“Mənə iman haqda xəbər ver?” – deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Ġman – Allaha, mələklərinə, kitablarına, peyğəmbərlərinə, axirət gününə, qədərin xeyir və Ģərinə iman gətirməyindir” – dedi.<br />O adam:<br />“Doğru söylədin” – dedi.<br />Sonra isə:<br />“Mənə ehsan haqda xəbər ver?” - deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Allahı görürmüĢ kimi Ona ibadət etməndir. Sən Onu görməsən də, O, səni görür” – dedi.<br />O adam:<br />“Qiyamət nə vaxt olacaqdır?” – deyə soruşdu.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“SoruĢulan bu barədə soruĢandan daha məlumatlı deyil” – dedi.<br />O adam buyurdu ki:<br />“Mənə qiyamətin əlamətləri haqda xəbər ver!”<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurdu:<br />“Cariyənin öz ağasını doğması. Ayaqyalın, çılpaq və kasıb davar çobanlarının imarət tikməkdə bir-biriləri ilə yarıĢa girmələrini görməyindir”.<br />Hz. Ömər (Allah ondan razı olsun!) deyir ki:<br />“Sonra həmin adam qalxıb getdi. Mən heyrət içində donub qalmışdım. Bir müddət sonra Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurdu:<br />“Ey Ömər, soruĢanın kim olduğunu bilirsənmi? Mən də: “Allah və Elçisi daha yaxşı bilər” dedim.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!):<br />“Bu, Cəbrayıl idi. Sizə dininizi öyrətmək üçün gəlmiĢdi” – buyurdu (Müslimin Səhih, Kitabul-İman, c. 1/8, İman, İslam və Ehsani açıqlama babında).<br />ÜÇÜNCÜ ƏSAS:<br />PEYĞƏMBƏRĠMĠZ MUHƏMMƏDĠ (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) TANIMAQ<br />Muhəmmədin atası Abdullah, babası isə Haşimin oğlu Əbdülmütəllibdir. Haşim Qüreyş qəbiləsindəndir. Qüreyş Ərəblərdən, Ərəblər isə İbrahim xəlilin (ona və Peyğəmbərimizə ən əfzəl salavat və salam olsun!) oğlu İsmayılın nəslindəndir.<br />O, altımış üç il yaşamışdır. Bunun ilk qırx ili peyğəmbərlikdən öncə, sonrakı iyirmi üç ili isə peyğəmbər və elçi kimi keçmişdir.<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) “İqra” (oxu!) ayəsi ilə peyğəmbər, "Müddəsir"lə (libasına bürünüb örtünmüşlə) isə, Elçi oldu. O, Məkkə şəhərindəndir.<br />Allah onu (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) şirkdən çəkindirmək və tövhidə dəvət etmək üçün göndərmişdi.<br />Uca Allah belə buyurur: “Ey libasına bürünüb örtünmüĢ peyğəmbər! Qalx və insanları xəbərdar et! Təkcə Rəbbini uca tut! Geyimini təmiz saxla! Pis Ģeylərdən uzaqlaĢ! YaxĢılığı təmənna məqsədilə etmə! Rəbbin üçün səbir et!” (Mudəssir, 74, /1-7).<br />“Qalx və xəbərdar et!” ifadəsinin mənası insanları şirkdən çəkindirmək, tövhidə dəvət etmək, “Rəbbini ucalt!” Rəbbini tövhidlə yüksəlt, Onu təkbir et (Allahu Əkbər! Allah böyükdür!” de.), "Libasını təmizlə!" əməllərini şirkdən təmizlə deməkdir. “Pis şeylərdən uzaqlaş!” isə - bütlərdən və onlara ibadət edənlərdən uzaqlaşmaq deməkdir!<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) on il insanları tövhidə çağırdıqdan sonra göylərə merac etdi (yüksəldildi) və beş dəfə namaz qılınması orada ona fərz (vacib) buyuruldu. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) üç il Məkkədə namaz qıldı və sonra ona Mədinəyə hicrət etməsi əmr olundu.<br />Hicrət - şirk bölgəsindən (Allaha şərik qoşulan bölgədən) İslam bölgəsinə köçməkdir. Hicrət, bu ümmətə fərz qılınmış və onun hökmü Qiyamətə qədər davam edəcəkdir. Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Mələklər özlərinə zülm edənlərin canlarını alarkən onlara: “Siz nə halda idiniz?”- deyəcəklər. Onlar: “Biz yer üzündə zəif insanlar idik!”- deyəcəklər. Mələklər də onlara: “Məgər Allahın torpağı o qədər geniĢ deyildimi ki, siz orada hicrət edəydiniz?”- deyəcəklər. Onların sığınacaqları yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis dönüĢ yeridir. Ancaq zülmə qarĢı çarə tapmağa qadir olmayan və hicrət etməyə yol tapa bilməyən zəif kiĢi, qadın və uĢaqlar istisnadır. Ola bilsin ki, Allah onları əfv etsin. Həqiqətən, Allah əfv edəndir, BağıĢ-layandır” (Nisa, 4/97-99).<br />Başqa bir kəramətli ayədə Uca Allah: “Ey iman gətirən bəndələrim! (Əgər hər hansı bir yerdə islamiyyətə görə sizi incidib əziyyət verirlərsə, orada sizi ölüm təhlükəsi gözləyirsə, yaxud dini vəzifələrinizi lazımınca yerinə yetirə bilmirsinizsə, başqa şəhərlərə və ölkələrə hicrət edə bilərsiniz. Mən oralarda da sizə ruzi verərəm). ġübhəsiz ki, Mənim yerim geniĢdir. Buna görə də yalnız Mənə ibadət edin!” (Ənkəbut, 29/56) - deyə buyurur.<br />İmam Bəğəvi (Allah ona rəhmət etsin!) demişdir: “Bu ayənin nazil olma səbəbi Məkkədə qalıb hicrət etməyən müsəlmanlardır. (Bununla yanaşı) Allah onlara "iman gətirən bəndələrim" deyə xitab etmişdir”.<br />Hicrət etməyə Peyğəmbərin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Sünnəsindən dəlil aşağıdakı hədisdir: “Hicrət tövbə qapısı qapanana qədər davam edəcək. Tövbə qapısı isə günəĢ qərbdən doğanadək açıq olacaqdır” (İmam Əhməd, Müsnəd, 4/99. Əbu Davud, Kitabul-Cihad (2479) və Səhih Camidə (7436) rəvayət edilmişdir).<br />Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Mədinəyə hicrət edib orada yerləşdikdən sonra İslamın zəkat, oruc, həcc, əzan, cihad, yaxşı işləri əmr edib pis işlərdən çəkindirmək və sair hökmləri ona əmr edildi. Bu on il davam etdi. Allahın Elçisi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) hicrətin onuncu ilində vəfat etdi (Rəbbinə qovuşdu). Onun gətirdiyi din isə (qiyamətə qədər) həmişəlik qalacaqdır. O, ümmətini hər bir xeyir əmələ yönəltmiş və hər bir pis əməldən çəkindirmişdir.<br />Yönəltdiyi xeyir iş - tövhiddir. Həmçinin Allahın sevib razı qaldığı bütün söz və əməllərdir. Qadağan etdiyi şər iş isə - şirkdir (ibadətdə Allaha şərik qoşmaq). Eləcə də Allahın sevmədiyi və qəbul etmədiyi bütün söz və əməllərdir.<br />Allah Muhəmmədi (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) bütün bəşəriyyətə göndərmiş, insanların və cinlərin ona (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) itaət etmələrini vacib (fərz) etmişdir. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: "De: "Ey insanlar! Mən Allahın sizin hamınıza göndərilmiĢ peyğəmbəriyəm ..." (Əraf, 7/158).<br />Uca Allah dinini Muhəmmədlə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) tamamladı: “...Bu gün dininizi sizin üçün kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və sizin üçün din olaraq Ġslamı bəyənib seçdim...” (Maidə, 5/3). Allahın Elçisinin (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) vəfatı haqda Uca Allah buyurmuşdur: “(Ya Peyğəmbər!) ġübhəsiz ki, sən də öləcəksən, onlar da öləcəklər! Sonra siz qiyamət günü Rəbbinizin hüzurunda mühakimə olunacaqsınız” (Zumər, 39/30-31).<br />İnsanlar öldükdən sonra (qiyamət günü Allah tərəfindən) dirildiləcəklər. Buna dəlil: “Sizi də oradan yaratdıq. Sizi oraya da qaytaracaq və (qiyamət günü) bir daha oradan (dirildib) çıxardacağıq” (Taha, 20, 55) və “Allah sizi yerdən bir bitki kimi göyərtdi. Sonra sizi yenə ora qaytaracaq və (qiyamət günü dirildib oradan da) çıxardacaqdır” (Nuh, 71/17-18) ayələridir. Dirildikdən sonra hesaba çəkiləcək və əməllərinin əvəzində ya mükafatlandırılacaq, ya da cəzalandırılacaqlar. Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Allahındır. O, pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verəcək, yaxĢılıq edənləri isə ən gözəl mükafatla mükafatlandıracaqdır!” (Nəcm, 53/31).<br />Öləndən sonra dirilməni yalan sayan şəxs küfr etmişdir. Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Kafir olanlar (öldükdən sonra) əsla dirildilməyəcəklərini iddia edirlər. (Ya Peyğəmbər!) De: “Bəli, Rəbbimə and olsun ki, siz mütləq dirildiləcəksiniz. Sonra da (dün-<br />yada) etdiyiniz əməllər sizə xəbər veriləcəkdir. Bu, Allah üçün çox asandır!” (Təğabun, 64/7).<br />Allah bütün peyğəmbərləri (Cənnətlə) müjdələyən və (Cəhənnəmlə) qorxudan göndərmişdir.<br />Buna dəlil uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Biz peyğəmbərləri (möminlərə) müjdə gətirən və (kafirləri) əzabla qorxudan kimi göndərdik ki, daha insanlar üçün peyğəmbərlərdən sonra Allaha qarĢı bir bəhanə yeri qalmasın...” (Nisa, 4/165).<br />Elçilərin ən birincisi Nuhdur (ona Allahın salamı olsun!). Axırıncısı isə, Muhəmməddir (ona Allahın salavatı və salamı olsun!). O, bütün peyğəmbərlərin sonuncusudur.<br />Nuhun (ona Allahın salamı olsun!) ilk elçi olmasına dair dəlil haqqında uca Allah belə buyurur: “(Ey Peyğəmbərim!) Biz Nuha və ondan sonrakı peyğəmbərlərə vəhy göndərdiyimiz kimi, sənə də vəhy göndərdik...” (Nisa, 4/163).<br />Allahın Nuhdan (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) başlayaraq Muhəmmədə (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) qədər göndərdiyi bütün peyğəmbərlər öz ümmətlərinə tək Allaha ibadət etməyi əmr edib, tağutlara ibadət etməkdən çəkindirirdilər.<br />Buna sübut uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Biz hər ümmətə: “Allaha ibadət edin, Tağutdan çəkinin! – deyə peyğəmbər göndərmiĢdik...” (Nəhl, 16/36). Allah bütün qullarına tağutu rədd etməyi və Ona iman gətirməyi fərz qılmışdır.<br />İmam İbn əl-Qeyyim (Allah ona rəhmət etsin!) tağuta belə tərif verir: "Tağut – qulun ibadətdə, tabeçilikdə və ya itaətdə (şəriətin qoyduğu) həddi aşmasıdır".<br />Tağutlar çoxdur, başlıcaları isə beşdir.<br />1. İblis (şeytan). Alla ona lənət etsin!<br />2. Öz razılığı ilə ona ibadət edilən.<br />3. İnsanları özünə ibadət etməyə dəvət edən.<br />4. Qeybi bilmək iddiasında olan.<br />5. Allahın nazil etdiyi ilə hökm etməyən.<br />Buna dəlil Uca Allahın aşağıdakı ayəsidir: “Dində məcburiyyət yoxdur. Artıq doğruluq (iman) azğınlıqdan (küfrdən) ayırd edildi. Hər kəs Tağutu (ġeytanı və ya bütləri) inkar edib Allaha iman gətirsə, o, artıq ən möhkəm bir ipdən (dəstəkdən) yapıĢmıĢ olur. Allah hər Ģeyi olduğu kimi eĢidəndir, biləndir!” (Bəqərə, 2/256).<br />Lə ilahə illəllahın mənası da elə budur.<br />Peyğəmbər (ona Allahın salavatı və salamı olsun!) belə buyurmuşdu: “ĠĢin baĢı Ġslam, dirəyi namaz, zirvəsi isə Allah yolunda cihaddır”. (Tirmizi, İman bölümü, Bab/8).<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-7958966677661997843?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-40309558481709858232010-11-22T12:34:00.000-08:002010-11-23T11:37:52.807-08:00NEÇƏ FAİZ MÜSƏLMANAM<br /><br /><br />Yazar: FEYZULLAH BİRİŞİK<br /><br />Tərcümə edən: ZEYD ƏBDULHAQQ <br /><br /><br />İçindəkilər<br /><br />Ön söz.......................................................................................3<br />Müqəddimə................................................................................4<br />Neçə faiz Müsəlmansınız...........................................................6<br />Kəlime-i Tevhidin Tarixçəsi.....................................................17<br />İnsanoğlu öz-özünə yetərlimidir...............................................20<br />Kəlime-i Tevhidə olan etirazlar................................................28 <br />La ilahə illallah deyərkən hansı ilahları rədd edirik.................38<br />İlah olmanın vəsfləri.................................................................43<br />Kəlime-i Şəhadətin şərtləri........................................................58<br />Kəlime-i Tevhidi pozan vəziyyətlər...........................................61<br />Bəs necə aldatıldıq......................................................................69<br />Kəlime-i Şəhadət üzərində oynanan oyunlar.............................72<br />Yaxşı Nə etməli..........................................................................74<br />Neçə faiz Müsəlmanıq.................................................................81<br /><br /><br />Tərcüməçinin ön sözü <br />Bizləri yeganə haqq olan dinin dəvətçilərindən edən, bizlərə Rəsullar göndərən, onlara tabe olanları cənnətlə, üz çevirənləri isə əbədi odla müjdələyən Allaha c.c həmd olsun. Bizlərin zülmətdən nura çıxmasına vəsilə olan Rəsulullaha, onun pak əhli beytinə, ona əsl mənada iman gətirmiş olan səhabələrinə və qiyamətə kimi bu dini yaşayanlara salam olsun.<br />Günümüzdə insanlara namazı, orucu və ya dəstənamazı pozan şeylərdən bol-bol danışılması, ancaq islamı pozan şeylər haqqında danışılmaması bizi bu kitabı yazmağa təşviq etdi.<br />Bu kitabçayla evinizi işğal etmək istəməzdim ama bir çox insanın; nə üçün yaşadığını, sabah kimə necə hesab verəcəyini unudub, başıboş qalacağını zənnedərcəsinə həyat sürmələri və sadəcə dillə kəlimei şəhadət gətirərək cənnətə girəcəklərini düşünmələri doğrusu bir müsəlman olaraq məni kədərləndirdi.<br />Nə mənaya gəldiyini bilmədən qəlblə və əməllə təsdiq edilmədən, tutuquşu kimi gündə bir milyon dəfə La ilahə illallah Məhəmmədən Rəsulullah deyilsə müsəlman olunmayacağını iddia etdiyim üçün kitabçamıza “Neçə Faiz Müsəlmanam?” adını qoydum.<br />100 faiz müsəlmanam desəniz belə içinizdə bir şübhə olmamasını istəyirsəniz, hazır gəlmişkən bir oxuyun.<br />Vallahi axirətdə soruşacaqlar:- sizə bir xəbərdaredici gəlməmişmiydi?<br />“Bu insanlar üçün elə bir təbliğdir ki, onunla xəbərdar edilsinlər, ancaq Onun tək ilah olduğunu bilsinlər və ağıl sahibləri düşünüb, ibrət alsınlar.” (Ibrahim: 14/52) <br /><br /><br />MÜQƏDDİMƏ<br /><br />İnsanların,nə mənaya gəldiyini bilmədən sadəcə dil ilə “La ilahə illallah”deyərək müsəlman olub cənnətə girəcəklərini zənnetmələri; Allah (c.c) ilə bərabər adına ilah qoymadıqları nə qədər ilahlara ibadət etmələrini bərabərində gətirdi.<br />Bu ilahlar kimi zaman “şeyh”lər oldu,kimi zaman mənimsənən bəşəri rejimlər,ideologiyalar;kimi zaman da bir ilahın (Allahın) sifətlərindən hərhansı birini(gormə,eşitmə,(qeybi bilmə ,özünə dua edilmə,edilən dualara qarşılıq vermə,yerə və göyə hakim olma,insanların fitrət üzərə yaşaya bilmələri üçün lazım olan qanunlar qoymaq)özünə yaraşdırılan bir şəxs,ya da bir cism(bir şəkil və yaxud daşdan düzəldilmiş bir büt) oldu.<br />Halbuki Allahu Teala Qurani-Kərimin bir çox yerində özünə qulluq edəcəyimiz ,yalnız özündən kömək istəyəcəyimiz ilahı bilməyimizi istəyirdi. Eyniylə Fatihə surəsində olduğu kimi “Ancaq Sənə ibadət edirik və ancaq Səndən kömək diləyirik”<br />Əlbəttə bu da ancaq La ilahə illallahın nə mənaya gəldiyini başa düşüb qəlblə təsdiq etdikdən sonra kəlimeyi şəhadətin şərtlərini yerinə yetirməklə mümkün olacaqdır.<br />Küfürlə müsəlmanlıq arasında bir körpü olan kəlimeyi şəhadət olduqca mühüm olmalıydı .Çünkü ancaq onunla cənnət qapısı açılacaqdı.<br />Bir çox islami kəlimələrin(məhvumların) mənasının dəyişdirilməsində insanlar kəlimeyi şəhadətə də bir pay ayırdı.<br />Bir çox mənayı daşıyan “İLAH”kəliməsi daraldılaraq “yaradıcı” olaraq adlandırıldı.<br />Yəni:”Allah’dan başqa ilah yoxdur; Allah’dan başqa yaradıcı yoxdur”olaraq zənnedildi.<br />Bu anlayışa etraz edən heç bir insan ola bilməzdi <br />Beləliklə də sadəcə dillə La ilahə illallah “Allah’dan başka yaradıcı yoxdur “deyən hər kəs müsəlman olacaqdı.<br />Kimliyində Xristian, Yahudi, Erməni yazılsa və müsəlmanlara ağlasığmaz zülümləri edib öldürsə də müsəlman ana-bacıların namusunu kirlətsə də ......<br />Vallahi; Allah’dan başka yaradıcı olmadığına bugün Serblər, Amerkalılar,Ermənilər, Tağut corc buş hətta şeytan da inanır.O zaman onların da müsəlman olması vacibdir.Elə deyil mi?<br /><br /><br />NEÇƏ FAİZ MÜSƏLMANSINIZ?<br /><br />-Əlbəttəki %100 müsəlmanıq.<br />Müsəlman olduğunuzu necə isbat edərsiniz?<br />-Əlhəmdulullah deyib kəlimeyi şəhadət gətirərək…..<br />Amma hər kəlimeyi şəhadət gətirən müsəlman olarmı?<br />-Olar əlbəttə..<br />Hər gün bütlərə ibadət edən insan, fahişəxanadakı bir qadın,bardakı bir əyyaş,qumar stolundan qalxmayan bir qumarbaz, bir faizci,şəriata, kəlimeyi şəhadətə küfredən (söyən) birisi sadəcə dillə kəlimeyi şəhadət gətirsə də mi?<br />-?.....<br />Kəlimeyi şəhadətin nə mənaya gəldiyini bilirsənmi?<br />-Əlbəttə<br />-Mən şəhadət edirəm ki Allah’dan başqa heçbir ilah yoxdur.Və yenə şəhadət edirəm ki Hz. Məhəmməd (a.s) Allah’ın Rəsuludur...<br />Yaxşı nə başa düşdün bu cümlədən? Biraz da ondan bəhs eləyərsinizmi?<br />-Allah’dan başqa bir ilah olmadığına Yəni Allah’dan başqa heçbir yaradıcı yoxdur.<br />“Ilah” kəliməsini “Yaradıcı “olaraqmı anlayırsınız?<br />“Allah’dan başqa ilah yoxdur”. Allah’dan başqa yaradıcı yoxdur” mənasına gəlməz mi?<br />Niyə gəlsin ki?<br />“İlah” olmaq ayrı “Yaradıcı” olmaq ayrı.Hər nəysə bu mövzüya təkrar dönəcəyik. Davam edin görək.<br />-Hz Məhəmmədin , Allah’hın Rəsulu olduğuna şəhadət edirəm…<br />Yəni....?<br />Hz.Məhəmməd(a.s)‘də bizlər kimi Allah’ın bir quludur,ama bizdən fərqi Rəsuldur,yəni elçiliyi vardır...<br />Peyğəmbərin, Allahın (c.c) bir elçisi olduğundan nə anlayırsan?<br />-Elçi xəbər gətirəndir.Peyğəmbər də özünə vəhyedilən Quranı insanlara çatdıraraq elçilik vəzifəsini yerinə yetirmişdir.<br />Yaxşı....;Onun elçisi olduğuna şahidlik etdiyin Hz.Məhəmmədin(s.a.v) insanlara çatdırdığı Quranı Kərim’i bir vərəqlədinmi?<br />-Yox...<br />“Allahdan başqa ilah yoxdur diyərkən “ILAH” kəliməsini anlamadan,hansı ilahlara yox dediyini ya da itaət etdiyini bilmədən,Rəsulu olduğuna inandığın Peyğəmbərin insanlara çatdırdığı Quranı heç oxumadan,səndən nəcur məsuliyyət tələb etdiyini maraqlanıb araşdırmadan,sadəcə dillə kəlimeyi şəhadət gətirərək müsəlman olacağını zənnedirsən eləmi ?<br />Sanki bir səs : “Adam necə müsəlman olur və müsəlman olması nəyi vacib edir”suallarını düşünür.<br />Kimlər cənnətə girəcəklər deyə bir sual soruşsam?<br />-La ilahə illallah deyən bütün müsəlmanlar cənnətə girəcəklər.<br />La ilahə illallah deməyənlər cəhənnəmə girəcəklər.Elə deyilmi?<br />-Əlbəttə<br />Bir Erməni kafirinin,bir yahudinin ya da hər gün bütə ibadət edən müşrikin sadəcə dil ilə La ilahə illallah deyərək cənnətlə mükafatlanıb hurilərlə bərabər olacağını düşünürsənmi ?<br /><br /><br />-Erməninin yahudinin ya da bütpərəstin cənnətdə nə işi var..Cənnətə sadəcə müsəlmanlar girəcəklərdir.<br /><br />-Bəs kəlimeyi şəhadət gətirənlər müsəlman olub cənnətə girəcəklərdi?<br />-Hər kəlime-i şəhadət gətirən cənnətə girəbilməz ki?<br />Hər kəlimeyi-şəhadət gətirən cənnətə girəməyəcəksə hər kəlimeyi-şəhadət gətirən də müsəlman olmayacaq.Səhv etmirəm ki?<br />-????<br />Bəs heç düşündün mü; bu necə bir cümlədir ki (kəlimeyi-tevhid) o cümlənin nə mənaya gəldiyini anlamadan ,dillə tutuquşu kimi təkrarlayan cənnətə,o kəliməyi inatla söyləməyən isə cəhənnəmə girəcək?<br />Cəhənnəmə girməyi , la ilahə illallah (kəlimeyi-tevhid) söyləməməyə dəyişən bir insanın ya ağlı yoxdur, ya da Kəlimeyi –Tevhidin nə mənaya gəldiyini və nə cür bir məsuliyyət istədiyini bilir(hansı ilahlara yox deyəcəyini bilir) .<br />Mövzuyu bir misalla aydınlatmaya çalışaq.<br />Təsəvvür edin ki bir A avtomobil firmasından adresinizə zərf postalanıb.<br />-“A” bir dünya markası<br />-Türkiyənin ən yaxşı markası” A”<br />-Alternatifsiz marka”A”<br />Yazımış o kağızın altında da; televizor ekranına çıxıb yuxarıdakı üç maddəyi oxuyana Bir milyon $ mükafat veriləcəkdir, deyə yazıldığını fərz edəlim.”A” firmasının təklifini qəbul edərdinizmi?<br />-Əlbəttəki qəbul edərdim.<br />Nəyə görə?<br />-Çünki yuxarıdakı üç maddəyi söyləməklə heç bir şey itirməyəcəyəm.Mənfəətimə uyğun bir təklif.Mənə heç bir zərəri yoxdur.Və inanıram ki butün insanlar bu təklifi qəbul edər.Çünki özlərindən heç bir şey getmir.Yoxdan bir milyon $ qazanırlar.<br />Yaxşı.....”A” firmasının bir milyon $ ‘luq təklifini B avtomobil firmasının müdürünün qəbul edəcəyini düşünürsənmi?<br />-Qəbul edəcəyini heç zənnetmirəm.<br />Niyə? Üç maddəlik bir cümləyi söyləmək o qədər çətin deyil .....bir milyon $ da yaxşı puldur..<br />-Qəbul etməz, çünki; bu təklifi qəbul etmək mənfəətlərinə uyğun deyil.<br />-Qəbul etməz, çünkü; üç maddəyi reklam etməklə bir milyon dollar qazandıqlarında Neçə milyon $ zərər edəcəyini bilirlər.<br />Qəbul etməz çünki; üç maddəyi reklam etməklə “B” firmasının silinəcəyini və butün avtomobil bazarının “A” firmasının əlınə keçəcəyini bilir.<br />Çox gözəl ....O zaman çox rahat bir şəkildə belə deyə bilərik -Mükafat vəd edən bir təklifin altını imzalamadan öncə;təklifin bizə nə qazandırıb nə itirəcəyimini hesablamalıyıq.<br />-İkinci bir misal<br />Adınıza yazılmış,üzərində beş maddəlik bir kağizı oxumadan, qol çəkəcəyiniz bir tək imzayla 100.000$ mükafat alacağınız təklif edildi fərz edək. İmzalayardınız?<br />-Qətiyyən yox.....<br />Niyə? Ortada 100.000$ var…Yorulmadan qol çəkəcəyiniz bir imzayla varlı olacaqsınız axı?<br />-Maddələri oxuyub mənfəətimə uyğun olub olmayacağını öyrənmədən qol çəkəcəyim bir imza, milyon$ zərərə səbəb olabilər.<br />-Demək ki mükafat vəd edən təklifin altını imzalamadan öncə təklifin gətirisi və götürüsü göz önünə alınır” fikrinə şərik olduğunuzu söyləyə bilərik ?<br />-Yenə bir təklif düşünün ki tək cümlədən ibarətdir və o cümləyi dil ilə söyləyənə əbədi qalmaq şərtiylə cənnət; söyləməyənə isə əbədi qalmaq şərtiylə cəhənnəm vəd edilir.<br />İndi soruşuram; insanlar arasında bu gözəl təklifi qəbul etməyən ağılsızlar çıxa bilərmi sizcə?<br />-Əlbəttə dünyadakı bütün insanlar istisnasız qəbul edər.<br />Amma ki bütün tarix boyu kəlime-i tevhidi söyləməyən insanlar çıxmışdır.Buna nə deyirsiniz?<br />-Heç zənn etmirəm ama ki kimlərdir bunlar?<br />Peyğəmbər Əfəndimiz vaxtından öncə və sonra yaşayan bir çox insan ...Hətta Peyğənbər Əfəndimizin əmisi...<br />-Əmisimi?<br />-O və diyərləri Allaha inanmamış olabilərlərmi?<br />Qətiyyən xeyir....Onlar Allaha inanırdılar və ona ibadət də etmək istəyirdilər.<br />-Bunun nəyə əsaslanaraq söyləyirsən? Yəni dəlilin var?<br />Qur’an-ı Kərim’də oxudum.İstəyirsən gəl o ayətləri birlikdə oxuyaq.<br /><br />“Bil ki, xalis din (sırf ibadət və təmiz itaət) ancaq Allaha məxsusdur.Allahı qoyub (bütləri) özlərinə dost tutanlar “biz onlara yalnız bizi Allaha yaxınlaşdırsınlar deyə ibadət edirik” (deyirlər) (əz-Zumər 3)<br />“Onlar Allahı qoyub özlərinə nə bir xeyir nə bir zərər verə bilən şeylərə ibadət edir və “Bunlar Allah yanında bizdən ötrü şəfaət edənlərdir –deyirlər.De Allaha goylərdə və yerdə bilmədiyi bir şeyimi xəbər verirsiniz? Allah özünə şərik qoşulanlardan uzaqdır və ucadır(10Yunus 18)<br />-Allaha inandıqlarını anladım da...Bəlkə onlar Allahın yaradıcılıq sifətini inkar etmiş olurlar?<br />Təəssüf edərək söyləyirəm ki, Allahın(c.c)yaradıcılıq sifətini də inkar etmədilər.Egər istəyirsən insanların ancaq oxuyup yaşamaqla səadətə qovuşacaqları Qur’ana baxaq.<br />(Ya Rəsulum) Həqiqətən ,əgər sən (müşriklərdən): “Göyləri və yeri kim yaratmışdır? “deyə soruşsan onlar mütləq “Allah” deyə cavab verəcəklər.De “Həmd olsun Allaha”. Lakin onların çoxu bilməz(Loğman25)<br /><br />And olsun ki əgər onlardan özlərini kimin yaratdığını soruşsan, mütləq Allah-deyə cavabverəcəklər.Elə isə haqdan necə döndərilirlər(əz-Zuxruf87)<br />(Ya Rəsulum! O müşriklərə) de “Əgər bilirsəniz söyləyin bu yer və yer üzündə olan məxluqat kimindir?” Onlar mütləq “Allahındır” deyə cavab verəcəklər!- Sən də de “Bəs elə isə düşünmürsünüz?”De “yeddi qat göyün Rəbbi, o böyük əzəmətli ərşin rəbbi kimdir?” Müşriklər mütləq Allahdır deyə cavab verəcəklər Onda sən də de” Bəs elə isə Allahın əzabından qorxmursunuz?”De əgər bilirsinizse söyləyin herşeyin hökmü əlində olan, istədiyini himayə edən, amma Özünün himayəyə ehtiyaci olmayan kimdir? Onlar mütləq Allahdır deyə cavab verəcəklər. Sendə de Bəs elə isə(Şeytana aldanıb haqqa boyun əyməkdən,Allahın ayələrinə inanmaqdan və yalniz ona ibadət etməkdən) nə cür aldanılıb döndərilirsiniz? (Əl Mömünin 84-89)<br />(Ya Rəsulum )De Sizə göydən və yerdən kim ruzi verir? Qulaqlara və gözlərə sahib olan(onları yaradan) kimdir? Ölüdən diri diridən ölü çıxaran kimdir? Hər işi düzüb qoşan (səhmana salan) kimdir? Onlar “Allahdır!”deyəcəklər.De “Bəs onda Allahdan” qorxmursunuz?”(Yunus 31)<br />Həqiqətən (Məkkə müşriklərindən) Göyləri və yeri kim yaratmış, günəşi və ayı kim öz əmrinə tabe etmişdir? Deyə soruşsan ,onlar mütləq “Allah” –deyə cavab verəcəklər. Elə isə onlar (Tövhidən) niyə döndərilirlər(Ankebut61)<br />Həqiqətən əgər sən(Məkkə müşriklərindən) Göydən yağmur endirib quruduqdan sonra onunla yerə təzədən can verən kimdir?-deyə soruşsan,onlar mütləq “Allahdır!”deyə cavab verəcəklər.De həmd olsun “Allaha!” Lakin onların əksəriyyəti dərindən düşünməz.(Ankebut 63)<br />Onların əksəriyyəti ancaq şərik qoşaraq Allaha inanarlar(Yusuf 106)<br />Ağılları yoxdurmu bu insanların....Sən Allahın varlığına inan, yaradıcılıq sifətinə,özünün,kainatın və hər şeyi yaradanın Allah olduğuna inan, sonra da kəlime-i şəhadəti deməyib cəhənnəmə gir.<br />Sanki bir səs “Peyğəmbərimizin(s.a.v) əmisi və o dövrdə yaşayan insanlar kəlime-i şəhadətin(la ilahə illallahın) nə mənaya gəldiyini bilirlərdi” deyir.<br />-Çünki öncəki misalda “A” firmasının təklifini hər kəs qəbul edər demişdik. Ama bir milyon $ təklifi rədd edən bir qurup çıxmışdı.Və rədd etmələrinin haklı bir səbəbi vardı.Əgər reklam təklifini qəbul etsəydilər mılyonlarca dollar zərər edəcəklərdi; öz firmalarının avtomobil bazarından silinməsinə və ticarət həyatlarının alt-üst olmasına razı olacaqlardı...Elə buna görədə qəbul etmədilər...Və haklı idılər.<br />O insanların kəlime-i Tevhidi(la ilahə illallah) söyləməyi rədd etmələri, B firmasının bir milyon $ luq təklifi rədd etməsi kimi idi.<br />Əgər onlar kəlime-i şəhadəti dilləri ilə söyləyib,qəlbləriylə təsdiq etsələrdi; sosial və siyasi həyatları, ticarət həyatları, insanlıq anlayışları,axirət anlayışları,ibadət anlayışları, qısacası bütün həyatları tamamən dəyişəcəkdi.<br />-Bütün bu dəyişmələr kəlime-i Tevhidləmi(la ilahə illallah) olacaqdı.?<br />Bəli bütün bu dəyişmələr Kəlime-i Tevhidlə olacaqdı.<br />-O zaman müqayisəsi caizsə kəlime-i Tehvidə insana canlılıq verən/yaşadan “ürək” deyə bilərik.<br />-Məncə heç bir maneə yoxdur.<br />- Zənnedirəm Rəsulullah(s.a.s) dövründəki cahil müşriklərin kəlime-i tehvid(la ilahə illallah) anlayışını danışma zamanı gəldi .<br /><br />Əgər istəyirsəniz əvəlcə Kəlime-i Tevhidin tarixini,dindəki yerini, nə üçün bu qədər mühüm olduğunu, insanı cənnətə götürəcəksə, fəzilətindən danışaq.Sonra bizlərlə Rəsulallah(s.a.s) dövründəki insanların Tevhid anlayışına bir göz atarıq.<br /><br /><br /><br />KƏLİME-İ TEVHİDİN TARİXÇƏSİ<br /><br />-Kəlime-i Tevhid bütün peyğəmbərlərin öz toplumlarına dəvət etdiyi bir kəlimədir.Alahdan başka ilah yoxdur....Allaha qul olun.Ondan başqa qulluq ediləcək, ibadət ediləcək, qanun qoyacaq, sözü dinləniləcək, özünə güvəniləcək, təslim olunacaq, itaət ediləcək, özünə dua ediləcək heç bir ilah yoxdur...<br />Kəlime-i Tevhid təkcə bizim peyğənbərimizin(s.a.s) yox, bütün peyğənbərlərin öz ümmətlərini dəvət etdiyi bir kəlimədir.Quran-ı Kərimin bir çox ayətlərində buna şahid oluruq. Hansılardır bu ayətlər?<br />Andolsun ki Biz hər ümmətə Allaha ibadət edin tağuta qulluq etməkdən çəkinin deyə təbliğ etməsi üçün bir peyğəmbər göndərmişdik.(ən-Nahl 36)<br />(Ya Rəsulum) Səndən əvvəl elə bir Peyğəmbər göndərmədik ki,ona: “Məndən başqa heç bir ilah yoxdur.yalnız mənə qulluq edin!” deyə vəhy etməyək(əl-Ənbiya 25)<br />Həqiqətən,Biz Nuhu öz tayfasına peyğəmbər göndərdik.Nuh dedi: Mən sizin üçün qurtuluş yolunu açıq-aşkar göstərən bir peyğəmbərəm,Allahdan başqasına ibadət etməyin.Mən cəzası şiddətli günün sizə üz verəcək əzabından qorxuram(Hud25-26). Ad tayfasına da qardaşları Hudu göndərdik.O, dedi: Ey camaatım! Allaha qulluq edin,sizin Ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur.Siz isə Allaha şərik qoşmaqla yalnız iftiracısınız.(Hud 50).<br />Semut qövmünədə qardaşları Salehi (peyğəmbər) göndərdik.Dedi ki,ey camaatim!Allaha qulluq edin,sizin ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur.O,sizi (atanız Adəmi)yerdən (torpaqdan)yaradıb orada sakin etdi.Ona tövbə edin!Çünki Rəbbinin rəhməti) yaxındır o,duaları qəbul edəndir.(Hud 61)<br />Medyən əhlinə qardaşları Şüeybi(peyğəmbər göndərdik).Dedi ki: Ey qövmüm!Allaha qulluq edin ,sizin ondan başqa ilahınız yoxdur.Ölçüyü və çəkiyi əksiltməyin.Mən sizi bolluq içində görürəm. Bununla belə (Allahın hökmlərinə riayət etməyəcəyiniz təqdirdə) sizi bürüyəcək bir günün əzabından qorxuram.(Hud 84)<br />Ayətlərdən göründüyü kimi Kəlime-i Tevhid hər peyğəmbərin öz toplumuna dəvət etdiyi bir qurtuluş yolu ya da bir cənnət açarıydı.<br />Bütün peyğəmbərlərin göndərilməsinin məqsədi insanları Allaha qulluq etməyə və bütün tağutlara, saxta ilahlara,bütlərə ibadət etməkdən çəkinməyə dəvət olmuşdur. İnsanları qula qulluqdan qurtarıb Allaha qul olmağa çağırmaq olmuşdur.Öncəki ummətlər və gələcək millətlər o kəlimədən hesaba çəkiləcəkdirAllah(c.c) hüzurunda quldan mütləq iki məsələ soruşulacaq.<br />1. Nəyə ibadət (qulluq)edirdiniz?<br />2. Nəbi və rəsulların dəvətinə nə cavab verdiniz? Diqqətimi çəkən bir-iki xüsusa təmas etmək istəyirəm.Nə üçün hər qövmə bir peyğəmbər göndərildi? Nə üçün dəvət etdikləri ilk kəlimə la ilahə illallah idi?<br />-Soruşduğunuz suallar Kəlime-i şəhadətin içinə daxil olduğuna görə mövzumuzu dağıtmadığınızı xatırlatmaq istəyirəm.<br />İlk sualına cavab vermədən öncə insanoğlu öz-özünə yetərlimidir? Ya da islami bir həyat yaşaya bilmək peyğəmbərsiz mumkünmüydü? suallarına cavab tapabilərsək,nə üçün hər qövmə bir peyğəmbər göndərildi sualına cavab vermiş olarıq.<br />Ilk başlığımızı ataq.<br /><br /><br />İNSANOĞLU ÖZ-ÖZÜNƏ YETƏRLİMİDİR?<br /><br />Allah-u Təala insanları digər yaratdıqlarından fərqli olaraq məsuliyyət daşıya biləcək bir qabiliyyətlə yaratmış və ona yerüzünü imar(qurmaq) vəzifəsini vermişdir.Bu vəzifəni yerinə yetirmək üçün lazım olan şeylərlə onu təmin etmişdi. Beləliklə insan sahib olduğu iradə və ağıl ilə,bütün dünyanı idarə etmək qüdrətinə sahib olmaqdadır.<br />Bütün bunlara baxmayaraq görəsən insan həqiqətən də öz-özünə yetərlimidir? Bunu belə bir misalla açıqlayaq:<br />Insan bədənini yaxşı bir maşına, sahib olduğu ağlı da usta bir sürücüyə bənzədək.Hərəkət etmə və seçim etmə qabiliyyətinə sahib bu insan üçün yol lazımdır.Bir yola girib və o yolda ilərləməsi lazımdır.Daha açıq bir ifadəylə özünə verilən vəzifəni çox yaxşı etməsi və bunun nəticəsində də özünü Allahın rizasına və cənnətə aparacaq yolu tutması lazımdır.<br />Heç bir sürücü, nə qədər usta olursa olsun,daha öncə heç getmədiyi yolda əmin bir halda ilərləyə bilməz. Yol ayırımına gəldiyi yerlərdə,hansı yolun onu getdiyi hədəfə çatdıracağını heç bilməz.Yollar çox və təhlükəlidir.Bunlardan ancaq biri hak və həqiqət yolu olaraq insanları yaradılış məqsədi doğrultusunda getməsini təmin etməktədir.<br />Hər şeydən əvvəl hak və həqiqət yolunun tutulması,sonra da yol boyunca mümkün olan təhlükələri göstərməsi və sürücülərinin bu şəkildə xəbərdar edilməsi üçün yol boyunca işarət lövhələrinin qoyulmuş olması, qovşaqlarda istiqamət bildirən yol işarət lövhələrinin qoyulmuş olması lazımdır.<br />Peyğəmbərlər, Allahın bir rəhməti olaraq bu iş üçün göndərilmiş seçkin insanlardır. Onlar Allahdan aldıqları əmirlərlə insanların tutacaqları yolu müəyyən edirlər.Sonra da bu yol boyunca tabe olmaları lazım olan qaydaları qoyarlar və ehtimal olunan təhlükələrə qarşı onları xəbərdar edərlər.<br />“Şübhəsiz ki Allah möminlərə lütuf etdi .Çünki onlara içlərindən Allahın ayətlərini oxuyan ,onları(pis əməllərdən) təmizliyən ,onlara kitabı və hikməti öyrədən bir peyğəmbər göndərdi .Halbuki bundan əvvəl onlar açıq aydın zəlalət(sapıqlıq) içərisində idilər(Ali İmran 164)<br />İnsanlar, əgər öz-özlərinə yetərli olduqlarını düşünür və daha öncədən peyğəmbərlər vasitəsiylə müəyyən edilmiş yolları bıraxaraq vəhyin nurundan nəsibini almamış və öz ağıllarının arxasınca düşərlərsə, o zaman heç vaxt yaradılış məqsədlərinə çata bilməyəcəklər və cənnətə girə bilməyəcəklərdir.<br />Onda yaxşı bir öndərə ehtiyac vardır.Ancaq onların üstün göstəricilərə sahib, hər cür xətadan qorunmuş olmaları lazımdır.Yoxsa yanlış yollara aparan öndərlərin zərərləri daha böyük olur.<br />Xətadan qorunmuşluqluq,öndər olaraq şəxsin nəfsani duyğulardan uzaq yaradılması özünə yaxşının, pisin bildirilməsi(vəhiy), özü ilə şəhvani istəkləri arasında Allahı(c.c) görməsiylə olur.Bu da ancaq peyğəmbərlərlə mümkündür.<br />İnsanın öz-özünə yetərli olmayacağını və mütləq bir öndərə ehtiyac duyulacağını anladıq zənnedirəm.Artıq digər sualınıza keçə bilərik.<br />Peyğəmbərlərin göndəriliş səbəbi sadəcə insanlara doğru yolu göstərmək mi?<br />Təbii ki xeyir.Göndəriliş səbəbləri çoxdur.Birinci səbəb, doğru yolu göstərib o yolda necə gediləbiləcəyini göstərməkdir.<br />İkinci səbəb, sabah Allahın(c.c)hüzuruna çıxıb: “Allahım dinini bilmirdik,Quranı necə anlayıb yaşayacağımızı, sənə necə ibadət edəcəyimizi də bilmirdik.Qısacası cahildik” deməməmiz üçün peyğəmbər göndərmişdir.Allahu Təala bu xüsüsda belə deyir:<br />“Ey cin və insan tayfası!Məgər sizə öz içinizdən ayələrimi söyləyən və bu gününüzün gəlib çatacağı barədə sizə xəbərdarlıq edən peyğəmbərlər gəlmədimi Onlar deyəcəklər biz öz əlehimizə şahidik! Dünya həyatı onları aldatdı və onlar kafir olduqları barədə öz əlehlərinə şəhadət verdilər(əl-Ənam 130)<br />Bu (peyğəmbərləri göndərmək) ona görədir ki, Rəbbin məmləkətlərin əhalisini,onlar qafil ola-ola zülmlə məhv etməyi özünə rəva bilməz! (Ənam(131)<br />Doğru yol tutan yalnız özünə xeyir,haq yoldan azan da ancaq özünə zərər edər.Heç bir günahkar başqasının günahını daşımaz. Biz peyğəmbər göndərməmiş heç bir ümmətə əzab vermərik(əl-İsra 15)<br />Açıq bir dəlil vacib olduğu üçün;<br />Kitab əhlindən (yahudilər və xiristianlardan) kafir olanlar və müşriklər özlərinə açıq-aşkar bir dəlil gəlməyənə qədər (dinlərindən) ayrılan deyillər.(Bu dəlil isə)pak səhifələri onlara oxuyan, Allah tərəfindən göndərilmiş peyğəmbərdir (Beyyinə.1-2)<br />Demək ki, kafirlərin küfürlərini tərk etmələrinin tək çarəsi bir peyğəmbərin açıq dəlillərlə gəlib nəyin doğru nəyin səhv olduğunu özlərinə başasalmasıydı. Əlbəttə bu o demək deyildi ki, bu açıq dəlillərin gəlməsiylə kafirlərin hamısı bir anda küfrü tərk edəcəklərdi.<br />Kısaca belə deyək:<br />Açıq bir dəlilin yoxluğunda müşrik və kafirlərin düşdüyü zəlalətdən qurtulmaları büsbütün imkansızdı.Amma dəlilin gəlməsiylə onlardan bəzisi qurtulacaqdı.Göründüyü kimi hətta hüccət qalxmamışdan, rəsul göndərilməmişdən öncə bilə insanlar kafir və müşrik olmuşlar. Ahcaq onları axirəttə isə Allah-Təala imtahan edəcək. <br />Küfürlərindən əl çəkməyən və xətalarında israr edənlərin cavabtehliyi isə özlərinə aid olacaqdı.<br />Oxuyuruq;<br />“Onlar qaynayan cəhənnəmə atıldıqları zaman onun dəhşətli uğultusunu eşidəcəklər! O (kafirlərə) olan qeyzindən az qala parça-parça olsun. Hər hansı bir tayfa ora (cəhənnəmə) atıldığında onun gözətçiləri onlara sorarlar:“Məgər sizə (Allahın əzabı ilə) qorxudan gəlməmişdimi?” Onlar deyəcəkələr “bəli bizə xəbərdar edən peyğəmbər gəlmişdi.Amma biz onu yalançı sayıb demişdik “Allah heç bir şey vəhy nazil etməmişdir.Siz sadəcə olaraq hakdan çox azmışsınız!” .Onlar “Əgər biz (peyğəmbərlərin sözlərinə) qulaq asıb ağlımızı başımıza yığsaydıq, cəhənnəm əhli içində olmazdıq!”-deyəcəklər.<br />Və beləcə öz günahlarını etiraf etdəcəklər. Məhv olsun cəhənnəm əhli!(Mülk 7-11)<br />Göründüyü kimi cəhənnəmdə yanmalarına səbəb olan şey; peyğəmbərlər tərəfindən xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq o xəbərdarlığı rədd etmələriydi.Peyğəmbərlər cənnət yolunun yol işarətləridir.Qaydalar pozulunca qəzalar qaçınılmaz olur.<br />İndi gələlim kitabımızın əsas məsələsi olan suala...<br /><br />Nə üçün peyğəmbərlərin öz ümmətlərini dəvət etdiyi ilk kəlimə Kəlime-i Tevhiddi?<br /><br />Bir iki misal zikredərək məsələni açaq. “Usta bir atıcı kuklayı deyil, kukla düzəldəni vurmalıdır.”<br />Əgər nişancı sadəcə kuklaları vurduğunda kukla düzəldən yenilərini düzəldib oynatmaya davam edər. Atılan güllə boşa getmiş olar. Nişancı vurur kuklaçı daha da sağlamını düzəldər. Bu həmişə belə davam edər.<br />Kukla düzəldənin alnından vurulacaq bir güllə,kuklaların kökünü kəsər.Artıq o səhnədə kuklalar oynaya bilməz.Və nişancımız o zaman öz işini tam etmiş olar.<br />Buraya qədər əgər həmfikirsək davam edək.”Bataqlıq qurudulmadan ağcaqanadla mübarizə edilməz” Ətrafda bataqlıq olduqca ağcaqanadlardan qurtulmaq üçün onları yox edəcək zəhərli dərmanlar düzəldəcək və çoxlu məsrəfə girib bütün yaz sezonu boyuca ağcaqanadlarla lazımsız yerə mübarizə aparılacaqdır.Bərabərində daşıdıqları xəstəliklər də əlavə. Və sonunda ağıllı biri gəlib xəstəliyi təşhiz edir “Bataqlığı qurudun, rahat edin” Bu qədər qısa və net. Bu şifrənin gətirdikləri; Rahat yaşam və az məsrəf.<br />Bax elə Kəlime-i Tevhiddə eyni belədir. Bütün pislikləri, haksızlıqları, zülümləri və sairləri kökündən düzəldir. İnsan bədənin ürəyi kimidir. O varsa insan yaşayır.<br />Şərik qoşmaqsızın Allaha qulluq etmək və Ona heç bir şərik tanımağsızın boyun əymək məsələsi əqidə məsələsinin təməlidir.Bütün səmavi dinlərdə əsirlər boyunca ilk məsələ həmişə bu olmuşdur:<br />“Kəlime-i Tevhidə(la ilhə illallaha) iman et və qurtul.”<br />Kəlime-i tevhid bütün peyğəmbərlərin qövmlərinə dəvət etdiyi ilk kəlimədir<br />Andolsun ki,Biz Nuhu öz tayfasına göndərdik. O dedi: Ey camaatım! “Allaha ibadət edin. Sizin ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur”(Ərəf 59)<br />“Allahdan başqasına ibadət etməyin.Mən (cəzası) şiddətli günün sizə üz verəcək əzabından qorxuram!”(Hud 26)<br />Nuh(a.s) 950 il boyunca tayfasının diqqətini yalnızca Allaha qulluğa,tək ilaha qulluğa çəkmişdir.Dəvətində heç bir qarşılıq gözləməmişdir. Heç bir mənfəəti yoxdu. Nuh(a.s);öz tayfasını ibadət etdiyi bütləri rədd etmələrini, qəbirlərə ibadət etməmələrini ,yalnız bir tək ilaha qulluq etməyə dəvət etmişdir.<br />“Allaha ibadət edin, Ondan qorxun və mənə də itaət edin”(Nuh 3)<br />“Ki Allah günahlarınızı sizə bağışlasın”(Nuh 4)<br />Nuh(a.s)-ın tək ilaha qulluğa dəvəti tayfasının ona qarşı çıxmasına yol açmışdır.Tək ilaha qulluğu sapıqlıq adlandırıb Nuh(a.s)-ı dəli olmuş olaraq vəsfləndirdilər.<br />Bunlardan(məkkə müşriklərindən) əvvəl Nuh qövmü də(öz peyğəmbərlərini yalanlamışdıvə nuhu yalançı sayıb: “Bu divanədir” demişdilər! Ona (risaləti təbliğ etmək) qadağan edilmişdir.(Qəmər 9)<br />Nuh(a.s) nə etmişdi ki bu qədər etirazla qarşılaşmışdı.?<br /><br />Kəlime-i Tevhidə olan etirazlar<br /><br />(Nuh) qövmünün kafir başçıları dedilər Bu sizin kimi sadəcə adi bir insandır Sizə qarşı böyüklük etmək istəyir. Əgər Allah ondan başqasına ibadət etməməmizi istəsəydi mələklər göndərərdi.Biz bunu (Nuhun təbliğ etdiyi Tevhidi) ulu babalarımızdan eşitməmişik(Müminin 24)<br />Bu adamda sadəcə olaraq bir dəlilik var.Hələ bir müddət gözləyin(Ya sağalar yada belə şeylər danışmaz) (Muminin 25)<br />Onlar:”Sənə ən rəzil (səfil) adamlar tabe olmuşkən ,biz sənə imanmı gətirəcəyik”- dedilər?(Şuəra 111)<br />Sənin onları bağışlamağın üçün Mən nə zaman onları (imana)dəvət etdimsə,onlar dəvətimi eşitməsinlər deyə) barmaqlarını qulaqlarına tıxdılar, libaslarına büründülər(küfürlərində) israr edib və təkəbbür göstərdilər.(Nuh 7)<br /><br />Qövmlərin Kəlime-i Tevhid anlayışı<br /><br />Peyğəmbərlərin(a.s) qövmləri Allahdan başqa ilah yoxdur deyərkən ilah kəliməsini Allahdan başqa yaradıcı yoxdur olaraq anlamırdılar. Nuh (a.s)-ın qövmü Kəlime-i Şəhadəti Nuh(a.s)-ın anladığı kimi başa düşürdülər.<br />Nuh(a.s) “Ondan başqa ilahınız yoxdur” (Araf 59)dedi.<br />Qövmü: “Öz ilahlarınızı tərk etməyin (xususilə) Veddi, Suvai,Yəğusu,Yəuqu,və Nəsri kimi bütlərinizdən əl çəkməyin” (Nuh 23) dedilər.<br />Göründüyü kimi “ilah” anlayışları: Özünə qulluq edilən varlıq idi.Onlar <br />Hud(a.s) Ad qövminə göndərilmişdir.<br />Hud(a.s)ın da ilk dəvət etdiyi şey Kəlime-i Tevhid idi<br />“Ad tayfasına da qardaşları Hudu göndərdik.O dedi ey camaatım!Allaha ibadət edin.Ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur.Məgər qorxmursunuz?”(Araf 65)<br />Diqqət edilirsə qövmünə qarşı təbliğdə:”Ey qövmüm Allaha inanın, sizi O yarattı. Nə üçün Allahı inkar edirsiniz demədi”<br />Bilirdiki onlar Allahın varlığına inanırlar.Ama xəstəlik fərqliydi. Allahla bərabər başqa ilahlara qulluq edirdilər.<br /><br />Kəlmeyi Tevhid və İlah anlayışları. Qövmünün kafirləri Huda dedilər:”Sən bizə yalnız Allaha ibadət etməmiz və atalarımızın tapındıqlarından əl çəkmək üçünmü gəldin?”(Araf 70)<br />Göründüyü kimi “Allahdan başqa İlah yoxdur”u Allahdan başqa yaradıcı yoxtur olaraq başa düşmədilər.Onlar çox gözəl bilirdilər ki,La ilahə illallah deyərkən saxta hayat nizamlari alt-üst olacaq və nəfislərinə ağır gələcəkdir.<br />Hud (a.s)-da qövmündən artıq bir şey istəmədi.Özünə qulluğu heç istəmədi.<br />Hud dedi: Mən sizə aləmlərin Rəbbi tərəfindən göndərilmiş bir peyğəmbərəm.(Araf 67)<br />Təbliğinə qarşı heç bir mənfəət gözləmədi.<br />Ey camaatım! Mən buna görə sizdən bir mükafat istəmirəm Mənim mükafatım yalnız məni yaradana aitdir.Məgər dərk etmirsiniz.(Hud 51)<br /><br />Kəlime-i Tevhidə qarşı etirazlar<br /><br />Hud(a.s) qövmünün tapacağı tək ilahın, günahları bağışlayacağını və dünyadəykən də mükafatlandıracağını xatırlamasına rağmən ;dualarına cavab verməyən, özlərini eşitməyən ruzi verməyən ilahlarını “tək ilaha qulluğa” dəyişdirmədilər.<br />Onlar dedilər: “Ey Hud!sən bizə açıq-aşkar bir möcüzə gətirmədin.Sənin sözünlə ilahlarımızı tərk edən deyilik.Biz sənə inanmırıq!”(Hud 53)<br />Biz ancaq bunu deyirik ilahlarımızdan biri səni pis çarpıb.(Hud 54)<br /><br />Və nəticə şiddətli əzab.<br />“Əmrimizə gəlincə Hudu da,onunla bərabər olan möminləri də rəhmətimizlə səadətə ərdirdik.Onları çox ağır bir əzabdan da qurtardıq.”<br />İştə Ad qövmü! Rəblərinin ayətlərini bilərək inkar etdilər.Peyğəmbərlərinə asi oldular,hər inatcı zorbanın əmri ardınca getdilər.Bu dünyada da qiyamət günündə də onlara lənət arxalarından yetişdirildi.(Hud surəsi)<br /><br />Peyğəmbərlərin öz qövmlərinə ilk təbliği,ilahı təkləyib yalnızca Allaha qulluq etməkdi. Onların ilahi dəvətinə qarşı kafirlərin münasibəti həmişə eyni olub.<br />Peyğəmbərlərin dövründəki müşriklər indiki müşriklər və kafirlərdən fərqli olaraq.<br />a) “İlah” kəliməsini yaratıcı olaraq başa düşmədilər.<br /><br />b) La ilahə illallahın insanlardan istəyəcəyi məsuliyyətlərin fərqindəydilər.<br />c)Günümüzdəki müşriklər kimi ikiüzlü deyildilər. Yəni öz peyğəmbərlərinin təklifini dillə söyləyib əməlləriylə aldatmadılar. Kısacası davalarında mərd idilər. Munafıq deyillərdi.<br />d) La ilahə illallah’la həyatlarını bütünüylə dəyişəcəyinin fərqindəydilər.<br />İndi gələk Rəsulullah(s.a.v)-ın vaxtındakı insanların Kəlime-i Tevhid anlayışına;<br />Rəsulullah(s.a.v)ın öz qövmünə və daha sonra bütün insanlığa olan təbliğinə keçmədən öncə qövmünün sosial yaşantısına göz ataq;<br />O dövrdə yaşayan insanlar; qız uşaqlarını diri-diri basdırırdılar, heç bir səbəb olmadan aylarca davam edən tayfa savaşları , içki ,qumar, zina, çox evlilik vardı və nigahın heç bir sərhəddi yox idi.<br />Bir kişi on ya da daha çox nigah edəbilirdi.Bu qədər evliliyin xərci də çox olurdu. Məsrəflər çoxalanda arvadları çox olan kişi zəyif qohumlar və yetim adamların mal-mülkünü ələ keçirirdi. Ərəblərdə ögey ana ilə evlənmək ayıb sayılmırdı.<br />O toplumda güclü olanlar hər zaman zəyiflərə zülm edirdilər.Valideyinləri olmayan,sahibsiz oğlan və qız uşaqları hər cür haksızlığa məruz qalırdı.<br />Ticarətlərində başdan –ayağa hiylə vardı. Sosial həyatı nizamlayan qanunları insanlar özləri hazırlayırdılar. Rüşvətxorluq baş alıb gedirdi.İnsanlar Allaha ibadətdə şərik qoşurdular. Alah (c.c) ilə birlikdə başqa ilahlara qulluq edirdilər.Həyatlarını nizamlayan qanunlarını özləri hazırlayırdılar.<br />Rəsulullah(a.s)-ın gəlmiş olduğu toplumun həyat şəkli belə idi. Hər yönüylə iflas etmiş bir həyat...<br />Rəsulullah(s.a.v)öz qövmünü xəbərdar etməyə haradan başlayacaqdı? Qız uşaqlarını diri-diri basdıranları, faizciləri,yol kəsənləri, zinakarları, hiləgarları bir araya toplayıb, bundan belə insanlara zərər verməyin , qardaş kimi yaşayın mı deyəcəkdi? Kim bu nəsihətə qulaq asardı? Ya da bu nəsihətlər; bütün pislikləri yox edəbiləcək bir gücə sahib olabilərmiydi?<br />Rəsulullah(s.a.v)-də digər peyğəmbərlər kimi,qövmünün nəyə ibadət edib-etmədiyini,Allahdan başqa nələri özlərinə ilah edindiklərinə diqqət çəkib Kəlime-i Tevhidlə məsələni həll edəcəyini bilirdi.<br />Bataqlığı qurudacaq “dərman” la təbliğinə başladı.<br />“Ey insanlar! La ilahə illallah deyin qurtulun” Hamısı bu qədər....Qısa və anlaşıla bilən....<br />Digər qövmlər kimi, Rəsulullah(s.a.v)ın muxatabları da La ilahə illallahın nə mənaya gəldiyini bilirlərdi.Çünkü; heç bir zaman La ilahə illallah nə mənaya gəlir? Biz bilmirik demədilər.Bilinirdi ki Peyğəmbərləri onlardan çox şey istəmişdi.Cümlə qısaydı ama məna uzun və ağırdı.<br />La ilahə illallah çağrısına uymaqla qulluq edilən bütün ilahlar rədd ediləcəkdi.Bu ilahlar; daşdan ya da taxtadan olacağı kimi acanda yedikləri halvadan da ola bilirdi.<br />Təbiki ilah məhvumu ya da ilah anlayışı illa da daşdan büt olacaq deyildi.Bu ilah “Nəfis” olabiləcəyi kimi özünə dua edildiyi “ölü” də ola bilərdi.<br />Rəsulullah(s.a.v)ın “La ilahə illallah deyin qurtulun” çağrısına onların necə cavab verdiyini onların verdiyi reaksiyadan başa düşürük.<br />Oxuyuruq:<br />“Əgər Biz səninlə birlikdə haqq yolu tutub getsək yurdumuzdan tezliklə didərgin salınarıqatılarıq(Kasas 57)<br />Həqiqətən də başlarına böyük bir şey gəlmişdi. Çünki özlərindən; bütün adət-ənənələrindən, indiyə kimi inandıqları nizamlarından əl çəkmələri istənmişdi.<br />“Biz səninlə birlikdə haqq yolu tutub getsək, yurdumuzdan tezliklə didərgin salınarıq ”.<br />Bəli Ya Rəsulullah!..La ilahə illallahla, həqiqi İlahımızı bilsək doğru yola gələcəyimizi bilirik. Amma mənfəətimizə tərs düşür,bizi yurdumuzda yaşamağa qoymazlar , nəfsimizə ağır gələr.” deyər kimi idilər.<br />Digər qövmlərin öz peyğəmbərlərinə göstərdikləri bənzər reaksiyanı burada da görürük; Onlara la ilahə illallah söyləyin deyildiyi zaman günümüzdəki müşriklərdən fərqli olaraq onlardan nə istəndiyini bilirlərdi.<br />Onlar öz içlərindən özlərinə xəbərdarlıq edən bir peyğəmbər gəlməsinə təəüccüb etdilər və kafirlər belə dedilər: ”Bu yalancı bir sehirbazdır!Əcaba O (La ilahə illallah deməklə) ilahların hamısını bir tək İlahmı edir? Bu doğrudanda , çox təəccüblü bir şeydir.<br />Kafirlərin başçılarından bir qurup bir-birlərinə belə dedilər Gedin öz ilahlarınıza ibadət etməkdə möhkəm olun.Sizdən istənilən şey də budur.(Sad 4-6)<br /><br />NƏTİCƏ<br />1.La ilahə illallah; heç bir zaman “Allahdan başqa yaradıcı yoxdur” olaraq başadüşülməmişdir.<br />2. La ilahə illallahın insanlardan nə cür məsuliyyət istədiyinin fərqində idilər.<br />3. La ilahə illallah söyləmənin yaşadıqları həyatlarına qarışacağının fərqindəydilər.<br />4. Digər qövmlər kimi bunlar da əməl etməyəcəklərini bildikləri üçün Kəlime-i Tevhidi mənimsəmədilər və eyni zamanda dillə söyləməyi heç fikirləşmədilər.<br /><br />Davam edirik;<br />Rəsulullah(s.a.v) eyni gözəl dəvəti ölüm döşəyindəki əmisinə də etmişdi: “Əmi! Gəl La ilahə illallah de”<br />Əmisindən gözlənilən şey “Tamam madəm o qədər çox istəyirsən, madəm mənim La ilahə illallah deməyim səni çox sevindirəcək, indi deyirəm ....Artıq ürəyin rahatlasın...” idi.. Amma əmisi də bilirdiki Lailahə illallah deyərkən o ana qədərki keçmişini bir anda silib fərqli bir dinə girəcəkdi.<br />Yoxsa sadəcə o sözü dillə söyləmək cənnətə girmək üçün yetərli olsaydı, nə üçün söyləməsin ki? Və söyləmədi. Əmisi yaxşı bilirdiki əmələ keçməyən söz bir işə yaramaz.<br />Bax son peyğəmbərin tevhidə dəvəttə əmisinin reaksiyası belə idi.<br />Bu səhifəyə qədər anlatmaq istədiyimizi qısaca ifadə etsək; “Allahdan başqa ilah yoxdur” deyərkən ilah anlayışı heç bir zaman “yaradıcı” olaraq başadüşülmədi.<br /><br />LA İLAHƏ İLLALLAH DEYƏRKƏN HANSI İLAHLARI RƏDD EDİRİK<br />Alimlər “La ilahə illallah”ın düzgün anlaşılmasına böyük əhəmiyyət vermişlər. Bu kəlimənin əvvəlindəki “Lə” hərfi yoxluq ədatı olub, bir şeyi rədd etmək üçün işlədilir.<br />“İllallah” ibadət edilən, itaət edilən, zərəri dəff edən, fayda verən və qəlbləri ibadətə yönəldən tək ilah vardır deməkdir.<br />İndi gələk La ilahə illallah deyərkən nə cür ilahları rədd etdiyimizə;<br />Bəli La ilahə illallah deyərkən fərqində olmadan;<br />“Allah’dan başqa ibadət ediləcək, tapılacaq,çəkiniləcək, qorxulacaq,bel bağlanacaq, əl açıb yalvarılacaq, dua və yalvarışlara cavab verib lazım olanı yerinə yetirəcək, sığınılacaq, yerdə və göydə höküm qoyacaq, mükafat və cəza verəcək, sıxıntılara cavab verəcək bir İlah yoxdur” deyirik.<br />Bəlkə də gündə yüzlərcə La ilahə illallah deyib adına ilah qoymadığımız necə ilahlar rədd edirik, həm də hər dəfədə Allahu Teala yı şahid tutaraq..<br />La ilahə illallah;<br />“Səndən başqasına dua edilən və dualara cavab verən heç bir ilah yoxdur”<br />Ilahlığın vəsflərindən biri; “Özünə dua edilən və dualara cavab verəndir”dir.<br />Bəndələrim Məni səndən soruşduqda söylə ki, Mən (onlara) yaxınam.Mənə dua edənin duasına cavab cavab verirəm (Bəqərə 186)<br />Rəbbiniz buyurdu: “Mənə dua edin ,Mən də sizin dualarınızı qəbul edim! Mənə ibadət etməyi təkəbbürlərinə sığışdırmayanlar cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər!( Mumin 60)<br />Alahu Teala bütün duaların, diləklərin, təriflərin ozünə edilməsini istəyir. Həm də heç bir vasitəci qəbul etmədən. Qul və Allah arasında peyğəmbər belə yox... Qul əllərini açıb dua edərək nə dərdi varsa Allahu Təalayə həvalə edəcək...Çünki o qul bilirki Allahu Təala insanlara şah damarlarından daha yaxın, insanları hər zaman, hər məkanda arada heç bir pərdə, vasitəçi olmadan görür və eşidir.<br />İndi qalxıb da problemlərimizin həll olunması üçün bir şeyxə,ya da bir “Həzrətləri qəbrinə” gedib əllərimizi açıb dua etsək o şeyxi ya da qəbirdəki şəxsi özümüzə ilah etmiş olarıq.Çünki Allahu Təala; dualara sadəcə mən cavab verərəm deyir biz də qalxıb “O şeyx də cavab verər, qəbirdəki(pirdəki) seyid də cavab verir” deyərsək ilahlıq vəsfini o şeyxə ya da o qəbirdən yatana vermiş olarıq. Allah(c.c) ilə bərabər yeni bir ilah qəbul edib müşrik olmuş olarıq.<br />Hər nə qədər də dilimizlə o şeyx bizim ilahımız deməsək də etdiyimiz əməl ikinci bir ilahın varlığını göstərir.<br />Alahu Təala belə buyurur:<br />Allahla bərabər sənə fayda və ya zərər verməyəcəklərə yalvarma!Əgər belə etsən , mutləq zalimlərdən olarsan. Əgər Allah sənə bir zərər toxundursa, onu Özündən başqa heç kəs sovuşdura bilməz.Əgər Allah sənə bir xeyir dilərsə, heç kəs onun nemətini geri qaytara bilməz. Allah onu qullarından dilədiyinə nəsib edər.O bağışlayandır,rəhm edəndir(Yunus,106-107)<br />“Həm o kimsədən daha sapıq kim olabilər ki Allah la bərabər özünə qiyamətə qədər cavab verməyəcək kimsələrə də yalvarır? Halbuki onlar bunların yalvarmalarından xəbərsizdirlər! İnsanlar mahşərə toplanacaqları zaman onlar bunlara (müşriklərə) düşmən olacaqlar və bunların ibadətlərini inkar edəcəklər.(Əhqaf 5-6)<br />Allahu Təala saxta ilahlara meydan oxuyarcasına<br />“Allahı bıraxıbda yalvardıqlarınız bir araya gəlsələr belə bir milçək belə yarada bilməzlər! Əgər milçək onlardan bir şey götürüb aparsa, onu geri ala bilməzlər.İstəyən də aciz özündən istənəndə”(Hac 51) deyir.<br />Allah(c.c) ilə öz aralarında bəzi ilahlar qoyan insanlar darda qaldıqlarında saxta ilahlarını rədd edərcəsinə tək ilah Allaha yönəlirlər.<br />“(Müşriklər) gəmiyə mindikləri zaman dini (ibadəti) yalnız Ona məxsus edərək (ixlasla) Allaha dua edərlər. Allah onları sağ-salamat quruya çıxaran kimi, yenə də (Allaha) şərik qoşmaqdadırlar”(Ənkəbut,65)<br />“Sizi suda və quruda gəzdirən odur. Siz gəmidə olduğunuz , gəmilər gözəl bir külək vasitəsiylə içərisində olanları apardığı, onlar da sevindikləri vaxt birdən fırtına qopub dalğalar hər tərəfdən gəmilərin üzərinə hücum etdikdə və oradakılar dalğaların onları bürüdüyünü(həlak edəcəyini) başa düşdükdə sıdiq-ürəkdən Allahın dininə sarılaraq Ona belə dua edərlər. “Əgər bizi bu təhlükədən qurtarsan, sənə şükür edənlərdən olarıq!”<br />“Ama Allah onları xilas edincə yer üzündə haqsız yerə zülm, azğınlığa başlarlar.Ey insanlar! Etdiyiniz zülüm , haqsızlıq fani dünya malı kimi öz əlehinizədir. Sonra hüzurumuza qayıdacaqsınız, Biz də nə etdiklərinizi sizə xəbər verəcəyik.(Yunus 22-23)<br />Əgər bir insan Allaha şərik qoşsa gedib şeyxlərə, pirlərə, seyidlərə, qəbirlərə dua edib onlardan kömək istəsə La ilahə illallah sözü ona heç bir fayda verməz. Butün yaxşı əməlləri puç olar.<br />Allahu Təala fatihə sürəsinin beşinci ayətində buyurur: “İyyakə nəbudu və iyyakə nəstəin” Biz yalnız sənə ibadət edirik və yalnız səndən kömək diləyirik.<br />“La ilahə illallah” Allahdan başqa qanun qoyan olmaz. O göylərə və yerlərə hakimdir.<br />İnsanları yaradan İlah, insanların yer üzündə hansı qanunlarla xöşbəxt yaşayacaqlarını gözəl bilir. Və insanların fitrətinə uyğun qanunlar qoyar və o qanunlar da ədalətli olar. Qanunlar ayri-ayrı insanlara deyil dünyada nə qədər insan varsa hamısına şamil olunur. Qurana baxaq;<br />“And olsun ki, Biz peyğəmbərlərimizi açıq möcüzələrlə göndərdik. Biz onlarla birlikdə (Allahın hökmlərini bildirən ) kitab və ədalət tərəzisi(şəriət) nazil etdik ki, insanlar bir-biri ilə ədalətlə rəftar etsinlər(əl-Hədid 25)<br />Bilin ki,yaratmaq da, əmr etmək də Ona məxsusdur.(Əraf-54)<br />Əmir sahibi O’dur. Yəni qərar vermək, bu belə olmalı və ya belə olmamalı, bu savabdır bu da günah və səhv, bu yaxşıdır bu da çirkindir, bu sərbəsdir, bu da qadağandır, bu halaldır bu haramdır kimi hər şeyi müəyyən etmək Allah’ın haqqıdır.<br />İndi qarşımızada iki ayrı qanun var. İlahi qanun və dünyəvi qanun. Bu iki ayrı qanunun müqayisəsini etmədən öncə qanun qoyacaq yetkilinin nə cür vəsflərə sahib olması lazım olduğuna bir baxaq.<br /><br /><br /><br />İLAH OLMANIN VƏSFLƏRİ<br />Şubhəsiz ki yasa(qanun) qoyanın, yasaların əlverişli olması üçün hakim olması, hikmət sahibi olması lazımdır. Yenə haklarında yasalar qoyduğu insanların hallarını çox yaxşı bilməsi lazımdır ki, qoyduğu qanunlar onların təbiətinə və fitrətinə uyğun olsun. Yenə işlərin gizli hallarını bilməsi üçün Latif(işlərin gizliliyini bilən) olması lazımdır. Qoyacağı qanunların indi və gələcəkdə də zərər verməməsi üçün yasaların mahiyyətini tam olaraq bilməsi lazımdır. İnsanların fitrətini çox yaxşı bilməsi lazımdır.<br />İndi baxaq; bəşər insanından kim bütün bu əlamətlərə(ilahlıq vəsfinə) sahib olabiləcəyini iddia edəbilər?<br />“Deki siz daha çox bilirsiniz, yoxsa Allah ?(Bəqərə140)<br />“Ixtilaf etdiyiniz hər məsələdə hökm yalnız Allaha məxsusdur”(Şura 10)<br />“Hökm ancaq Allaha aiddir. O da özündən başqasına ibadət etməmənizi əmretmişdir (Yusuf 40)<br />“Hökm onundur və siz yalnız ona döndürüləcəksiniz(Kasas-58)<br />“Yoxsa onlar cahiliyyət dövrünün hökmünümü istəyirlər? Tam qənaət sahibi olan bir camaat üçün Allahdan daha yaxşı hökm verə bilən kimdir?!(Maidə 50)<br />Sənin Rəbbin onların ürəklərinin gizli saxladığı da, açığa vurduqları hərşeyi bilir. O ALLAHdır.Ondan başqa heç bir ilah yoxdur dünyada da, axirətdə də həmd ona məxsusdur. Höküm onundur .Siz onun hüzuruna qaytarılacaqsınız! (Qəsas-69-70)<br />İlahi sistem/ qanun ilə bəşəri sistem /qanunun muqayisəsinə keçəbilərik artıq. Baxaq görək insanın fitrətinə ilahi qanun mu gözəl xitab edir yoxsa bəşəri(dünyəvi) sistem ?<br />İlahi sistem; insanın toplumda əxlaqlı yaşamasını istəyərək fitrətinə uyğun tövsiyələr/əmirlər verir və o insana ;<br />a) “...və yalan söyləməkdən də əl çəkin(hac,30) deyir və yenə insanın malını da qorumaq üçün, oğurluğun qarşısını almaq üçün;<br />b) “Ey iman edənlər, mallarınızı aranızda batil yollarla yeməyin” deyir(Nisa,29) Evlərin dağılması üçün bəşəri sistemin bir çox yerlərdə sərbəst bıraxdığı, hətta özünün insanlara təşviq etdiyi şeytani oyun olan qumarın pisliyini başa salır və sonra qadağan edir.<br />c) “Ey iman edənlər! Şərab (içki ), qumar, bütlər və fal oxları şeytanın pis işlərindəndir. Artıq bunlardan çəkinin ki nicat tapasınız.”<br />“Şübhəsiz ki, Şeytan , içki və qumarla aranıza ədavət, kin salmaq və sizi Allahı zikr etməkdən ,namaz qılmaqdan ayırmaq istər. Artıq bu işə son qoyacaqsınızmı?”(Maidə 90-91)<br />Yenə ilahi sistem; içkinin insan fitrətinə tərs olduğunu, uyuşmadığını huzur pozduğunu, ev yıxdığını və bir çox zərərlər verdiyini bildiyi üçün bir öncəki ayəttə keçdiyi kimi qadağan edir.<br />İlahi sistem; insanların təmbəlliyə alışıb haksız qazanc yeməməsini əmredər. Hamımız da şahidik ki əlini faizə uzadan nə qədər əllər, qollarını ala bilməmiş , ocağları sönmüş, iflaslar olmuş, borcdan dolayı intihar hadisələri artmışdır. İlahi sistem yenə insanın maddi və mənəviyyatını düşünərək;<br />“(sərvətinizin) xalqın mal-dövləti hesabına artması üçün faizlə verdiyiniz malın Allah yanında heç bir bərəkəti(artımı) olmaz”.(Rum 39) Ey iman idənlər! Allahdan qorxun və faiz hesabından qalan məbləği bıraxın , əgər doğrudanda iman gətirmişsəniz Əgər belə etməzsəniz, o zaman Allaha və Onun Peyğəmbərinə qarşı muharibəyə girdiyinizi bilin!(Bəqərə 278-279)deyərək faizi qadağan edir.<br />Yenə ilahi sistem yəni islam; insanın namusunu düşünərək, cəmiyyəttə namuslu və əxlaqlı bir şəkildə yaşanabilməsi üçün insanı fuhuşa(əxlaqsızlığa) aparacaq bütün yolları bağlayıb qadağan edir. Oxuyuruq;<br />“Mömin kişilərə de ki, gözlərini (harama baxmaqdan) çevirsinlər, məhrəm yerlərini də qorusunlar, bu onlar üçün daha yaxşıdır. Şübhəsiz Allah onların nə etdiklərindən xəbərdardır!”<br />“Mömin qadınlara de ki, gözlərini haram buyrulmuş şeylərdən çevirsinlər(naməhrəmə baxmasınlar).Məhrəm yerlərini qorusunlar(örtülü saxlasınlar); öz-özlüyündə görünən (əl-üz) istisna olmaqla, zinətlərini göstərməsinlər; baş örtüklərini yaxalarının üstünə çəksinlər..” (Nur 30-31)<br />“Zinaya yaxınlaşmayın. Çünki o Çox çirkin bir əməl və pis bir yoldur(İsra 32)<br />İlahi sistem insanların namusunu düşünərək belə gözəl tövsiyə və əmirlər buyururkən dünyəvi bəşəri sistem tam tərsini edərək insanın və cəmiyyətin həya-iffətini pozacaq proqramlar hazırlayırlar.<br />Balaca körpələrin, qız-gəlinlərin, gənclərin əxlaqını korlamaq üçün bacardığı bütün vasitələrdən həyasızca istifadə edərk şeytanın köməkçisi vəzifəsini layiqincə yerinə yetirir. Gözəllik yarışmalarıyla, reklamlarda məhsul tanıtımlarıyla, TV seriallarıyla, əxlaqsız filmləriylə, internet vasitəsiylə, çeşitli televizor proqramlarıyla insanların əxlaqını pozaraq sonrada bədəni zinaya təşviq etmək üçün zina evləri, otellər, barlar, diskolar açırlar. İndiki dövrdə zinakar qadınların sayı həddinnən artıq çoxalıb. Hətta “kişilər” arasında belə hallar çoxalıb. Bu gün özünü mədəni demokratiq ölkələr adlandıran ABŞ-da Avropada eyni cinsdən olan nigahların sayı artır. Bunlar artıq yüz minlərlədir. Ailə məhfumu yox olmağa doğru gedir. Müxtəlif öldürücü xəstəliklərin sayı rekord hala çatıb. Artıq özünü müsəlman ölkələri adlandıran küfr-ölkələrindədə bunlar yaşanmaqdadır. Narkotiq vasitələrdən orta məktəblərdə bilə istifadə edilir. Çox insanlar belə hallara fikir vermirlər, elə zənn edirlər ki bunlar ancaq başqalarının başına gəlir. Ama o zinakar qadınlar, üzdən-iraq “kişilər”, müxtəlif xəstəliklər tutub ölümə məhkum olanlar, narkotiqdən istifadə edən gənclər bu toplumdan olan kiminsə ana- bacısı, uşağı, nəvəsidir.Bu qədər laqeyid yanaşsanız sizin və qohumlarınızın da başınada gələcək. Əgər belə davam etsə vəziyyət getdikcə daha pis olacaq. Allahın nizamından üz çevirib tağutların nizamına tabe olmağın nəticəsi budur.<br />İlahi sistemin qadağanları bəşəri sistemdə tam sərbəstir.<br />Qısaca müqayisə etsək;<br />-İlahi sistemdə içki qadağandır<br />-Dünyəvi sistemdə içki sərbəstir. (hətta tağut tərəfindən şərab zavodları açılır,kənd təsərüfatı nazirliklərində şərabçılıq şöbəsidə var. İçki dükanlarından vergi alınır.Allah(c.c)ın haram etdiyini halal edirlər.)<br />-İlahi sistrmdə qumar qadağandır.<br />-Dünyəvi sistemdə qumar sərbəstir( qazinolar vasitəsiylə insanlar geniş miqyasda təşviq edilir. )<br />-İlahi sistemdə zina qadağandır.<br />-Bəşəri sistemdə zina sərbəst<br />-İlahi sistemdə faiz qadağandır.<br />-Bəşəri sistemdə faiz sərbəstir( Bütün banklar, lombardlar buna xidmət edir. Tağutlar deyirlər ki, faizsiz iqtisadiyyat olmaz)<br />-İlahi sistem rüşvəti qadağan edir<br />-Dünyəvi sistem rüşvəti təşviq etməyə zorlar. Rüşvət həyatın bir parçasıdır. İdarəetmə aparatı başdan ayağa korrupsiyaya qurşanıb.<br />-İlahi sistemdə ədalət vardır. Peyğəmbərlər belə ilahi qanunların kənarına çıxa bilməzlər.<br />-Dünyəvi sistemdə ədalət yoxdur. Aristokratların, kralların toxunulmazlığı var və onlara tabe olanları istismar edirlər.<br />-İlahi sistem insanın axirətini düşünür və müxtəlif tövsiyələr verir. Mənəviyyat əsas məsələdir.<br />-Dünyəvi sistemdə isə tamamilə dünyadır. Axirət isə demək olarki nəzərə alınmır.<br />-İlahi sistem qlobaldır. Dünyadakı bütün insanları nəzərə alır.<br />-Dünyəvi sistem dəyişkəndir. Dünən bir konstitusiya qəbul edirlər, bu gün dəyişdirirlər. Dünənin cəza qanunu bu gün dəyişir.<br />İlahi sistemlə dünyəvi sistemi qısaca tanıdıqdan sonra artıq çox rahat bir şəkildə belə diyə bilərik;<br />İlahi sistemə itaət edən bir şəxsin ilahı ALLAH;<br />Dünyəvi sistemə itaət edən bir şəxsin ilahı isə tabe olduğu qanunları hazırlayan tağutlar və o sistemdir.<br />Allahu-Təala buyurur;<br />“Onlar Allah qoyub alimlərini və rahiblərini , və məryəm oğlu məsihi özlərinə tanrılar(Rəbblər) qəbul etdilər. Halbuki onlara yalnız bir olan Allaha ibadət etmək əmr olunmuşdu. Ondan başqa heç bir ilah yoxdur.Allah müşriklərin ona şərik qoşduqları ilahlardan münəzzəhdir.”(Tevbə 31)<br />Rəvayətə görə daha öncə xiristian olan Adiy b.Hatim(r.a) Peyğəmbər(s.a.v)in Tövbə 31 ayətini oxuduğunu eşidəndə, “Biz onlara ibadət etməzdik” demişdir. Rəsulullah(s.a.v) “Onlar Allahın halal etdiklərini haram edərlər siz də bunu qəbul etməzdinizmi? Allahın haram etdiklərini halal sayanda siz də bunu olduğu kimi qəbul etməzdiniz?” deyə soruşanda, “Bəli belə idi demişdi” Peyğəmbər (s.a.v) “Elə bu da onların ibadətidir” buyurmuşdur.(Tirmizi 3095, Beyhaki Sünəni-kübrəda(10/116), Təbərani el kəbirdə(17/92)<br />Allahu-Taələ halalı haram, haramı halal etmə məsələsində din adamlarına və rahiblərinə itaət etdikləri üçün yahudi və xiristianları, din adamlarını Allah(c.c) dən başqa rəblər edinməklə vəsfetmişdir.<br />Halal və haram (sərbəst və qadağan) qoyma ixtiyarı sadəcə Allah(c.c)a aittir. İstər fərd, istər qurup, istər ümmət, istərsə insanların hamısı olsun, Allah(c.c)ın özlərinə icazə vermədiyi məsələlərdə heç bir bəşər bu hakka sahib deyildir. İnsanlar ancaq Allah(c.c)ın icazəsi daxilində və şəriətə uyğun bir şəkildə qanun qoya bilərlər. Halal və haram, Allah(c.c)ın şəriəti və dinidir. Halal və haram qoyan əgər Allah(c.c) isə, insanlar Allah(c.c)ın dininə bağlıdırlar. Əgər Allah(c.c)dən başqası insanlar üçün halal və haram qoyur(və insanlar da ona itaət edir) isə o zaman Allah(c.c)ın deyil o şəxsin dininə bağlanmışlardır.<br />Bu məsələ uluhiyyət Tevhidinin əlamətləri ilə əlaqəli bir məsələdir və dinin nə demək olduğunu ortaya qoymaqdadır. Bu məsələ, iman və sərhədləri ilə əlaqəli bir məsələdir. Yerüzündə müsəlman olduqlarını iddia edənlər, “biz müsəlmanıq” iddiasında israr etməyə davam etsələr belə islamın harasında olduqlarına bu məsələnin işığında bir baxsınlar!...<br />İndi La ilahə illallahı umumi mənası Allahdan(c.c) başqa qulluq edilənləri rədd edib batil qılar.Yəni tağutu rəd və Allaha(c.c) iman etməyi vacib edir. Tağutu rəddetmək, Allahın əmir və qadağanlarına tərs olan əmirlər verən insan və qurumları, nəfsi və şeytanı rəddetməkdir. La ilahə illallahın mənasıyla birlikdə şərtlərini də yerinə yetirmək, ibadəttə Allahı(c.c) birləyərək ona bənzər tutulanlarıda rəddetməkdir.<br />“Kim tağutu inkar edib Allaha iman edərsə, şubhəsiz qopmaq bilməyən sağlam bir qulpa yapışmış olar. Allah eşidəndir, biləndir”(Əl-Bəqərə 256)<br />“Biz hər ümmətə, yalnız Allaha ibadət etmələri və tağutdan da çəkinmələri üçün rəsul göndərdik”.(ən-Nahl 36)<br />La ilahə illallah deyən bir insan İslam dinini mənimsəmiş olur. İslam dinini mənimsəməklə də ilahi qanunları qəbul etmiş olur.<br />Nəticə olaraq;<br />Dünyəvi sistemi mənimsəyən bir insan gündə bir milyon dəfə La ilahə illallah desə, bir milyon rəkat namaz da qılsa, hər il hacca da getsə, yüzlərlə məscid də düzəltsə, qurbanlarda kəssə və kəsdirsə, 365 gün oruc da tutsa, gündə min dəfə Qur’anı opüb başına da qoysa;<br />O şəxs üçün La ilahə illallah demənin heç bir faydası yoxdur. Çünki o şəxs ikinci bir ilahı mənimsəmişdir. Adına ilah deməsə belə.<br />Allahu-Təala ikinci bir ilahı qəbul etməz. Özünə şərik qoşanı heç vaxt bağışlamayacağını Qur’anın muxtəlif sürələrində bildirir.<br />Oxuyuruq;<br />“Şübhə yoxdur ki, Allah özünə şərik qoşanları bağışlamaz,amma istədiyi şəxsin bundan başqa günahlarını bağışlar.Allaha şərik qoşan kimsə şübhəsiz böyük bir günah etmiş olar(Nisa 48)<br />Allaha şərik qoşana Allah, şubhəsiz ki, cənnəti haram edər. Onun düşəcəyi yer cəhənnəmdir. Zalimlərin heç bir köməkçisi yoxdur!(Maidə 72)<br />(Ya Rəsulum) Bunlar Rəbbinin sənə vəhy etdiyi hikmətlərdəndir. Allahla yanaşı başqa bir ilah qəbul etmə, yoxsa qınanmış və qovulmuş olaraq cəhənnəmə atılarsan(İsra 39) Bir bax gör əgər bütün yaradılmış insanların ən xeyirlisi olan Rəsulallah(s.a.v) haqqında Allah(c.c) belə deyirsə, görəsən bizim halımız necə olar.<br />Allah(c.c) ilə ilə bərabər ikinci bir ilahı mənimsəmək, Allaha şərik qoşma mənasına gəlir. Əlbəttə bu da bizi yoxdan var edən Allahu-Təalaya həm iftira həm də böyük bir təhqir olar. Allah qorusun belə bir zülmə düşməkdən bizi.<br />Soruşaq görək;<br />Nəyə görə Allaha şirk qoşmaq bağışlanmır də digər günahlrı dilədiyi kimsə üçün bağışlana bilər?<br />Cavab verək<br />Bir ata düşünün; uşaqlarını böyüdür, onların yetişməsi üçün gecəsini gündüzünə qatır, övladı da müəyyən bir yaşa gəldiyində başqa bir adama ata deyir... Başqasına “ata” deyən bir övladı heç bir ata bağışlamaz. Ataya olan ən böyük haksızlıq, təhqir yəqin ki, bu olar düşünürəm. Övladın başqa xətaları böyük də olsa bağışlanma ehtimalı vardır.<br />Yenə soruşaq görək;<br />-İnsanları yoxdan kim var etdi?<br />-Allah(c.c)<br />-İnsanlara göz, qulaq, ağıl və cinsiyəti kim verdi?<br />-Allah(c.c)<br />İnsanların ruzi tapmaları üçün yağışı kim göydən endirdi?<br />Allah(c.c)<br />Yenə insanların ruzi tapmaları üçün tərəvəz və meyvələri torpaqdan kim bitirdi?<br />Allah(c.c)<br />Insanların işləyəbilmələri soyuqdan qorunmaları üçün ğünəşə kim od vurub.(yəni günəşi yaradıb)<br />-Allah(c.c)<br />İnsanların qidalanmaları üçün əti yeyilən heyvanları; yük daşımaq üçün at, dəvə, qatırı kim yaratdı?<br />-Allah(c.c)<br />Təzə balıq və digər dəniz məhsulları yeməyimiz üçün dənizi adətən bir soyuducuya Kim çevirdi?<br />-Allah(c.c)<br />Gecə dincələbilinməsi üçün yer kürəsini kim fırladır?<br />Allah(c.c)<br />İnsanların rahatca yaşayabilməsi üçün “his”lərlə(sevgi hissi, yatmaq,aclıq,toxluq,kədərlənmə, təəccüb etmə, övlad sevgisi) onu kim yaratdı?<br />-Allah(c.c)<br />Insanlara “elmi” kim verdi?<br />-Allah(c.c)<br />-İnsanların fitrətini kim daha gözəl bilir.?<br />-Allah(c.c)<br />Insanları bu qədər gözəl nemətlərlə əhatə edən Allahu Təalaya ikinci bir şərik qoşmaq, Allaha(c.c) ediləcək ən böyük iftira və haksızlıq olar ya olmaz?<br />Allah(c.c) ilə bərabər 50 ilah da qəbul etsək, Allaha şərik qoşsaq Allaha heç bir zərər verə bilmərik.Çünki O bütün nöksan sifətlərdən münəzzəhdir. Allaha şərik qoşduğumuzda əslində özümüzə zülüm edirik və cəhənnəmin yanacağını çoxaldırıq.<br />Bu səhifəyə qədərki yazılarımızı qısaca umumiləşdirsək;<br />-Allahdan başqa ilah yoxdur heç bir zaman Allahdan başqa yaradıcı yoxdur olaraq başa düşülməməlidir.<br />Sadəcə dil ilə kəlimeyi şəhadət gətirmək dişləri olmayan cənnət açarıdır. Dişləri olmayan açar heç bir qapıyı açmaz. Kəlimeyi şəhadətlə cənnətə girəbilmək üçün kəlimeyi şəhadətin şərtlərini yerinə yetirmək lazımdır. (Namazın, orucun və Həccin qəbulu üçün necə bəzi şərtlər varsa, kəlimeyi şəhadətin də şərtləri vardır. Namazı orucu pozan şeylər varsa kəlimeyi şəhadəti də pozan vəziyyətlər vardır.<br />Rəsulallah(sas) belə buyurmuşdur:<br />“Hər kim “La ilahə illallah” deyər və Allahdan başqa ibadət edilən şeyləri rədd edərsə malı və canı haram olar. Hesabı da Allaha aiddir”( Müslüm: iman: 23, Əhməd b hənbəl 3/472)<br />Məhəmməd ət Təmimi rh bu hədislə bağlı bunları deyir:<br />Allah Rəsulu(sas) bu kəlimənin mənasını ən açıq bir şəkildə izah etmişdir. Diqqət edilərsə hədis, bu kəliməni ancaq dillə söyləyən kimsənin malının və canının haram olmayacağını, ancaq bu kəlimənin mənasını bilməklə, imanın tələblərini yerinə yetirilmiş olmayacağını bildirir. Bəli,bu kəliməni ancaq dillə demək, Allahdan başqa ibadətə layiq ilah olmadığını, Onun bənzəri və şəriki olmadığını söyləmək insanın canını və malının qorunmasını təmin etmək üçün yetərli olmaz. İnsanın can və mal qorumasına sahib ola bilməsi üçün yuxarıda sadalanan şərtlərə əməl edib, bütün küfr növlərini və sistemlərini rədd etməsi, üzərinə düşənləri yerinə yetirməsi lazımdır.Bu kəlimənin tələblərini yerinə yetirməzsə, bunlardan az da olsa uzaqlaşarsa ya da şübhə edərsə can və mal qorunmasından söhbət belə gedə bilməz (Kitab ət-Tövhid:115 )<br />Necəki Vehb bin Münəbbihə rh “Lə ilahə illallah” Cənnətin açarı deyilmidir?” deyə soruşan birinə bu cavabı vermişdir:<br />“Əlbəttə elədir, ancaq hər açarın dişləri vardır. Əgər dişləri olan bir açar gətirərsən qapı sənə açılar.Açarın dişləri yoxdursa əks təqdirdə açılmaz.(Buxari:cənaiz:1,“Fəthul-Bari”də də bir hədisin açıqlaması verilərkən zikr edilmişdir)<br />-Kəlime-i şəhadətin hakkı verildiyində, şərtləri yerinə yetirildiyində açar dişli olmuş olur. Elə o zaman kəlimə-i Tevhid açarı cənnətin qapısını açar.<br />Yeni bir başlıq qoyabilərik artıq.<br /><br />KƏLİMƏ-İ TEVHİDİN ŞƏRTLƏRİ<br />Bir öncəki səhifələrdə dediyimiz kimi La ilahə illallahın mənasının çox yaxşı bilinməsi lazımdır. Mənası bilinmədən tutuquşu kimi təkrarlamaq bizləri müsəlman etməz. Necə ki mənasını bilmədən küfr sözü söyləyən kafir olmur, eləcədə mənasını bilmədən islamı izhar edən kafir müsəlman olmur. İnsan mənasını bilmədiyi şeyə inana bilməz.<br />Allahu-Təala belə buyurur:<br />“Bil ki Allahdan başqa ibadətə layiq ilah yoxdur” (Məhəmməd-19)<br />Ancaq bilərək haqqa şəhadət edənlər müstəsnadır(əz-Zuxruf 86)<br />Rəsulullah sas belə buyurur:<br />“Kim Ləə iləhə illallah ın mənasını bilərək ölərsə Cənnətə girər (Müslim:İman:10)<br />Lə ilahə ilallahın mənası Allahdan başqa qulluq, ibadət, itaət ediləcək hər şeyə yox deməkdir.<br />2- Yəqinlik Kəlime-i şəhadətin şərtlərindəndir. ” la ilahə illallahın” mənasını bildikdən sonra şək və şübhə içinə girmədən qəlbdən inanmaq, təsdiq etməkdir.<br />Allahu Təala buyurur;<br />“Möminlər ancaq Allaha və Rəsuluna iman edib, sonra da imanlarında şübhəyə düşmədən Allah yolunda malları və canlarıyla cihad edən kimsələrdir. Məhz onlar sadiq olanlardır.(əl-Hucurat 15)<br />“Kim özünə doğru yol tamamilə bəlli olduqdan sonra peyğəmbərə qarşı gəlir, möminlərin yolundan başqasına tabe olub gedərsə, onu döndüyü o yolda bıraxarıq və cəhənnəmə atarıq. Nə pis bir dönüş yeridir”(Nisa,115)<br /><br />Məhəbbət: Bu kəlmə munafiqlərin etdiklərinin əksinə Allahı (c.c) və Allahın sevdiklərini sevməkdir. Allah c.c belə buyurur:<br />“İnsanlardan elələri vardır ki, Allaha şərik qoşar, onları Allahı sevdikləri kimi sevərlər. İman gətirənlərin Allaha məhəbbəti isə daha qüvvətlidir”(əl-Bəqərə165)<br />Rəsulallah sas belə buyurur: “Bu üç şey kimdə olarsa, imanın dadını almışdır.Allah və Rəsulunun hər kəsdən çox sevmək, sevdiyini ancaq Allah üçün sevmək, Allah onu küfrdən qurtardıqdan sonra təkrar küfrə dönməkdən Cəhənnəm oduna atılacaqmış kimi qorxmaq”(Buxari:iman:8, Müslüm:iman:67,Tirmizi:iman:10, Nəsai:Iman:3,Ibn Macə:Fitən:23)<br />1.Pratiq Praktikaya keçməyən elm heç bir şeyə yaramaz. Üzmə bilgisini pratiqə (əmələ) keçirməyən insan boğulur. Aldığı dərmanlardan istifadə etməyən xəstə ölər. Bileti olmasına baxmayaraq təyyarəyə minməyən sərnişin getmək istədiyi yerə gedə bilməz.<br />Bəs necə olar bu kəlime-i tevhidin pratiqi?<br />Kəlime-i tevhidin pratiqi tək başlıq halında toplamaq mümkündür. Allaha (c.c) haqqıyla qul olabilmək…<br />-Hər yerdə Allaha(c.c) qul olabilmək.<br />-Sadəcə Ona güvənib bel bağlamaq.<br />-Onun tövsiyə, əmir və qadağanlarını mənimsəyib yaşamaq.<br />-Ona heç bir şeyi şərik qoşmamaq.<br />-Sadəcə və sadəcə onun hakimiyyətinə inanmaq…<br />-La ilahə illallah kəliməsini söyləyib, tələblərinə əməl edənləri sevmək, əməl etməyib ziddiyyət içində olanlara da nifrət etmək<br />-Möminləri dost tutmaq, kafirlərdən uzaq durmaq və tağutu rədd etmək.<br /><br />KƏLİME-İ TEVHİDİ POZAN VƏZİYYƏTLƏR<br /><br />Kəlime-i Tevhidin şərtlərinin ziddini qəbul edib mənimsəmək kəlimei Tevhidin pozulması üçün yetərlidir.Ama bəzi maddələrlə fikirlərimizi aydınladaq.<br />-Dinlə dövlətin və ya həyatın digər sahələriylə heç bir əlaqəsi yoxdur demək və ya islamın pirinsipləri bu zamana uyğun deyildir demək.<br />-Allahdan başqasına səcdə etmək,Allahdan başqasına dua etmək, Allahdan başqası üçün qurban kəsmək.<br />-Sehr etmək və sehr əhlini doğrulamaq,Allahdan başqasının qeybi bildiyini iddia etmək<br />-Allahın endirdiyi hökmlərdən başqası ilə hökmetmək və ya Allahın şəriətinə zidd qanunlar çıxarmaq,onları icra etmək və onlara bağlanmaq: Kim Allahın qoyduğu hökmdən başqa, ona əks bir hökm qoyarsa, Allahın qullarına onunla hökm edərsə və ya Allahın qoyduğu hokum dəyişdirərsə və onunla hökmetməzsə, onu tağuti bir hökmlə dəyişdirərsə və onunla hökm edərsə bu böyük bir küfürdür, insanı imandan çıxaran şeylərdəndir və islamdan irtidat etməkdir. Bunun halal olduğunu qəbul etmək də şərt deyildir .Bunu etmək onsuzda Allahın şəriətinə bağlanmaqdan əl çəkmək və onu rədd etməkdir,Allahdan başqasına hökm qoymaq vəzivəsi tanımaqdır, Allahın endirdiyi hökmlərdən xoşlanmamaq və onları dəyərsiz görməkdir,diliylə açıqca ifadə etməsə belə Allahın şəriətindən başqasına tabe olmayı caiz görmənin dəlilidir. Çünki hal dili söz dilindən daha qüvvətlidir.<br />-Kim Rəsulullahtan sav başqasının yolunun, onun yolundan daha yaxşı olduğunu, yaxud ondan başqasının hökmünün onun hökmündən daha gözəl olduğunu qəbul edərsə kafirdir Tağutların hökmünü Rəsulallahın(sav) hökmüylə əvəz edənlər kimi.<br />İnsanların çıxardıqları qanunların, islam şəriətindən üstün olduğuna XX əsrdə İslam qanunlarını tətbiq etmənin doğru olmadığına, İslamın müsəlmanların geriləməsinə səbəb olduğuna inanmaq . Bu dövrdə Allahın hökmünü yerinə yetirib oğrunun əlini kəsmənin və ya zina edənin rəcm olunmasının doğru olmadığına inanmaq<br />-Hüququ prosedurlarda, cəza məsələlərində və ya başqa qanunlarda Allahın (c.c) endirdiyi hökmlərdən başqa hökmlərin tətbiq ediləbiləcəyinə inanmaq. Allahın(c.c) hökmlərini italiya ,amerika,fıransa kimi kafir dövlətlərdən alınan qanunlar ilə əvəz etmək. Haşa sanki bu dövlətlər Allahdan(c.c) daha yaxşı bilirlər. Qurandan və sünnətdən başqa konistitusiyaları dövlətin anayasası qəbul etmək insanı islam millətindən çıxarıb kafir edir.<br />İcma ilə haram olduğu sabit olan faiz, içki, zina kimi haramları sərbəst buraxıb, onları mübah edən kimsə müsəlmanların icması ilə kafir olar.<br />-İslam dinindən tamamən üz çevirmək, onu öyrənməmək və onunla əməl etməmək.<br />“Ey Məhəmməd!Sənə və səndən öncəkilərə endirilənlərə inandıqlarını iddia edənləri görmürsənmi Tağuta muhakimə olmaq istəyirlər. Halbuki onu rəddetməklə əmr olunmuşlardı. Şeytan onları dərin bir sapıqlığa saptırmaq istəyir( Nisa 60)<br />“Aralarında Allahın nazil etdiyi Kitabla hökm et. Onların nəfslərinin istədiyinə uyma.Allahın sənə nazil etdiyi (hökmlərin) bir qismindən səni yayındıra biləcəklərindən ehtiyat edib özünü onlardan gözlə.Əgər onlar (bu hökmlərdən) üz döndürsələr,bil ki,Allah onları bəzi günahlarına görə müsibətə duçar etmək istəyir.Doğrudanda insanların çoxu (Allahın itaətindən çıxmış) fasiqlərdir. Onlar Cahiliyyət dövrünün hökmünümü istəyirlər?Tam qənaət sahibi olan bir camaat üçün Allahdan daha yaxşı hökm verə bilən kimdir?!”(Maidə49-50)<br />Allah və rəsulu bir məsələdə hökm verdiyində inanmış kişi və qadınların artıq işlərində başqa yolu seçmə hakları yoxdur.Hər kim Allaha və Rəsuluna başqaldırarsa apaçıq bir şəkildə sapmış olur(Ahzab36)<br />Xeyir! Rəbbinə and olsun ki, onlar öz aralarında baş verən ixtilaflarda səni hakim təyin etməyincə və haklarında verdiyin hökmlərə görə qəlblərində bir sıxıntı duymadan sənə tam bir itaətlə boyun əyməyincə iman gətirmiş olmazlar(Nisa 65)<br />Allahın nazil etdiyi (kitab və şəriət) ilə hökmetməyənlər,əlbəttə kafirdirlər(Maidə44)<br />La ilahə illallahı pozan şeylərdən biri də Allahın düşmənlərini dost etməkdir.<br />Allah-u Təala belə buyurur:<br />Allaha və axirət gününə iman edən heç bir topluluq tapa bilməzsən ki, Allaha və onun rəsuluna qarşı başqaldıran kimsələrlə bir sevgi(dostluq) əlaqəsi qurmuş olsunlar; bunlar istərsə öz ataları,oğulları, qardaşları,yaxın qohumları olsunlar .Onlar elə kimsələrdir ki,Allah onların qəlblərinə imanı yazmış və onları Öz dərgahından bir ruh ilə dəstəkləmişdir.Onları ağacları altından çaylar axan cənnətlərə daxil edəcəkdir.Onlar orada əbədi qalacaqlar.Allah onlardan, onlar da Allahdan razıdırlar.Onlar Allahın firqəsidirlər(Allahın dininə kömək edən kimsələrdir) Bilin ki,Allahın firqəsi-məhz onlar nicat tapıb (əbədi) səadətə qovuşanlardır(Mücadələ 22)<br />Islam xoşgörü dinidir deyib Allahın(c.c) sevmədiyi sevilirsə nə olar?<br />“Sən onların dininə tabe oluncaya qədər nə yahudilər nə də xristiyanlar səndən razı qalmazlar”(Bəqərə 120)<br />“And olsun ki əgər sənə elm gəldikdən sonra onların arzularına uyarsan o zaman şübhəsiz zalimlərdən olarsan”( Bəqərə 145)<br />Rəsulallah sas Allahın(c.c) ən sevgili qulu və rəsulu olmasına baxmayaraq müşrikləri idarə etmək və ya onların pisliklərindən qorunmaq üçün qəlbi imanla dolu olsa belə kənardan onların dinlərini,fikirlərini qəbul etmiş görünməsi və ya hərəkət davranışlarıyla bunu göstərməsi halında Allahın köməyindən məhrum bıraxılıb zalimlərdən olcağını Allah(c.c) açıq bir şəkildə bəyan edir.Yaradılmışların ən şərəflisi olan rəsul Məhəmməd sas üçün vəziyyət bu olarsa görəsən bu davranışları edən digər insanların halı nə olar?<br />“Onlardan bir çoxlarının kafirləri dost edindiklərini görürsən.Nəfislərinin özlərinə təqdim etdiyi şey nə pisdir.Allah onlara qəzəb etmişdir. Onlar əbədi olaraq əzab içində qalacaqlar”(Maidə80)<br />“Əgər onlar Allaha, Rəsuluna və ona nazil olana iman etsəydilər, Kafirləri özlərinə dost tutmazdılar. Lakin onların çoxu itaətdən çıxmış fasiqlərdir” (Maidə 81)<br />“Zulm edənlərə meyl etməyin, yoxsa sizə də atəş toxunar.Sizin Allahdan başqa dostunuz yoxdur. Sonra sizə kömək olunmaz” (Hud 113)<br />Zalim kafirlərə meyl etmənin cəzası bu qədər böyük olarsa, onları sevən, onlarla dostluq göstərib hər cür köməyin edilməsində heçbir problem görməyən , kafirlərin qoyduğu hökmlərə rəğbət göstərən, bu qanunlarla idarə edilməyi istəyən, kafirlərə Tevhid əhlinə qarşı kömək edənlərin cəzası əlbəttə qat-qat artıq olacaqdır. Bunlar daha böyük küfr içərisindədirlər.<br />“Ey iman edənlər!Əgər atalarınız və qardaşlarınız küfrü imandan üstün tutarlarsa, onları özünüzə dost bilməyin. Sizdən onları dost tutanlar özlərinə zülm etmiş olarlar.Ey Məhəmməd! De “Əgər atalarınız, oğullarınız, qardaşlarınız, zövcələriniz, qəbiləniz(qohum- larınız,qazandığınız mallar. Kasad olmasından qorxduğunuz ticarət, xoşunuza gələn məskənlər sizə Allahdan, Rəsulundan və Allah yolunda cihaddan daha əzizdirsə,Allahın əmri(əzabı) gəlincəyə qədər gözləyin.Allah fasiqlər topluluğunu doğru yola yönəltməz.”(Tövbə:23-24)<br />Ancaq kafir və müşriklərlə ticarət əlaqələri halaldır və ticarət əxlaqı paralelində mal alınar və satılar. Qəlbi dostluq isə qəti olaraq qadağandır, və bu mömini düşmənlərindən ayıran sərhədi də ortadan qaldırar. Əgər mömin onlarla dostluq edərsə istər-istəməz onlara meyledər, və müəyyən vaxtdan sonra xarakteri onlarınki kimi olar. Allah qorusun. <br />O münafiqlər ki, möminləri qoyub kafirləri dost tuturlar.Onların yanında izzət və gücmü axtarırlar? Bilsinlər bütün izzət tamamilə Allaha məxsusdur! Allah kitabda sizə bildirmişdir ki, Allahın ayətlərinin inkar edildiyini və onlara istehza olunduğunu eşitdiyiniz zaman müşriklər başqa bir söhbətə keçincəyə qədər onlarla bir yerdə əyləşməyin,yoxsa siz də onlar kimi olarsınız.Həqiqətən Allah münafiqlərin və kafirlərin hamısını Cəhənnəmdə bir yerə toplayacaqdır! (Nisa, 139-140)<br />Bax bütün dediklərimiz kəlime-i şəhadəti pozan şeylərdir. Bu maddələri çoxaltmaq da mümkündür. Qısacası;<br />Allahın razı olmadığı şeyləri xoş görüb qəbul etmək, razı olduqlarını da beyənməmək Kəlimə-i şəhadətdən uzaqlaşdırıb cəhənnəmə yaxınlaştırar:<br /><br />BƏS NECƏ ALDATILDIQ?<br />Heç vaxt quruda bilməyəcəyiniz gölün mənbəyini dəyişdirərsəniz məqsədinizə nail olmuş olarsınız. Və yenə balaca uşaqları qorxudan cin məhvumunu yumuşataraq gözəl bir tipə çevirirsəniz; cin termininin mənasını dəyişib, içini boşaltmış olarsınız. Artıq cin termini heç vaxt uşaqlara qorxuducu gəlməyəcək. Bu iki misalla bunu vurğulamaq istəyirəm;<br />İstifadə edilməsindən ya da yaşanılmasından narahat olduğunuz bir məhvum ya da bir idiologiyayla bacara bilmirsinizsə tək bir yol var: “Məna dəyişikliyinə gedərək içini boşaltmaq”.<br />Eyniylə, oxuyub yaşanıldığında dünyadakı bütün bəşəri/dünyəvi sistemləri məhv edəcəyini bildikləri Qur’anı Kərimin ölülər kitabı olduğunu insanlara təlqin edilməsi kimi.<br />Quranı Kərimi yerüzündən yox edəbilməzdilər. Digər dinlərin kitabları(İncil, Zəbur, Tövrat) təhrif edildiyi kimi Qur’ana bənzər düzəldə bilməyəcəkləri kimi bir hərfini də silə bilməzlərdi.<br />Küfür/Tağut rejiminin başvuracağı üç yol qalmışdı.<br />1. Quranı Kərimi müqəddəsləşdirib divarlara asdırmaq,<br />2. Quranı Kərimin muhatabını ən az səviyyəyə endirməyə çalışmaq,<br />3. İnsanların zehnində inqilab edəcək terimlərin içini boşaltmaq.<br />Təəssüfki öz istəklərinə nail oldular...Bu gün bir çox evin divarına Quranların həpsedilmiş olduğunu görürük.<br />İyirmi dört saat məsul olduğumuz, bizlərə nə cür mesaj verəcəyini anlayaraq oxuyub yaşayacağımız(Ərəbcəsini anlaya bilmirsək mütləq tərcümədən oxumalıyıq, çünki reseptə yazılan dərmanları aptekdən təmin etməzsək gündə yüzlərcə dəfədə resepti oxusaq heç bir zaman yaramıza məlhəm olmaz.Ya da istifadə kağızını oxuyub dərmanı istifadə etməzsək öz əllərimizlə özümüzü ölümün qucağına atmış olacayıq) Qurani Kərim adına dini gecələr dedikləri günlərdə divarlardan enincə bir növ Qurana mövlüd kitabı mənası yüklənməyə çalışıldı.<br />Sanki digər günlər dinsizdi.<br />Artıq bütün bəşəri/dünyəvi sistemin Tv kanallarında sadəcə o günə/gecəyə xas ilahi sistemin kitabı olan Quranı Kərim oxudulur; bəşəri sistemin kitabı olan konistitusiyalar isə iyirmidört saat yaşatılmaya çalışılır. Və beləliklə ildə 3-5 dəfə divardan enən Qurani Kərimin insanların həyatını dəyişdirməsi gözlənə bilməzdi onsuzda.<br />Bəşəri sistemlərin öz xalqına qarşı ikili oyunu Quranı Kərimin muhatabını ən aza endirməkdi demişdik. Çox təəssüf ki bu oyunlarında müvəffəq oldular.<br />Yalançı Mollalar və say-hesabsız “həzrət”lərini önə çəkib ancaq bunlar Quranın mənasını başa düşər, siz başa düşməzsiniz deyərcəsinə Quranı Kərimi ancaq bu şəxslərin öhdəsinə verməyə çalışdılar.<br />Mövzumuzla əlaqədər üçüncü tələ Tağutların ən müvəffəq olduğu tələlərdəndi. Nədi bunlar;<br />Yox edəməyəcəklərinə inandıqları və öz taxtlarını yerindən oynatacaq məna yüklü məhvumların içini boşaltmağa çalışmaqdı.(Bəşəri sistemlərin üzərində oynadığı məhvumlar çoxdu, sadəcə mövzumuzla əlaqədər olanını götürdük. Digər məhvumlardan bəziləri, cihad, şəhadət,dua, din, ibadət, tağut,islam və.s)<br />La ilahə illallah məhvumu yox edilə bilərmiydi? Bu mümkün deyildi. Çünki Peyğəmbər əfəndimizdən əvvəlki Peyğəmbərlərə qədər gedib çıxırdı.<br />Ta o tarixlərdən müşriklərin mənasını pozmaya çalışdıqları bir kəliməydi. Və o günün müşrik və kafirləri münafiqlik(iki üzlülük) edib kəlimeyi şəhadəti qəbul edər bir davranış sərgiləmədilər.<br />Unutdurulmaya da çalışıla bilməzdi, çünki dünyanın dört bir yanında gündə beş dəfə əzan oxunarkən kəlimeyi şəhadət deyilirdi.<br />Gölün mənbəyi dəyişdirildiyi kimi kəlime-i şəhadətin insanlardan gözlədikləri dəyişdirilincə məsələ tamamlandı.<br /><br />KƏLİME-İ ŞƏHADƏT ÜZƏRİNDƏ OYNANAN OYUNLAR.<br /><br />Tağutların şeyxləri tərəfindən bir çox iddialar ortaya atıldı;<br />1. Guya ki bir insanın müsəlman olabilməsi üçün; sadəcə dil ilə La ilahə illallah deməsi, Allahın birliyinə inanması, göylərin hakiminin (yağışı yağdıranın,gecə-gündüzü yaradanın ,ulduzların,günəşin,ayın sahibi Allahdır) Allah olduğuna inanması; qəlbin təmiz olması şərtiylə birlikdə “Əlhəmdulillah müsəlmanam” deməsi yetərlidir...<br />Allahla bərabər yüzlərcə bütə ibadət etsəndə, bəşəri ideologiyaları(komunizim, millətçilik, demokratçılıq, Filənkəsçilik) özünə din eləsəndə, namaz qılmasan da, oruc tutmasanda, bütün günü faiz yesəndə, zina etsəndə heç nə olmaz. Çünki əsas odur “qəlbin təmizdir” müsəlmansan.<br />2. Din vicdan işidir deyərək dini, Quranı və Kəlime-i Tevhidi vicdanlara həpsetmək istədilər. Ancaq islam; həyatın hər dəqiqəsinə hökm edib, insanların, içtimai-sosial həyətına, necə sistem quracaqlarına, kiminlə dost və düşmən olacağına, evliliyinə,ailə əlaqələrinə, təhsilinə, sağlamlığına, namusuna, malına və.s hər bir şeyinə qarışır.<br />3. Bu kitabçada tez-tez vurğuladığımız kimi ilah məhvumunu da daraltmaya çalışdılar.<br />Bu səhifəyə qədər ki yazıda La ilahə illallah deməklə hansı ilahları rədd etdiyimizi bilmişsəniz işimiz asanlaşmışdır deməkdir. “Yaxşı nə Etməli?” başlığını qoyaraq nə etməmiz lazım olduğuna bir baxaq.<br /><br /><br /><br />YAXŞI NƏ ETMƏLİ<br />1. Hər hansı bir şeyxə(“elm əhlinə”) ya da hər hansı bir təriqətə bağlıysaq, Quran və Sünnətə tərs bir əməl nəsihət etdiklərində öncə xəbərdarlıq etməli, anlamaq istəmədiklərində isə əlaqələrimizi kəsməliyik.<br />2. Əgər ümütlərimizi pirlərə, ağaclara, daşlara qəbirdəki zatlara bağlamışsaq, tez bir zamanda tövbə edib; hər duayı eşidən Allahu Təalaya ümüd bağlayaq. Çünki dua etdiyimiz Peyğəmbər belə olsa dualarımıza cavab verə bilməz.<br />Amma ki Allahu Təala heç bir şeyə möhtac deyildir. Zəngin və hər duayı eşidəndir.<br />Həmişə fikirləşmişəm; insanlar nə üçün qəbirdəkilərə ümüd bağlayaraq övlad, iş, mal, xəstəliklərə şəfa istəyirlər?<br />Həm namazlarında “İyyakə nəbudu və iyyakə nəstəin”(Ancaq sənə ibadət edər yalnız səndən kömək istəyərik) deyərlər həm də Allahla aralarına vasitə qoyar, və yaxud başqa şeylərdən kömək istəyərlər. Bu necə bir məntiqdir?.. Buna şeytan belə gülər.<br />(Haşa) Allah(c.c) duaları eşitmirmi? (Haşa) Allah(c.c) qullarını gözətləmir mi?<br />Haşa Allah(c.c) ın o vasitəcilərə ehtiyacı mı var? Yoxsa Allahdan ümidlərinimi kəsdilər də şeyxlərə və ya qəbirlərə baş vurdular. (şeyxləri vasitə etmək sufilərdə olur).<br />Quranı Kərimi açıb baxaq.<br />“Allahdan ümidini ancaq kafirlər kəsər” Bəli aləmlərin Rəbbi belə buyurur. Allahdan ümidini kəsmək, kafirlərin vəsflərindəndir. Bunu mən demirəm...<br />3. Tək ilahımız olan Allahı(c.c) lazımı qədər tanımalı, digər ilahların aciz,eşitməyən, kainatda bir təsir gücü olmayan və Allaha möhtac olduğunu başa düşək.<br />4. Nə cür ilahları rədd etdiyimizi bilib La ilahə illallah deyib qəlblə təsdiq, dillə söyləmək, və əməllərimizlə lazım olanı etməliyik.<br />5.Allahla bərabər hansı bir ilaha qulluq edibsək,gözəl bir tövbəylə onlardan əl çəkib; hər duayı eşidib qarşılıq verən, heç bir kimsəyə möhtac olmayan Allaha yönələk.<br />6.İmtahan rəhbərimiz olan Quranla aramızdakı bütün əngəlləri atıb,Quran və sünnətə yönəlməliyiz.<br />“Andolsun ki biz Quranı öyüt almaq üçün asnlaşdırdıq. Bəs var mı öyüt alıb düşünən?”<br />7.Quranı anlamaq; Quranı nazil edəni tanımaqdan keçir düşüncəsiylə Rəbbimizi tanımaq üçün 99 isim və sifətini anlayaraq və üzərində təfəkkür edərək öyrənib düşünək.<br />8. İmtahan dünyasında doğru yolda olmaq Peyğəmbər əfəndimizə(sas) tabe olmaqdan keçtiyi üçün Peyğəmbərin həyatını öyrənib yaşamaya çalışaq.<br />9.Allahın(c.c) onlardan razı olduğu və dinimizin bizlərə qədər çatmasını təmin edən sahəbələrin həyatını oxuyub öyrənək.<br />10.Allahın razı olmadığı insanların(kafirlərin,müşriklərin,fasiqlərin, münafiqlərin və.s)xarakterini Quran və hədislərdən öyrənək.<br />11.Başıboş yaradılmadığımızı dərk edib; danışdığımız hər sözün və etdiyimiz hər bir əməlin, hətta içimizdə keçirdiyimiz hər hansı bir düşüncənin Allahu təala tərəfindən eşidildiyini və görüldüyünü unutmayaq.<br />12. Adəm(a.s) dən bu yana, qiyamət gününə qədər yaşayacaq və bizlərə düşmən olan şeytanın bizi hak yoldan saptırmaq üçün boş durmadığını unutmayaq.<br />13. Günün iyirmidört saatı Rabbimiz tərəfindən gözətləndiyimizi (görüldüyümüzü)unutmayaq.<br />14. İki insan danışanda üçüncünün Rəbbimiz olduğunu unutmayaq.<br />15. Allahın, insanlara şah damarlarından daha yaxın olduğunu unutmayaq.<br />16. Başımıza gəlmiş və gələcək hər müsübətin Allahın izniylə olacağını untmayaq.<br />17. Takvaya gedən yolun nafilə ibadətlərdən keçdiyini unutmayaq.<br />18. Süfrəmizdəki nemətləri hazırlayanıb bizə verənin Rəbbimiz olduğunu və ilk təşəkkürü Rəbbimizə etməyimiz lazım olduğunu unutmayaq.<br />19. İstəklərimizi ilk öncə Rəbbimizdən istəməyi unutmayaq.<br />20. Allahın isim və sifətlərini ətraflı bir şəkildə öyrənib, canlı və cansızlar üzərində təfəkkür edərək Rəbbimizi tanıyıb sevək.<br />21. Tək dostun Allah(c.c) olduğunu bilib bütün həyatımızı Allahla paylaşmağı unutmayaq.<br />22. Allahın yaradıcı sifətini, canlı və cansızlar üzərində görüb heyranlığımızı səsli bir şəkildə dilə gətirək.<br />23. Rəbbimizin qullarına ən yaxın olduğu zamanın “səcdə”anı olduğunu unutmadan, sevinc və sıxıntılarımızı “səcdə” anında Rəbbimizlə paylaşaq. <br />24. Rəbbimizə daha da yaxınlaşmaq istəyirsək gecə namazlarına davam edərək, onu çox sevdiyimizi hər fürsəttə dilə gətirək.<br />25. Gecə balkona çıxıb ulduzlara və aya baxaraq gecə ayətlərini zikredək.<br />26. Allahu Təalanın daima zikredilmək istədiyini ağlımızdan çıxarmayıb onu hər an zikredək.<br />27.İmana və Takvaya gedən yolun təfəkkürdən keçdiyini unutmayaq.<br />29. Musiqi və Televizorun imandan, əxlaqdan, takvadan uzaqlaşdırdığını unutmayaq.<br />30. Allahın verdiyi nemətləri xatırlayıb şükrümüzü dilə gətirməyə davam edək.<br />31. Zümür 42-də göstərildiyi kimi yatan hər kəsin ruhunun təslim alındığını, vaxtı qurtaranların da ruhlarının bir daha bədənlərinə dönməyəcəyini xatırlayıb, yatmanın nə qədər böyük bir risk olduğunu və yatmadan öncə Allahdan bağışlanma istəməyi unutmayalım.<br />32.İmtahanı qazananların gedəcəyi məkanı(cənnəti) yaxşı tanıyıb onu dünya həyatı, canımız və malımız qarşılığında satın alaq.<br />33.İmtahanı qazanmayanların gedəcəyi məkanı da yaxşı tanıyıb qısa ömrümüzü əbədi bir cəhənnəmə çevirməyək.<br />34.Dünya həyatının tiyatır səhnəsindən ibarət olduğunu, hər kəsin bu səhnədə başrol oynadığını və sabah səhnədən ayrılıb səhnəni hazırlayana hesab verəcəyimizi unutmayaq.<br />35. La ilahə illallah deyərək hansı ağır yükün altına girdiyimizi dərk edib bu kəlimənin hakkını verməyə çalışaq.<br />36.Axirətimiz üçün lazım olmayan kitablar yerinə, bizə dünya və axirətdə həqiqi fayda verəcək kitablar oxuyaq.<br />37.Atanın oğuldan , ananın baladan qaçdığı bir gündə, kimsənin, başqasının yerinə yanmayacağını unutmayaq.<br />38.Sevdiyimiz insanları Allah(c.c) üçün sevək və onlara bunu deyək.<br />39.Aməl dəftərinin, bizlərə sağdan veriləbilməsi üçün sağımızdakı mələyi yoracaq! Saleh əməllər işləməyə davam edək.<br />40. Bunu da unutmayaq ki iman etdikdən sonra bu iman əməllərimizə təsir etməsə bizə fayda verməz.<br />41.İmtahanın, ölümümüzlə sona çatacağını hesablayıb, hər an ruhumuzu təslim edəcəkmiş kimi ölümə hazır olaq.<br />42.Allah(c.c) üçün çoxlu göz yaşları tökməyə çalışaq, Namaz qılarkən, Quranı Kərimi oxuyarkən də ağlamağa çalışaq. Unutmayaq ki daşlaşmış qəlblər, ağlayaraq yumuşalar. Allah(c.c) üçün ağlayan gözü cəhənnəm odu yandırmaz.(əlbəttə iman etdikdən sonra)<br />45.Quranı Kərimi sünnətin işığında anlamaya çalışaq. Rəsulullah sas və sahəbələr (r.a) necə başa düşüb yaşayırdısa biz də elə edək.<br />46.Malımızı Allah yolunda infaq etməyə çalışıb cibimizdəki pulumuzu, ən gözəl paltarlarımızı və əşyalarımızı gözümüzü qırpmadan infaq edək. Unutmayaq ki sədəqə (zəkat) malı azaltmaz. Çoxaldar Pullarımızı Allahın dinini hakim etmək üçün xərcləyək. Və yenə unutmayaq ki, Allah üçün nəyi tərk edərsək Allah(c.c) ondan daha xeyirlisini bizə verər.<br />47. İsrafdan uzaqlaşıb sadə bir hayat yaşayaq.<br />48. Yaşadığımız zamanı Quran və Sünnət işığında dəyərləndirək.<br />49.İlk dərdimiz rəbbimizin rizasını qazanmaq olsun.<br />50.Cənnət ilə aramıza heç bir kimsənin girməsinə icazə verməyək.<br />51.İnsanın necə bir fitrətə sahib olduğunu Quran və hədisdən öyrənərək ona görə yaşayaq.<br />52.Quran ilə dostluğumuzu, təfəkkür ayətləriylə qüvvətləndirək.<br />53.Allahu Təalanın sevdiklərini sevməli, dəyər verdiklərinə dəyər verməli və sevmədiklərini sevməməliyik.<br />54. Cənnət xəyalıyla və Cəhənnəm qorxusu ilə yaşayıb, bütün iş və özəl həyatımızı buna görə tənzim edək.<br />55. İslamı sahəbələrin(r.a) anladığı şəkildə anlamaya və onların yaşadıqları kimi yaşamaya çalışaq.<br />56.Unutmayaq ki Cənnətə gedən yol; Allahı(c.c), Peyğəmbəri sas və Quranı tanıyıb onlara səmimiyyətlə itaət etməkdən keçir.<br /><br />NEÇƏ FAİZ MÜSƏLMANIQ?<br />Bu səhifəyə qədər ki yazıları oxuduğunuzda; Allah ilə bərabər bilmədən hansı ilahlara qulluq etmişsək hamısını birdən rədd edərək Allaha yönəlirsəniz yüz faiz müsəlman olduğunuzu sizə xatırlatmaq istəyirəm.<br />“Tağuta ibadət etməkdən çəkinib tövbə edərək Allaha tərəf qayıdanları müjdə gözləyir. Bəndələrimə müjdə ver!”(Zumer,17)<br />“Iman gətirənlər Allah yolunda, kafir olanlar isə Tağut yolunda vuruşurlar. O halda Şeytanın dostları ilə vuruşun! Şübhəsiz ki, Şeytanın hiləsi zəifdir!” (Nisə,76)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-4030955848170985823?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-49979558620946670632010-11-22T12:27:00.001-08:002011-04-18T10:45:33.113-07:00Sual: Parlament seçkilərində iştirak etməyin hökmü nədir? Bu seçkilərdə namizəd və seçici qismində iştirak edən şəxs təkfir edilirmi? Cəhalət (məsələnin mahiyyətini bilməmək) və. s kimi təkfirin əngəllərindən bir əngəllə üzrlü sayılmırmı? Yaxud bu məsələdə bir açıqlama varmı?<br /><br />Əbu Muhamməd Asım əl Məqdisinin Qələmindən...<br />Allahın adı ilə...<br />Cavab: Namizədə gəlincə o şəxs qanun qoymada bilavasitə xalqı təmsil edən idarəçidir və o, tağutdur. Onu insanlar xalqın adına Allahın, dinində izn vermədiyi bir şeyi qanunlaşdırıb, qanun qoyma səlahiyyətini ona vermələri üçün bu vəzifəyə seçmişlər. Seçkilərdə uğur qazanmayıb, əmələn qanun qoymada qatqısı olmasa belə bu küfr vəzifəsinə seçilməyə razı olub, ona qarşı səy edib, Allahdan başqasına qanun qoyma səlahiyyətini verən bu şirk dinini qəbul etdiyi və buna dəvət edib, bu şirk məclisində vəzifə stulu əldə etməsi üçün (ki, bunu da bacarmayaraq uduzmuşdur) insanları bütün gücü və cəhdilə buna təşviq etdiyi müddətcə o şəxs bizim nəzərimizdə müşrik kafirdir. O, nə bu küfr dinini tərk etdi, nə küfr qanunlarından uzaq durdu və nə də tağutdan qorunararaq tövhidi gerçəkləşdirdi. Əksinə özünün rəbb, qanun qoyucu seçilməsi üçün ona tabe olub yardım edənləri şirkə təşviq edərək azdırdı. Nəticədə dünya və axirətdə zərərə uğrayanlardan oldu. Ancaq, vaxt itirmədən dərhal tövbə edib, tövhidi gerçəkləşdirib, şirkdən uzaqlaşması müstəsnadır. Küfrdən, yalnız bu yolla qurtulması mümkündür. Uzun saqqala və qısa balağa gəldikdə isə bunların heç biri təkfirin əngəllərindən bir şey deyildir. Bunlar əməllərdən bir əməldir, sahibi şirkdən tövbə etmədikcə qiyamət günündə bu etdikləri də puç olacaqdır. Allahu Təala buyurur “Əgər (Allaha) şirk qoşsaydılar, əlbəttə, etdikləri əməllər puç olardı”[1] Həqiqətən də şirk fəsadı bütün əməlləri tələf edir. Buna görə də varlıq aləmində ən böyük rəzillik olmuşdur. Və bunun üçündür ki, biz (Allahdan savayı) qanun qoyan bu tağut idarəçiləri təkfirdən əngəlləyən mötəbər bir əngəl görmürük. Çünki, Allahu Təala heç bir müşrikin bəhanəsi qalmayacaq şəkildə bütün insanlara tövhidin əsli və şirkdən uzaq durmaq ilə bağlı öz kamil hüccətini çatdırmışdır. Bu məqamda kainatı yaradanın Rububiyyət və Vəhdəniyyətinin zahiri dəlilləri ortaya çıxır. Hansı ki, O... səcdə, namaz qılma, qanun qoyma və. s... kimi ibadəti haqq edən, hər cür eyb və nöqsandan uzaq, bir tək olan Allahdır. ”Agah olun, yaratmaq da, əmr etmək də Ona məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi olan Allah nə qədər də Ucadır”[2]. Yaratmaqda olduğu kimi qanun qoymaqda da heç kəsin Ona ortaqlıq etməsi caiz və doğru deyildir. Ancaq, xəlq etmədə Ona ortaq qoşan müstəsnadır.<br />Bu isə heç bir halda ola biləcək bir şey deyildir.<br />(yəni Allahu Təala xəlq etmədə tək olduğu kimi qanun qoymada da təkdir, Onun yaratmada ortağı olmadığı kimi qanun qoymada da ortağı, şəriki yoxdur. Buna görə qanun qoymada Allaha şirk qoşan kəs yaratmada da Allaha şirk qoşmuşdur). Hədisi-şərifdə varid olduğu kimi Allahu Təala insanları tövhid fitrətində yaratmışdır... (fitrət üzərində doğulmayan heç bir uşaq yoxdur), digər rivayətdə isə bu millət üzərində lafzı ilə keçir. Sonradan valideynləri onu ya xristianlaşdırır, ya da məcusiləşdirir. Müslimin və digərlərinin rivayətlərində isə (yaxud da müşrikləşdirir) lafzı ilə keçir. Qudsi bir hədisdə varid olduğu kimi, Allah qullarını həniflər, yəni fitrətlərinin bir gərəkçəsi olaraq şirkdən nifrət edib, onu rədd edən mahiyyətdə yaratmışdır. (Mən qullarımın hamısını həniflər olaraq yaratdım). Və onları ataları Adəmin sülbündən çıxarmamışdan qabaq və’d almışdır. Allahu Təala buyurur: ”Bir zaman Rəbbin Adəm oğullarının bellərindən onların züriyyətlərini çıxarmış və”Mən sizin Rəbinniz deyiləmmi?”deyə onları özlərinin əleyhinə şahid tutmuşdu. Onlar: ”Bəli, biz şahid olduq”-demişdilər. Bu ona görədir ki, siz Qiyamət günü: ”Biz bundan xəbərsiz idik”- deməyəsiniz. Yaxud: ”Atalarımız bizdən əvvəl Allaha şərik qoşmuş, biz də onlardan sonra gələn bir nəsil olmuşuq. Məgər sən bizi batilə uyanların etdikləri əməllərə görə məhv edəcəksən?”-deməyəsəniz. Biz ayələri beləcə izah edirik ki, bəlkə haqq yola qayıdalar”[3]. Sonra Allahu Təala bununla da kifayətlənməyib, insanlara bu və’di xatırladan, onlara cənnəti müjdələyib, cəhənnəmdən qorxudan, tövhidə çağırıb, şirkdən çəkindirən rəsullar göndərdi.”...ki, rəsullardan sonra insanların heç bir bəhanələri olmasın...”[4] (Nisa: 165) Onların hamısına Allahın salamı olsun. Onlar bu əsli təbliğ etməklə göndərilmişlər və bu inad edəndən başqasına gizli deyildir. Və qullarına kitablarını məhz buna görə endirmiş, onların sonuncularını Qurani-Kərim qılmış və onu təhrif edilməkdən qoruyaraq qullarına hüccət etmişdir. Kimə Quran çatıbsa, ona xəbərdarlıq yetişmiş və hüccət qaim olmuşdur. Allahu Təala buyurur: ”...bu Quran mənə vəhy olundu ki, onunla sizi və onun çatacağı hər kəsi xəbərdar edim...”[5] bu ümumi olaraq belədir, əcaba görəsən dinin ən əhəmiyyətli və ən incə mövzularında və ən böyük təməllərində bu necədir?![6] Mən bununla tövhidi, şirk və ortaqlardan bəraəti (onlardan uzaqlaşaraq tərk etməyi) qəsd edirəm. Alimlərin dediyi kimi Quran əvvəlindən axırına kimi ya tövhidə dəvət və onu yox edən şirkdən yasaqlamadır, ya da müvahhidləri cənnətlə müjdələmə və müşrikləri cəhənnəm əzabıyla təhdiddir. İnsanların əksəriyyəti önündən və arxasından heç bir batilin ona yaxınlaşa bilmədiyi, səadət və qurtuluşlarının ona bağlı olduğu bu Uca Kitaba arxa çevirdilər. Ondan üz döndərərək yasaq olunduqları ən təhlükəli, varlıq aləmində ən böyük rəzalət olan şirk bataqlığının içinə düşüb dinsiz kafirlərin tör-töküntülərinə, həvalarına qarşı quduzlaşaraq bütün aləmdə ən təmiz, ən əzəmətli, ən kamil və ən ədalətli olan şəriəti müşrik idarəçilərin ağızlarının zir-zibilləri ilə dəyişdirdilər. Hansı asilik, hansı küfr və hansı zülm insanlara və canlara bundan daha şiddətli ola bilər? Məhz bunun üçündür ki, muhəqqiq alimlər aləmlərin Rəbbi ilə bərabər rəblər və ilahlar seçərək ən böyük şirk suçunu işləyib tövhidin əslini yox edən cahilin cəhalətində üzrlü olmayacağını qərarlaşdırıblar. Əgər bu belədirsə, öz nəfsi üçün Uluhiyyət sifətlərindən bir şey iddia edib özünə qanun qoyma səlahiyyəti tanıyaraq insanlara Allahın, dində izn vermədiyi bir şeyi qanunlaşdıran kəsin halı necədir? Hal belədirsə, Allahın onunla müşrikləri tanıtdığı üz döndərmə cəhalətindən başqa hansı cəhaləti burada qeyd etmək olar? Allahu Təala buyurur: ”De: Mənə Allahdan qeyrisinəmi ibadət etməyi əmr edirsiniz, ey cahillər?. Sənə və səndən əvvəlkilərə belə vəhy olunmuşdur: Əgər şirk qoşsan, əməlin puç olacaq və mütləq ziyana uğrayanlardan olacaqsan”[7] Biz bu mövzunu bundan başqa yerlərdə də açıqladıq. Təvil[8] də həmçinin belədir. Hansı təvil Uluhiyyəti və yaxud Onun sifətlərindən bəzilərini iddia etməyi, Allahdan savayı Allahla birlikdə rəbb və idarəçi seçməyi və Onun şəriətindən başqa bir şeyi din və minhəc (metod, üsul) olaraq almağı icazə verir? Açıq küfrdə alimlər təvil iddiasının məqbul olmayacağını açıqlayıblar. Əsrlər keçməsinə baxmayaraq müşriklərin şirki fasid (pozuq) təvildən qurtula bilibmi? Fironun təvil sandığı sapıq qövmün təvilləri kimi, təvildən boş qalıbmı? Əgət indiki müxaliflər öz fasid təvilləri ilə üzrlü sayılırlarsa, o zaman əvvəlkilər öncəliklə üzrlü sayılmalı deyildilərmi? “Sizin kafirləriniz onlardan yaxşıdırmı?Yoxsa Kitablarda sizə toxunulmazlıq vəd edilmişdir?”[9]<br />Xülasə olaraq biz Uluhiyyət və ya Onun sifətlərindən bəzisini iddia edən və ya böyük şirki izhar edən şəxsin təkfir olunmasında heç bir maneə və əngəl görmürük. Ancaq, qəsdi olmadan (xətaən) və ya ikrah yolu ilə bir kəsdən hasil olan əməl müstəsnadır. Qəsd və niyyətin olmamağından məqsəd; Bu, sözü və əməli ilə haqqı, xeyri və yaxud mübah bir şeyi murad edən, ancaq qəsdi olmadan, bilməyərəkdən xəta edən kəsdir. Üzərində yol azuqəsi və suyu olan dəvəsini itirən, qurtulacağından ümidi kəsilən, öləcəyinə yəqin olan kişinin hadisəsi kimi. Allah ona dəvəsini geri qaytaranda sevincinin şiddətindən xəta edərək belə dedi: ”Allahım, Sən mənim qulumsan və mən Sənin rəbbinəm”. Allaha həmdü-səna və şükr etmək istəyərək sevincinin şiddətindən dolayı bilməyərəkdən dili ilə xəta edən kəslə Allahın dinindən və şəriətindən qeyrisini üstün tutaraq məqsəd yönlü şəkildə açıq şirk və qanun qoymada çalışan, bir-biriləri ilə yarışan müşriklərin əməlləri arasında nə qədər də fərq vardır. Xəta ilə üzrlü olan şəxs o kəsdir ki, xətasını bilən kimi ondan tövbə edərək uzaqlaşır. Bu müşriklər isə (Allahın şəriətinə zidd) öz prinsip və maraqlarına uyğun olan qanun qoymada qəsdlidirlər. Bu şirkin üzərində israrlıdırlar. Gecə-gündüz öz inhiraflarını (pozğunçuluqlarını) sürdürüb, onunla iftixar edərək, nə bir peşimançılıq duyurlar və nə də özlərini xətalı bilirlər. Onlar həddi aşan və günah işləməyi umursamayanlardır. İkrah[10] da belədir. Burada ikrahdan söz etmək çox gülməli olar. Və yəqindir ki, bu qanun icad edən idarəçilərin barəsində ikrahdan söz belə gedə bilməz. Bu küfr əməlində onları, insanları təmsil edərək onların əvəzinə qanunlar icad etməyə ikrah (məcbur) edən nədir? Əksinə, reallıq onu göstərir, böyük-kiçik, alim-cahil hər kəs bilir ki, onlar bu şirk mənsəbini əldə etmək üçün quduzlaşıb, bəhsə girərək, onu əldə etmək və uğur qazanmaq üçün bütün güc və mallarını sərf edib, yardımçılarını, tərəfdarlarını, insan və cin şeytanlarını bu savaşa təşviq edərək yeməklər yedizdirir, qurbanlar kəsir, tövhidi heçə sayaraq, Allahdan savayı ortaqlara ikram (hörmət, təzim) edirlər. Bütün bu edilənlərin hamısı da bu şirk qanununu icad edən vəzifələrdən bir vəzifə əldə etmək adınadır. Bunun harası ikrahdır?!<br /><br />________________________________________<br />[1] Ənam: 88<br />[2] Ə’raf: 54<br />[3] Ə’raf: 172-174<br />[4] Nisa: 165<br />[5] Ənam: 19<br />[6] Dinin əsli ilə bağlı olan məsələlər qəsd edilir.<br />[7] Zümər: 64-65<br />[8] Təvil: Sözün zahir olan mənasından alınaraq bir dəlilə əsasən zahir olmayan başqa bir mənaya həml edilməsidir.Zahiri zahirindən uzaqlaşdıran bir dəlil olması halı müstəsna,zahir ilə əməl etmək vacibdir.Təvil səhih və fasid olmaqla iki qismə ayrılır.Səhih təvilin də həmçinin özünə görə mötəbər şərtləri vardır.Burada isə müşriklərin öz batil iddialarına dair irəli sürdükləri fasid təvildən söz gedir.Şeyx onların iddialarının çürüklüyünə işarə etmişdir.Geniş məlumat üçün fıqh və təfsir üsulu kitablarına bax.<br />[9] Qəmər: 43<br />[10] İkrah: Bir kəsi təhdid edərək şərən haram və yaxud küfr olan sözü söyləməyə vəya əməli işləməyə məcbur etmək.Bu durumda qəlbində iman olduğu müddətcə Allahu Təala qulunu fasiq və ya kafir olmaqdan istisna etmişdir.Geniş məlumat üçün fıqh üsulu kitablarına bax.<br /><br /><br />Seçiciyə gəlincə isə artıq sən bildin ki, onun bu şirk dinini qəbul edərkən işlədiyi əməlin həqiqəti budur ki, o bu müxtəlif rəblərin arasından qanun vermədə və şirk vəzifəsində təmsil etməsi üçün onu özünün əvəzinə bir rəbb seçmişdir. Və yaxud da bu vəzifəyə şərəfli bir şey kimi baxaraq onu din qəbul etmiş, xalqın vəkillər seçərək qanun qoyma səlahiyyətini öz əvəzlərində onlara verməsini dövlət qanunularının bir gərəyi olaraq haqq bilmişdir. Burada onunla onu təmsil edən vəkil arasında heç bir fərq yoxdur. Yalnız bir şey var ki, vəkil küfr qanunlarının icad edilməsində bir başa qatqısı olandır, seçici isə vəkalətini ona verərək bu işdə onu öz yerinə seçmişdir. Dəstəkçinin və vəkalət verənin hökmü idarəçinin hökmüdür. Həqiqətdə o, (yəni seçici) vəkalət yolu ilə qanun icad etmədə ortaqlıq edən idarəçidir. Ya da ki, o bu məsələni bu cür açıqlamır və özünü buna layiq bilmir, ona bu işi görməyi öz zənninə görə əhil olan “doktor və alimlər” izn verirlər. Özünün qanun qoyma səlahiyyətində iştirakçı deyil, bu alim dediyi kəslərə tabe olan kəs olduğunu iddia edir. O bununla mütləq olaraq qanun vemə səlahiyyətini onlara təslim edib, onlarla anlaşıb, bu dini qəbul etməklə o kəsləri idarəçi rəblər seçmişdir. O kəs ibadətdə müşrikdir. Öncədən də qeyd edildiyi kimi bu əməl sahibinin hökmü leşlə təmiz olan əti eyni görmədə müşriklərə itaət edib, tabe olan kəsin hökmü kimidir. Allahu Təala buyurur: “Üzərinə Allahın adı anılmayan heyvanların ətindən yeməyin. Çünki, bu günahdır. Həqiqətən şeytanlar öz dostlarına sizinlə mücadilə etmək üçün batil əqidələr təlqin edirlər. Əgər onlara itaət etsəniz, sözsüz ki, siz də müşriklərdən olarsınız”[1]. Və bu öncədən də keçdiyi kimi bir tək şəri qanunu dəyişdirmədə belədir. Əcaba qanun vericilik səlahiyyətini mütləq olaraq bütünü ilə onlara verən və yaxud onları vəkil təyin edib ixtiyarlarını tam bir təslimiyyətlə onlara təslim edən şəxsin halı necədir? Bu adam qanun qoymada keşiş və rahiblərə itat edənlər kimidir. Allahu Təala buyurur: “Onlar Allahı qoyub baş keşişlərini və rahiblərini rəblər qəbul etdilər...O, (Allah) bunların şərik qoşduqları şeylərdən uzaqdır”[2]. Allah onların əleyhində şirklə hökm vermişdir və böyük şirklə bərabər təvilin heç bir faydası yoxdur. Bu əməlin sahibi cəhalətlə üzrlü sayılmır. Hansı təvil Allahdan başqa rəbb qəbul edib, seçməyə icazə verə bilər? Öncədən də keçdiyi kimi Allahu Təala bu məsələ ilə bağlı öz kamil hüccətini qullarına iqamə etmiş, onları şirkdən uzaq tutan həniflik fitrəti üzərində yaratmış və bütün peyğəmbərləri bu şeyləri onlara xatırladıb, onları tövhidə çağırıb şirkdən və ortaqlardan yasaq etmələri üçün göndərmişdir. İnsanların çoxu isə bundan üz çevirərək həmin bataqlığa düşmüşlər.<br />İmam Müslimin səhihində rəvayət etdiyi hədisi şərifdə Peyğəmbər (S.a.s) öz Rəbbindən xəbər verərək belə buyurdu: Allahu Təala buyurur: ”Mən qullarımı həniflər olaraq yaratdım və şeytanlar onların yanlarına gəlib, onları dinlərindən döndərərək Mənim onlara halal etdiyim şeyi haram etdilər və haqqında heç bir dəlil endirmədiyim şey barəsində Mənə ortaq qoşmalarını əmr etdilər”. Və bugünkü insanların əksəriyyətinin halı budur. Allah onları həniflər olaraq yaratmış, tövhid yoluna hidayət etmiş, bütün peyğəmbərlərini buna dəvət etmələri üçün göndərmiş, bütün Kitablarını tövhidi əmr edib onu pozan şirk və ortaqlardan mən etmək üçün endirmişdir. Belə olunca rahiblərdən, kahinlərdən, vəkillərdən, tağutlardan olan cin və insan şeytanları onların yanlarına gələrək şirki onlar üçün şirin sözlərlə bəzəyib onu demokratiya, azadlıq və yaxud əsrin qanunları kimi adlarla adlandırdılar və Allahın dində izn vermədiyi şeyi onlar üçün şəriət edərək, onlara Allaha haqqında heç bir dəlil endirmədiyi şeydə ortaq qoşmalarını əmr etdilər. İnsanlar da bu məsələsdə onlara itaət edərək doğru yoldan azdılar. Peyğəmbər (s.a.s) Adiyy ibn Hatim hədisində bildirmişdir ki, keşişlər, rahiblər və yaxud vəkillərlə anlaşıb itaət edənlərin ...ki, qanun qoymada itaət, ibadətdir... cəhalətləri onlar üçün üzr deyil. Bu Adiyyin sözünün zahirindən də anlaşılır (onlara ibadət etmədilər...!!) Bu hadisə onun Peyğəmbərin dilindən Tövbə surəsindəki ayələri eşitdiyi zaman baş vermişdir və Peyğəmbər ona açıqlayaraq bildirmişdir ki, mücərrəd olaraq qanun qoymada idarəçilərə itaət etmək ibadət və şirkdir, onlara doğru namaz qılıb, səcdə etməsələr belə bu onların rəbb qəbul edilmələrinin həqiqətidir. Buna görə də biz iddia edirik ki, hər kim bəşəri qanunların bir gərəyi olaraq Allahın endirdiyi təmiz şəriəti ondan başqa qanunlarla əvəz edən bu vəkillər və ya hökümətlər ilə bu uydurma küfr dininin üzərində anlaşıb, müqavilə bağlayıb, ittifaq edib bir araya gələrsə, artıq Allahı qoyub onları özünə rəblər qəbul etmiş və islamdan başqa bir dinin ardına düşmüşdür. Seçkilərdəki uyqulamaların həqiqəti budur. Burada qanun qoyma və hökm etmə səlahiyyəti Allaha deyil, xalqa verilərək demokratiya dini din olaraq qəbul ediləcək, bəşəri qanunlara müvafiq olaraq mütləq qanun qoyma səlahiyyətini və vəkalətlərini ona verəcəkləri bir rəbb seçəcəklər. Bunu edən şəxs namaz qılsa da, oruc tutsa da və hətta müsəlman olduğunu iddia etsə də belə ümmətdən və tövhiddən uzaq düşmüşdür. Hər kim insanların bu günkü hallarını düşünsə ...ki, necə də insanlar toplu və pərakəndə halda bu açıq şirk üzərində quduzlaşıblar... ümmətin tərs üz çevrilməsinin, şanının itməsinin və düşmənlərinin onun üzərində etdikləri hökmranlığın səbəbini biləcəkdir. Səhih bir hədisi şərifdə varid olduğu kimi şirk günahı Allahu Təalaya qarşı üsyan edilən günahların ən böyüyüdür. Peyğəmbər (s.a.s) -dən soruşuldu ki, hansı günah daha böyükdür?. Buyurdu ki; ” Səni yaratdığı halda Allaha ortaq qoşmandır. ” Allahu Təalanın qulunu Ona şirk və ortaqlar qoşmaqdan xilas etməsi sayəsində müvahhid qul, Allahın onu tövhidə hidayət edərək üstün qılmasını və nemət bəxş etdiyini bilir. O zaman bu ” Əzəmətli Tövhidə” qarşı həddi aşmaqdan həzər etmək lazımdır. Həqiqətən də o, xəzinənin başıdır, onda həddi aşmaq isə açıq aşikar xüsrandır. Həlak olanın necə həlak olduğu təəccüblü deyil. Əsl təəccüblü olan qurtulanın necə qurtulduğudur. Qoy bundan sonra hər bir kəs tanıdığı hər kəsi, bilərəkdən və ya bilməyərəkdən bu hökümətlərə onların küfr dini üzərində tabe olmaları nəticəsində başlarına gələn açıq xüsrandan xilas etmək üçün qorxudaraq, yasaq edib bu şirkdən uzaqlaşdırsın. Lakin, burada bizim barəsində ümumi və tam olaraq bəhs etdiyimiz böyük şirkdən çəkindirmək, bu hökümətlərlə anlaşaraq müqavilə bağlamağın küfr olduğunu açıqlamaqla yanaşı onu da qeyd etməyimiz lazımdır ki, biz seçkilərdə öz iradəsi olmadan və yaxud ikrah altında olaraq iştirak edən şəxsi təkfir etmirik. ”Əgər varsa” . Həmçinin aldadılaraq -bu məclislərin vəzifəsi insanlara xidmət etməkdir- zənni ilə iştirak edən şəxsi də təkfir etmirik. Necə ki, bu öz qohum və yaxınlarını seçən avam insanların çoxunun düşdüyü yalnış zəndir. Ancaq, yanlış anlaşılmasın böyük şirk mövzusunda biz heç kəsi cəhalətlə üzrlü görmürük. Məsələ, ancaq bu məclisin həqiqətinin cəhli (bilinməməsi) ilə bağlıdır. Bu səbəbə görə də bu məsələ bizim nəzərimizdə xəta və ya qəsdin olmaması babındandır. Allahu Təalanın buyurduğu kimi...” Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma!...”[3]. Qüdsi hədisdə olduğu kimi Allahu Təala “qəbul etdim” buyurmuşdur. Hal budur ki, kor və ya cahil bu məclislərin həqiqətini bilərsə, ...öncədən də keçdiyi kimi bu məclislər qanun icad etmə məclisləridir... və onun ardıcılları ilə onların küfr dini üzərində anlaşıb iqrar edərsə ki, onların mütləq qanun qoyma haqları vardır və yaxud da konstitusiya qanunlarına uyğun olaraq onları idarəçi seçərsə, hətta qanun qoymada itaət etməyin küfr olduğunu bilməsə belə bu şəxs bizə görə müşrikdir və eynilə Peyğəmbər (s.a.s) –in Tövbə surəsindəki ayədə adı keçənləri üzrlü saymaması kimi biz də bu mövzuda həmin şəxsi cəhalətlə üzrlü görmürük. Adiyy hədisində keçdiyi kimi onlar qanun qoymada itaət etməyin küfr olduğunu bilmirdilər. (ancaq, yenə də bu hal onları kafir olmaqdan qurtarmamışdır)<br /><br />________________________________________<br />[1] Ənam: 121<br />[2] Tövbə: 31<br />[3] Bəqərə : 286<br /><br /><br />Lakin, insanların əksəriyyəti istər yaşlılar, istər acizlər və s. olsun bu küfr qanunlarını icad edən məclislərin həqiqətini bilmirlər və nə də seçkilərdə rəbb idarəçilər seçmək yolu ilə iştirak etmirlər və nə də seçmirlər. İnsanlar onları, ancaq özlərinin sosial problemlərini həll etmək və yaşadıqları yerlərdə əhaliyə xidmət etsinlər deyə öz adlarından seçib vəzifələndirirlər. Bu hal onların çoxunun qəsdi və niyyətidir. Və həmçinin onlar seçki qutusu barəsində zənnə qapılaraq əməl edirlər. Bu insanlardan hər kimdə tövhidin əsli olub, tağuta və onun qanunlarına küfr edib bu zənn və qəsdlə seçkidə iştirak edərsə, deyirik ki; ”Onun əməlinin zahiri küfrdür, çünki biz açıqa çıxarana qədər onun niyyətini bilmirik. ”Allahım, sən mənim qulumsan və mən Sənin rəbbinəm” deyən adam kimi onun xəta etdiyini və bunu qəsd etmədiyini bilmədiyimiz zamana qədər sözünün zahiri bizə görə küfrdür. Və həmçinin deyirik ki, onlar seçkilərdə iştirak etməklə hakimiyyət haqqını Allaha deyil, məhz insanlara verərək küfr əməllərdən bir əməl işləmişlər. Ancaq, öncədən də qeyd olunduğu kimi bu durumda insanların halı qarışıqdır. Buna görə də biz, onlardan birisi işlədiyi əməlin həqiqətini bildiyi halda idarəçi seçməyi qəsd etdiyini biləcəyimiz zamana qədər bu avamların üzərinə müəyyən təkfiri endirməkdə tələsmirik. Bu qanun qoyma məclislərinin həqiqəti ona açıqlanıncaya qədər təkfir olunmur. Əgər bundan sonra bu əməlin üzərində israr edərsə, onu müəyyən olaraq təkfir etmək hökmündən heç bir sıxıntı duymarıq. Həmçinin ”Allahım, sən mənim qulumsan və mən Sənin rəbbinəm” deyən adam da belədir. Ona deyirik ki, sən küfr kəliməsini söylədin, əgər o bundan vaz keçib, istiğfar edib mən xəta etdim niyyətim, ancaq Allaha həmd edib, Onu öymək idi, dilimin çaşaraq söylədiyi şeyi qəsd etmədim deyərsə, onu təkfir etmərik. Yox əgər israr edib vaz keçməz və bağışlanma diləməzsə, bu zaman onu təkfir edərik. Allahu Təala buyurur: ”Və (Firon) dedi: Sizin ən uca rəbbiniz mənəm”. [1] Qanun qoyma səlahiyyətini özünə vəya başqasına verən, bunu qəsd edərək ciddi səy edən şəxs dərhal təkfir edilir, çünki o küfr əməli işləmədə könüllüdür, heç bir xəta və qəsdsizlik olmadan öz ixtiyarı ilə niyyətlidir. Bir çox hiyləgər idarəçi vəkillər cahil və avamların çoxunu aldadıb haqqı batillə qarışdıraraq guya parlamentə daxil olmaqda məqsədləri buymuş kimi insanları Allahın şəriətini hakim qılmağa çağırırlar. Öz seçki elanlarında ağılları qarışdıran ibarələr, parlaq və hilə dolu şüarlar yazdıraraq... qurtuluş yolu islamdır və s. kimi... avam insanları azdırırlar. Yaşlılardan və yaxud avamdan aldadılaraq və ya qandırılaraq onların küfr qanun qoyma əməllərinin həqiqətini bilmədən bu namizədləri seçməkdə Allahın şəriəti hakim olacaq düşüncəsilə iştirak edənlər və nə də parlamentin həqiqətini bilmir ki, o qanun qoyma məclisidir və nə də konstitusiyanın bəyan etdiyi kimi hökm və qanun qoyma səlahiyyəti xalqındır əsası ilə seçkidə iştirak etmir, yəni bu iş o insan qandırılaraq ona belə göstərilmişdir ki, guya o, Allahın razı olduğu tərzdə islamla hökm edəcək şəxsi seçir. Bu insanlar cahil sapıqlardır, küfr əməlinin içinə ya düşürülüblər, ya da düşüblər, lakin biz bu qanun icad edən məclislərin, vəkillərin əməllərini, seçki qutularının həqiqətini onlara öyrədənə qədər onları müəyyən (fərd-fərd) təkfir etməyə tələsmirik. Əgər bunları biləndən sonra bu küfr dinində iştirak etməkdə, onlarla anlaşıb idarəçilər seçmədə israr edərlərsə, onları təkfir etməkdən heç bir sıxıntı duymarıq. Bunun da bilinməsi lazımdır ki, bizim burada fərdləri təkfir etmədə üzr və ya maneə saydığımız, ancaq qəsdin olmamasıdır (yəni bilməyərəkdən bu əməli işləyən üzrlüdür). Belə ki, adam mübah və hətta küfr olan bir əməli iradə və ya qəsd edir və qəsd, iradə və ixtiyar etmədiyi küfr və yaxud şirkin içinə düşür. Və bu xəta sayılır ki, bu xətanın səbəbi cəhalətdir. Bizə görə təkfirə əngəl budur, yoxsa qəsdlə idarəçi seçib, ona qanun qoymada itaət edib və qanun qoyma səlahiyyətini ona verməyin küfr olduğunu bilməməkdə cəhalət üzrü deyə bir şey yoxdur. [2] Bundan öncə də qeyd olundu ki, Peyğəmbər bu mövzuda heç bir üzr tanımayıb. Həmçinin bunu da açıqlamaq vacibdir ki, bu itaət qoyulan qanunda və küfrdə olarsa, bu idarəçilərə itaət etmək bir məsələdə olsa belə, ancaq küfr olur. Və hər kim bu idarəçilərə mübah və ya masiyət (günah) olan şeylərdə itaət edərsə, şübhəsiz təkfir olunmaz. Bunun açıqlanması: Əgər qanun qoyan idarəçi və yaxud vəkil və yaxud hakim və ya tağut misal olaraq ona içki içməyi, leş və ya faiz yeməyi, ya da zina etməyi əmr edərsə, o da bu günahlardan birini işləməkdə ikrah altında olarsa, ittifaqla ona heç bir günah yoxdur. Lakin, əgər ikrah altında olmayıb, əksinə qorxaraq vəya iki üzlülük edərək bunu edərsə, bu zaman o günahkar asi olar. Lakin, hakim və ya qanun qoyan bir idarəçi və s. içki satışını, içilməsini, haram və yaxud faiz yeməyi qanunlaşdırarsa, ya da öz çıxardığı qanununda “ haram leş də təmiz şəri kəsim kimidir ” və ya “...Alış-veriş də elə ancaq faiz kimidir”[3] deyərsə, o zaman belə bir şeydə tabe olmaq, itaət etmək və anlaşmaq barəsində Allahu Təala belə hökm etmişdir: ”Əgər onlara itaət etsəniz, sözsüz ki, siz də müşriklərdən olarsınız”[4]. Burada itaət heç də bilavasitə haram yeməyi, içki içməyi və yaxud bunu icra edərək günah işləməyi gərəkdirmir. Əksinə mücərrəd olaraq bu idarəçilərlə birlikdə bu qanunun üzərində ittifaq edərək anlaşmaq və yaxud müqavilə imzalayıb qəbul etmək, buna əməl etməyib günah işləməsə belə açıq aşikar şirkdir. Müslimin səhihində “...Allahın endirdiyi ilə hökm etməyənlər, məhz onlar kafirdirlər. ”[5] ayəsi ilə bağlı Bəra ibn Azibdən rəvayət etdiyi hədisdə bildirildiyinə görə yəhudilər dedilər: “ Bizim aramızda yüksək təbəqədən olan zəngin bir adam zina etdiyi zaman ona cəza verməyi tərk edərdik, aşağı təbəqədən birisi zina etdikdə isə ona dərhal hədd tətbiq edərdik. Dedik ki, gəlin yüksək təbəqədən olanla aşağı təbəqədən olan hər kəsə eyni cəzanı verək. Nəticədə rəcmin qarşılığında üzü qaraya boyamaq və çubuq vurmaq üzərində qərara vardıq”. Açıq aşikar göründüyü kimi hər kim qanun qoymada onlarla bir araya gələrsə, zina suçunu işləməsə belə küfr etmişdir. İnsanın mücərrəd olaraq bu deputatların və ya hakimlərin -konstitusiyalarının açıqladığı kimi- qanun qoyma haqlarının olduğunu iqrar və etiraf etməsi bunun açıq küfr və şirk olması üçün yetərlidir. Hər halda qanun qoyan və ya tağuta itaətin gerçəkləşməsi üçün bir kəsin içki içməsi, faiz yeməsi şərt deyil. Bunu etməsi onun öz şəxsi ixtiyarına qalmışdır. Əgər içki zavodlarını, faizli bankları mühafizə edib və onlardan faydalanmağa rüxsət verib, bunu qanunlaşdırarsa...ki, onun üçün də ən vacib olan, insanlardan istədiyi şey onun qanununa ehtiram etmələri, qanun qoyma səlahiyyətində ona və ortaqlarına haqq tanıyıb iqrar etmələri və insanların qanun qoyma səlahiyyətini onlara vermələridir...küfr və açıq şirk olaraq bu kifayət edər. Yayqın olan xətalardan biri də...-bu deputatlar, tağutlar və yaxud onların köməkçilərindən yardım istəyən və ya dünəvi məsələlərdə onların vasitəsi ilə məhbusların azad edilməsi, sosial yardım umma və yaxud zülmün aradan qaldırılıb haqqına qovuşma kimi...-təkfir edilmələrində tələsik davranmaqdır. Biz bu müşriklərə sığınmağı çirkin qarşılayıb daim onlarla bütün əlaqələri kəsməyə, küfr vəzifə və qanunlarından uzaq durub kamil bir şəkildə onlardan uzaq durmağı əmələn izhar etməyə, onlara buğz edib, muxalif olmağa çağırırıq. Ancaq, zərurət halı müstəsna onlardan yardım istəməyi qadağan edirik, çünki zərurətlər haramları mübah qılar. Lakin, batil əməllərində onları iqrar etməyib, onlara vəkalət verməyib, şirkləri üzərində onlarla anlaşmayıb və ya küfrlərindən bir şeyə bulaşmadan dünyəvi məsələlərdə onlardan yardım istəyib sığınan kəsləri təkfir etmirik. Umumul-bəlvadan[6] olan bu məsələlərin açıqlanması vacibdir. Sual verənin hər kəs asan əldə edib, yayılsın deyə bizdən müxtəsər cavab tələb etməsinə baxmayaraq mövzunun önəmindən dolayı bəzi yerlərdə hirs göstərərək ümməti mübtəla olduğu bu bəladan çəkindirmək üçün geniş açıqlama verdiyimi bilirəm. Bütün bunlardan sonra birisi səninlə mübahisə edib, sənə o zaman alternativ nədir? deyə soruşarsa, ona de: alternativ, əməlləri puç edib, əbədi cəhənnəmlik olmağa məhkum edən şirkdən uzaqlaşaraq tövhidi gerçəkləşdirməkdir. Böyüklüyü göylər və yer qədər olan cənnət müttəqilər üçün hazırlanmışdır. ”...kim Oddan uzaqlaşdırılıb, cənnətə daxil edilərsə, o uğur qazanmış olar. Dünya həyatı isə aldadıcı ləzzətdən başqa bir şey deyildir.”[7]Bundan daha böyük alternativmi istəyirsən?. Dəvət və ümməti yenidən şanına qovuşdurmağın, Allahın şəriətini hakim qılmanın yolu haram, şirk vasitələrlə olmur. Allah qatında olan şey günahla əldə edilmir, Allahın yardımı şirklə hasil olmur. Dinimizdə, dəvətimizdə və Allahın hökmündə ən böyük məsləhət və zərurət insanları şirkin qaranlıqlarından tövhidin nuruna çıxarmaqdır. Heç caiz olub düşünülə bilinərmi ki, biz bu zəruri məsləhətin şirk vasitəsilə gerçəkləşməsi üçün səy edirik? Hansı ki, bu davranış bu məsləhətin əslən yox olmasına səbəbdir. Heç şirk şirklə dəyişdirilib, dəf edilib, inkar edilərmi?. Və yaxud nəcasətdən nəcasət vasitəsilə təmizlənilərmi?. Bu dinin ən uca qayəsi yer üzərində iqamə edilib sabiləşməsi üçün tövhidin və dəvətin gerçəkləşməsidir. Tövhid üçün bütün peyğəmbərlər göndərildi və onun səbəbilə bütün kitablar endirildi. Onu (tövhidi) gerçəkləşdirmənin yolu Onların (peyğəmbərlərin) yoludur. Və yalnız, Onlar bu yolda rəhbər və ən gözəl örnəkdirlər. Allahu Təala buyurur: ”Bu, Allahın hidayətidir. Bununla O, qullarından istədiyi şəxsi doğru yola yönəldir. Əgər şərik qoşsaydılar, əlbəttə, etdikləri əməlləri puç olardı. Onlar kitab, hikmət və peyğəmbərlik verdiyimiz kəslərdir. Əgər ayələrə küfr etsələr, Biz onları küfr etməyən bir qövmə həvalə edərik.”[8] Allahu Təala buyurur: ”Öz qövmlərinə, həqiqətən biz sizdən və sizin Allahdan başqa ibadət etdiklərinizdən uzağıq. Biz sizi inkar edirik. Siz bir olan Allaha iman gətirincəyə qədər daim bizimlə sizin aranızda düşmənçilik və qəzəb baş qaldırmışdır dedikləri zaman İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin üçün gözəl bir örnək vardır...”[9] Yeganə yol, ancaq bu azim millətə bağlı qalmaq, bu azim tövhidə dəvət etmək, gəncliyi bunun üzərində tərbiyə etmək, onun nəbəvi metodla gerçəkləşməsi və yer üzərində hakim olması üçün onları cihada hazırlamaqdır. Rəblərinin adlandırıb və onunla iftixar etdikləri kimi konstitusiya qanunları yox, parlament və qanuni mübarizələr yox, qanuni etirazlar yox...məhz Rəbbani bir dəvət. Hansı ki, Allahu Təala buyurur: “De: Bu mənim yolumdur. Mən və mənə tabe olanlar bəsirətlə (mötəbər dəlillərlə) Allaha dəvət edirik. Allah hər cürə nöqsandan pakdır və mən müşriklərdən deyiləm”. [10]Peyğəmbərin islamın ən uca zirvəsi deyərək vəsf etdiyi cihad...”Ümmətimdən bir qrup haqq üzərində savaşmağa davam edəcəkdir. Allah onlarla qövmlərin qəlblərini azdıracaqdır və qiyamətə və Allahın vədi gəlinəyə qədər onlardan (qənimətlərdən) ruziləndirəcəkdir. Atın alnında qiyamət gününə kimi xeyr düyünlənmişdir...möminlərin diyarının mərkəzi Şamdır”sözünə kimi. Allaha itaət içərisində ölmək, Ona üsyan içində yaşamaqdan xeyirlidir. Allahu Təaladan məni və qardaşlarımı tövhid üzərində sabit qılmasını, bizi Öz ordusu və yardımçılarından etməsini və axırımızı Öz yolunda şəhadətlə sonlandırmasını diləyirəm...Əvvəldə və axırda həmd Allaha məxsusdur.<br /><br />________________________________________<br />[1] Naziat: 24<br />[2] Digər şərq-ərəb ölkələrindən fərqli olaraq Azərbaycanda istər parlament,istərsə də prezident seçkilərində iştirak edən şəxs müəyyən olaraq təkfir edilir.Çünki,buradakı namizədlər öz platformalarında insanları dini terminlərdən istifadə edərək,Allahın hökmü ilə hökm etmək,qurtuluş yolu islamdır və s.kimi şüarlarla seçkilərə cəlb etmirlər ki,aldanaraq bilməyib və yaxud inanıb onlara səs vermək müəyyən təkfirə əngəl olsun.Əksinə islam sözü belə ağıza alınmayaraq açıq-aşikar insanlar rəngarəng küfr qanunlarını dəstəkləməyə və qanun qoyma səlahiyyətini tam olaraq bu namizədlərə təslim edib,onları idarəçilər seçməyə təşviq edilirlər.Hələ bunun üçün bir az da pul xərclənsə,öz namizədləri uğrunda quduz köpəklər kimi boğuşurlar.Azərbaycanda bu əməlləri işləyənlərin hamısı toplu və pərakəndə halda kafirdirlər. Bu millət Yaradanın Allah olduğunu bildiyi kimi ibadət edilənin və əmr verənin də Allah olduğunu çox gözəl bilir.<br />[3] Bəqərə: 275<br />[4] Ənam: 121<br />[5] Maidə: 44<br />[6] Qaçınılması çətin və ya qeyri mümkün olan durum.İnsanların əksəriyyətinin bildikləri ümumi şeylər.<br />[7] Ali-İmran: 185<br />[8] Ənam: 88-89<br />[9] Mumtəhənə: 4<br />[10] Yusuf: 108<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-4997955862094667063?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-9454868063470319962010-11-22T12:23:00.000-08:002010-11-22T12:23:01.225-08:00Unutmaqmı? Əsla... Həbs olunduğumdan bəri axıtdığın göz yaşlarını əsla unutmayacağam...<br />Və məni hər dəfə ziyarət etdiyində zindanın barmaqlıqları qarşısında daha da artan göz yaşlarını... Səni hər görüşümdə üzümdən əksik olmayan gülümsəməyimə baxmayaraq...<br />Anacan! Əsla bir an belə gözyaşlarının mənim nəzərimdə əhəmiyyətisiz və dəyərsiz olduğunu ağlından keçirmə... Əsla!<br />Sənə olan sevgimi və hörmətimi uzaq- yaxın hamı bilir...<br />Ancaq sənə dəfələrlə demişdim ay anacan! Allahın dini bizim üçün hər şeydən daha dəyərlidir... Və Allahın tövhidi bizə hər kəsdən daha sevgili... Əgər kədərinin və göz yaşlarının artmasına səbəb oldumsa, bil ki, bəhanəm budur anacan... Səbr et! Sənə əvvəl də təkrar-təkrar dediyim kimi, zindanda olmağımın səbəbi uca bir məqsəd uğrunadır... O da Allahın dini və tövhididir. Bu qürur payəsini alnında qürurla daşı anacan...<br />“Nə üçün qorxuruq ana!<br />Deyəcəyimizi dedik...<br />Sən yenə də gülümsə,<br />Göz yaşlarının arasından...<br />Bu sevgili əsir oğlunu,<br />Bir gün onu sənə gətirəcək olan<br />Axşamlara əmanət et...”<br />Bəzən uzun məsafələr qət edərək məni ziyarət edirsən... Zindanın divarları ardında görüşmə vaxtının gəlməsini gözləyərkən başqa anaların söhbətlərini eşidirsən. Uşaqlarının, ərlərinin, qardaşlarının günahları ilə əlaqəli... Çoxluğu oğruluq, zorakılıq, qəsb, narkotik, cinayət və s. günahlar. Fikrləş bir, dünya həyatı uğruna, özlərini illərlə zindan divarları ardında kilidləyən bu günahlar nə qədər qüruru alçaldan və utanc verəndir... Qohumlar arasındakı bağların qopmasına səbəb olan, dostluqları pozan, böyük fitnələrə səbəb olan günahlar... Hələ bir fani dünya uğruna... Alçaldan və unanc verən bir şəhvət uğruna...<br />Amma biz anacan... Əvvəllər də sənə defələrlə dediyim kimi, biz insanların çoxunun Allahın dininə yardım etməkdən üz döndərədiyi bir dövrdə bizə görə çox dəyərli və qürur verən bir günahla günahlandırılırıq... İnsanlar tağutun zərbələrinə boyun əymiş, zillət içində bir həyata razı olmuşlar... Onların bu yolda sıxıntılarından xilas edəcək bir səssizliyi seçmişlər... Allahın bizə layiq gördüyü bu dəyərli hədiyyədən ötrü qürur düymalı və vüqarlı olmalısan... Və Ondan bu yolda səbr edib bu yolda həyatımızı bitirməsini istəməlisən. Mübarizəmizin (günahımızın) “lə iləhə illəllah” demək olduğunu sənə anlatmışdım... Artıq bundan başqa deyəcək sözümüz yoxdur!<br />Bunu anladmaq üçün çox çalışırıq... Hücrəmizin qapılarına, zindandakı qeydlərimizə və kartlarımıza həmişə bunu yazırıq... Bunu bilməyənlər üçün bir başlanğıc, bir giriş olar ümüdi ilə... Nə zaman bunu hayqırsaq zindandakı polislər və əskərlər “lə iləhə illəllah demək də günahdırmı?” deyərək bizi alçaldırlar...<br />“Hər birimiz lə iləhə illəllah deyirik” deyirlər... Elə zənn edirlər...<br />Onlara bu uca kəlmənin insana böyük məsuliyyət yüklədiyini, bu kəlmənin şərtləri olduğunu izah edirik. Bu kəlmənin onu tələffüz edən insana etməsi və etməməsi çox vacib məsuliyyətlər yüklədiyini... Məsələnin onu deməkdə deyil, tətbiq etməkdə olduğunu izah ediri.<br />Sonra onlara necə gücə gündüz demədən bu sözü və onun uca dəyərlərini yıxmaq üçün çalışdıqlarını anladırıq... Kəlmeyi tövhidin düşmənlərinə necə əskərlik etdiklərini... Kəlmeyi tövhidə, dostlarına və əhlinə savaş açan... Bu sözü tələffüz etmələrinə baxmayaraq necə ona qarşı savaş açdıqlarını izah edirik...<br />Bu çox uca bir sözdür... Bu kəlmənin ucalması üçün savaşan, onun uğruna can verən əskərləri vardır... Ömrlərini onun uğruna sərf edən... O yolda əziyyətlərə qatlanan... Biz də Allahın bizi onlardan qəbul etməsini diləyirik... (Əmin)<br />Və qarşı səfdə.. Kəlmeyi tövhidin ucalması üçün savaşanlar olduğu kimi, ona düşmənlik edənlər... Tövhid kəlməsinə müxalif edən, kafirlərin dininə, tağutların qanunlarına yardım edənlər..<br />Bax bu iki səf, Allahın kainatı yaratdığı gündən bu günə qədər bir birinə qarşı savaşan iki səfdir. Bax bu iki tayfa... Bir birinə düşmən iki tayfa... Hər biri rəbbini razı etmək üçün bir birinə düşmənlik edən iki tayfa...<br />Bu anladdıqlarımızı dinləyib onu qəbul edənlər də olur. Kədərli həqiqəti etiraf edirlər... Amma sonra rizq, övlad və buna oxşar üzrlər irəli sürürlər. Uğruna şirk edib, müşriklərə yardımcı olduqları bu üzlərin heç birinin keçərli olmadığını deyirik... Bu haqda Allah təala belə deyərək xəbərdarlıq etmirmi ki bizi:<br />“Ey iman gətirənlər! Şübhəsiz ki, zövcələrinizdən və övladınızdan sizə düşmən olanlar da vardır. Onlardan özünüzü qoruyun!” (Təğabun, 14)<br />Yenə buyurur ki Rəbbimiz:<br />“Ey iman gətirənlər! Özünüzü və ailənizi yanacağı insanlar və daşlar olan oddan qoruyun! Onun başı üstündə Allahın onlara verdiyi əmrlərə heç vaxt asi olmayan, özlərinə buyurulanları yerinə yetirən amansız və güclü mələklər vardır.” (Təhrim, 6)<br />Bəziləri də kibirlənərək günahında və batilində israr edir. Amma bilirik ki, Allah düşmənlərinin həm özlərini və həm də rəbblərini çətinliyə soxan bu sözlərimə dözə bilməmələri heç də qəribə deyil:<br />“Allah tək olaraq xatırlandığı zaman Axirətə inanmayanların qəlbini nifrət bürüyür. Ondan qeyriləri yad edildiyi zaman isə onlar sevinirlər.” (Zümər, 45)<br />Günahımızın bu olduğunu anlatdıqda əsəbləşmələrində, təkəbbürlük göstərmələrində təəccüb ediləcək bir şey yoxdur. Allah təala belə buyurmurmu:<br />“Çünki onlara: "Allahdan başqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur!"– deyildikdə təkəbbür göstərir.” (Səffət, 35)<br />Mübarək qurban bayramında mənə vəda edərkən tökdüyün göz yaşlarını əsla ama əsla unutmayacağam... Zindanın pəncərəsi ardında... Zənn etməki anacan mən həmişə gülümsəyirəm... Zənn etməki sənin kədərini və qəmini anlamıram... Əsla... Bu doğru deyil...<br />Əksinə mən sənə məhkumiyyətimi unutdurmaq istəyirəm. Və bu gözyaşlarını, bu kədərini daha uca dəyərlər üçün gizlətməyini istəyirəm. Sənə həbsxananın kədərini unutdurmaq üçün oradan-buradan suallar verirəm. Gah atamdan və dostlarımdan, gah uşaqlardan və dava-dalaşlarından və s... Bəzən tağuta əsəbləşib onun yandaşları haqqında danışdığın zaman səssiz olmağını işarə edirəm... Səni eşitməsinlər deyə! O gün sənə belə başlayan bir qəsidə yazdım:<br />“Mənə deyil ey anam, bu qara günə ağla,<br />Ağlayanı qalmamış yaralı dinə ağla.<br />Bu qaranlıq zindanlar diz çökdürə bilməz mənə,<br />Mən ki, bütün həyatımı həsr etmişəm Rahmana.<br />Həbsxana dediyin daha övla zillətdən,<br />Zillətə boyun əyən, diz çökmüş bir millətdən.<br />Mənim uca mübarizəmi zindanlar həbs edə bilməz,<br />Onun sönməz nurunu heç bir güc söndürə bilməz.<br />Bax, yenə azadam mən zincirlər arasında,<br />Ruhumu qamçılayan, xidmətə Haqq uğrunda<br />Mən azadam anacan! Zincir, qandal nə imiş,<br />Sən saxla göz yaşını, xalqıma boyun əymiş...<br />Salam sənin üzərinə olsun anacan...”<br />Sənə bu yolun mahiyyətini, Rəsulların, onlara tabe olanların və dostlarının yolu olduğunu açıqlamağa çalışdım. Elə isə bu ağlamağın nədəndir...? Nə üçün bu göz yaşların...?<br /><br />Bəlka Həbsxanası<br />1418 h.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-945486806347031996?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-86684858743422601012010-05-09T05:25:00.000-07:002010-11-18T13:51:53.057-08:00BismillâhirRahmânirRahiym<br /><br />بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِِ<br /><br />Qiymətli Müsəlmanlar ! bilindiyi kimi tövhidin hissələrindən bir dənəsi də ad və sifətlər tövhididir…. Tövhidin bu qisimi də eynilə digər tövhid budağı olan Rububiyət və Üluhiyyət tövhidi kimi şek və şübhə qəbul etməyən və istənildiyi mənada reallaşdırılması lazım olan bir tövhid budağıdır.<br /><br />Və əlbəttə ki bu tövhid qisiminin sağlam bir şəkildə reallaşması üçün də, inandığını söyləyən bir kimsənin Quran və Sünnə xəttində hərəkət etməsi lazımdır.<br /><br />Mən bu söhbətimdə inşaallah ad və sifətlər tövhidindən bir cüz olan İstiva"yı ələ alıb onunla əlaqədar başa düşülməsi lazım olan xüsuslara toxunmağa çalışacağam…. <br /><br />Bu mövzu, bilindiyi kimi Allahu Azze və Cellenin yüksək sifətlərindən biri olan İstivə mövzusudur…. Yəni, Allahu Təalanın yaratdığı şeylərdən ayrı olub Ərşinin üzərində olduğunu izah edən bir mövzudur.<br /><br />Qiymətli qardaşlarım ! Allahu təalanın gərək kərim kitabında və gərəksə Nəbisi Məhəmməd s.ə.vin təmiz sünnəsində özünə məxsus zikr etmiş olduğu bir sıra adları və sifətləri vardır.<br /><br />Tövhidin bu hissəsini istənildiyi mənada reallaşdırmaq istəyən bir kimsənin , Allahın uca kitabı Quranda və Rəsulunun təmiz sünnəsində şəxsən özünü adlandırdığı adlarla ONU isimlemek və fasıflandırdığı sifətlərlə də ONU səciyyələndirməsi lazımdır.<br /><br />Başqa bir ifadəylə; Uca Rəbbimizin özü haqqında isbat etdiyinin qəbul edilməsi və nəfyetdiyinin də rədd edilməsi lazımdır….<br /><br />Çünki bizlər üçün nümunə göstərilən bu ümmətin sələfi və qabaqda gələn birinci imamları, ONU başqa şeyə bənzətməkdən qaçınaraq təhrif və tətilə sapmadan Allahın özü üçün isbat etdiyi ad və sifətləri olduğu kimi qəbul etmişlər, özü haqqında nəfyetdiyi şeyləri də inkara sapmadan rədd etmişlər.<br /><br />Çünki uca Allah özünün gərəyi kimi tanınmasını əmr etmiş, - ki bu ancaq ad və sifətlərini bilməklə olar - və Ad və sifətləri haqqında əyriliyə sapanları da qınayaraq onlar haqqında belə buyurmuşdur :<br /><br /><br /><br />وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُو<br /><br /><br />" Ən gözəl adlar Allahındır. O halda ONA onlarla dua edin və ONun adları haqqında əyriliyə sapanları buraxın. Onlar etdiklərinin cəzasını çəkəcəklərdir. " (Ə"raf /180)<br /><br /><br />وَ مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ <br /><br />" Onlar Allahı gərəyi kimi bilmədilər. Halbuki qiyamət günü yer tamamilə ONun ovucu içindədir. Göylərdə sağ əlində dürülmüştür. O, onların ortaq qaçdıqlarından uzaq və ucadır. "(Zumər /67)<br /><br /><br />Görüldüyü kimi burada, Allahı gərəyi kimi tanıya bilməmə, ONun qədrini qiymətini bilməmə, Allaha ortaq qaçanların xüsusiyyəti olduğu izah edildiyi kimi, Allahın ad və sifətləri haqqında ilhada - yəni əyriliyə - sapanlar da qınanmış və bunun cəzasını çəkəcəkləri bildirilmişdir.<br /><br />Tövhid əhli kəslərin yolu, ad və sifətləri olduğu kimi qəbul etmək, bu mövzularda yaradılmışlara bənzərliyi isə reddetmektedir...Bu rəftar isə ; təşbehi tapılmayan bir isbat və tətili tapılmayan bir tənzihdir.<br /><br />Uca Allahın kərim kitabında buyurduğu kimi;<br /><br /><br />لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ <br /><br />"……ONun mislisi kimi heç bir şey yoxdur. O eşidəndir, görəndir." (Şura /11)<br /><br /><br />" Ona bənzər həç bir şey yokdur " sözündə təşbeh və bənzərliyi rədd etmə..." O Eşidəndir, Görəndir " sözündə də ilhad və tətili rədd etmə vardır. <br /><br />Ətrafrısıyla bu mövzuda deyilməsi lazım olan ən gözəl söz budur: "….Allahın Ad və Sifətləri haqqındakı deyilməsi lazım olan söz, Şəxsi haqqındakı deyilməsi lazım olan sözün fer"idir.<br /><br />Yəni, Allahu Təalanın müqəddəs şəxsi necə digər varlıqların şəxslərinə bənzəmir isə, ONun ad və sifətləri də digər varlıqların ad və sifətlərinə əsla bənzəməz..<br />Bu qaydanı başımıza gözəlcə yazdıqdan sonra, Allahın istiva sifətini də bu qayda çərçivəsində ələ alıb şanına uyğun bir şəkildə qəbul etmə məcburiyyətindəyik.<br /><br />Yəni ONun, yaratdığı şeylərdən ayrı olaraq Ərşinin üzərində olduğuna iman edər və bunun necəliyi barəsində irəli geri danışa bilmərik. <br /><br />ALLAHU TƏALA"NIN ƏRŞİNİN ÜZƏRİNDƏ OLDUĞUNU XƏBƏR VERƏN<br /><br />AYƏ"LƏR<br /><br />الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى <br /><br />" Rəhman - olan Allah - Ərşə istiva etmişdir."<br /><br />(Təxə / 5) (Ə'raf / 54) (Səcdə / 4) (Rə"d / 2) (Yunus / 3) (Furqan / 59) (Hadid / 4) <br /><br />Zikr edilən bu yeddi Ayə"də də Allahu Azze və Celle Ərşinin üzərinə istivə etdiyini xəbər verməkdədir.<br /><br /><br />İSTİVA"NIN MƏNASI MƏLUM KEYFİYYƏTİ İSƏ MƏCHULDUR<br /><br />Bu və bənzəri dəlillərdə də ifadə edildiyi kimi, İstiva"nın mənası məlum olan bir şeydir..Yani İstiva , yüksəlmə mənasını verər.. Ətrafrısıyla rəvayətlərdə də izah edildiyi kimi İstiva məlum amma keyfiyyəti mechuldur.<br /><br />Ümmü Sələmə (Allah ondan razı olsun)”dan. RƏHMAN ƏRŞİN ÜZƏRİNƏ İSTİVA ETDİ. Ayə'si haqqında belə dediyi rəvayət olundu. " İSTİVA MƏLUM " - yəni bilinən bir şey, onun haqqında - " NECƏDİR DEMƏK İSƏ MƏQBUL DEYİL " " OLDUĞU KİMİ QƏBUL ETMƏK İMANDIR " " İNKAR ETMƏK İSƏ KÜFRDÜR " (ismyıl ibnu əbdurrəhman əs-sabuni akidet”us sələf /18 )<br /><br /><br />Cəfər ibnu süleyman dan, belə dedi ; Malik ibnu Ənəs (Allah onlardan razı olsun)” RƏHMAN OLAN ALLAH ƏRŞƏ İSTlVA ETDİ Ayə"sində ki: "İSTİVA" sözündən, " İSTİVA " necədir ? deyə , soruşuldu. Malik ibnu Ənəs r. h şöyle cavab verdi. " İSTİVA " məlumdur - yəni mansı bilinən bir şeydir. Necə demək isə, məqbul dəlildir. " ALLAHU AZZE VƏ CELLE"NİN<br />ƏRŞİN ÜZƏRİNƏ İSTİVA ETDİYİNƏ İNANMAQ İSƏ VACİBDİR. Səni isə dəlalətdə olan biri olaraq görürəm, deyər, və o adamın məclisdən çıxarılmasını əmreder. <br />(ismyıl ibnu əbdurrəhman əs-sabuni akidet”us sələf /18= Əbu Səid et-darimi ər-Rəddul alel Cehmiyye /280=Beyhaki. əsmə/430 )<br /><br /><br /><br />ALLAHU TƏALA"NIN ƏRŞİNİN ÜZƏRİNDƏ OLDUĞUNU XƏBƏR VERƏN <br /><br />HƏDİSLƏR<br /><br />Əbu Hureyre (Allah ondan razı olsun)”dan. belə dedi : Nebiyyu (sallallahu əleyhi vessellem) belə dedi : Allahu Azze və Celle məxluqatı yaratdıqdan sonra, yanında olan kitaba belə yazdı : rəhmətim qəzəbimi keçmişdir. Bu kitab ərşin üstündə Allah"ın yanındadır. (Buxari /6.c 2985.s 16.c7425s../ Əhməd /2/258)<br /><br />Əbu Zerr (Allah ondan razı olsun)”dan, belə dedi : Bir gün tam günəşin batacağı əsnada Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem) ilə birgə məsciddə tapılırdım. Mənə xitab olaraq : Bilirsənmi bu günəş hara gedir, Ya Eba Zerr, dedi : Mən : Allah və Elçisi ən yaxşı biləndir Ya Rəsulullah, dedim : Davam edərək dedi ki : Şübhəsiz ki o Ərşin altında Rəbbisinin qarşısında səcdə etməyə gedir. ..(Buxari /4802=Müslim /1.c.159=Əbnu Macə /1012=Əhməd.5/152)<br /><br /><br />ALLAHU TƏALA"NIN ƏRŞİ YEDDİ QAT SƏMALARIN ÜZƏRİNDƏDİR<br /><br />Sad ibnu Əbi Vakkas (Allah ondan razı olsun)”dan, belə dedi : Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem) Sad İbnu Muaz r.ə nun, Məni Kureyza haqqında vermiş olduğu hökmə görə Şöylə dedi : - Ey Sad sən - Yeddi qat səmanın üstündən Məliyin verdiyi Hökm ilə hökm verdin. (Beyxaki /əsmə.420=Zexebi.uluv /15=Nəsəi.səhih bir sənədlə rəvayət ətmişlər.)<br /><br />Abdullah ibnu Məsud (Allah onlardan razı olsun)”dan, belə dedi : Dünya səması ilə ondan sonra ki gələn səmanın arası beş üz ildir. Hər iki səmanın arası beləcə beş üz ildir. Kürsi ilə suyun arasıda beş üz ildir Ərş isə suyun Üstündədir. " Ərşin üstündə də Allahu Təala vardır. Sizin məşğul olduğunuz əməlləri taa oradan bilər. (Əbu Səid et-Darimi ər-Rəddi Alel Cexmiyye/275=İbni Huzeyme tövhid /105.106=Beyxəki əsmə/401.də səhih bir sənədlə rəvayət ətmiş.) <br /><br />Aişə (Allah ondan razı olsun)”un qapıçısı Zekvan dan, belə dedi : Abdullah ibnu Abbas , Aişə (Allah onlardan razı olsun) vəfat edəcəyində yanına gəldi. Aişəyə xitab olaraq belə dedi : Sən Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem )”in qadınlarından özünə ən sevimli olanı idin. Allah Elçisi (sallallahu əleyhi vessellem ) isə təmiz olandan başqa bir şeyi də sevməz. Və həm də Allahu Təala yeddi qat səmanın üstündən sənin bəraətini endirdi. Allahın zikr edildiyi heç bir məscid yox ki, sənin bəraətini bildirən Ayə gecə gündüz oralarda oxunmasın. (Əbu Səid et-Darimi ər-Rəddi Aləl Cexmiyye /275.)<br /><br /><br />Ənəs (Allah ondan razı olsun) belə dedi : Zeynəb bintu Çahş,Peygamberin digər xanımlarına qarşı öğünür və belə deyər de : Sizləri peyğəmbər ilə ailələriniz evləndirdi. Halbuki məni onunla yeddi qat səmaların üstündən uca Allah evləndirdi. " (ƏLAQƏDAR OLAN AYƏ : ƏHZAB : 37) "(Buxari /16.c .7290.s.=Tirmizi / 5.c.3427.)<br /><br />ALLAHU TƏALA"NIN SƏMADA OLDUĞUNU İZAH EDƏN AYƏ"LƏR<br /><br />أَأَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاء أَن يَخْسِفَ بِكُمُ الأَرْضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ<br /><br />" Yoxsa siz, göydə olanın sizi yerin dibinə keçirməyəcəyindən əminmi oldunuz. O zaman yer birdən yellənməyə başlar. "<br /><br />أَمْ أَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاء أَن يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِباً فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ <br /><br />" Yoxsa siz, göydə olanın üzərinizə daş yağdıran bir külək göndər-meyeceğinden əminmi oldunuz ? O zaman təhdidim Nasılmış görəceksiniz. "(Mülk /16/17)<br /><br />Şübhəsiz ki insanları yerə batıracaq olan Allahu Azze və Celledir... Bəzilərinin zannetiği kimi burada bəhsi edilən mələklər değildir..Bu Ayə"lərdə göydə olanın özünün olduğunu izah edilir Rəbbimiz ..<br /><br />Baxın Allahu Təala nə buyurur : <br /><br />أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُواْ السَّيِّئَاتِ أَن يَخْسِفَ اللّهُ بِهِمُ الأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ <br /><br />" Pis tələlər quranlar, Allahın özlərini yerə geçirmeyece-ğinden, yaxud heç gözlənilməzləri bir yerdən özlərinə əzabın gəlmə-yeceğinden əmindirlərmi ? " (Nəhl /45 )<br /><br />Əlbəttə ki Mələklər də göydədirlər, amma Allahu Təalanın burada xəbər verdiyi şey ; özünün mələklərində üstündə olduğudur… <br /><br />Rəbbimiz belə buyurar :<br /><br />وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ وَالْمَلآئِكَةُ وَهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ <br /><br />" Göylərdə və yerdə olan canlılarla və Mələklər, qürurlanmadan həmişə Allaha səcdə edərlər. " ÜSTLƏRİNDƏ Kİ RƏBLƏRİNDƏN QORXARLAR " və əmr olunduqları hər şeyi edərlər. " (Nəhl /49/50 )<br /><br /><br />ALLAHU TƏALA"NIN SƏMADA OLDUĞUNU İZAH EDƏN HƏDİSLƏR<br /><br />Muaviye't -Ubnu'l -Hakim əs -Sülemiyy (Allah ondan razı olsun)”dan, belə dedi : Mənim, Uhud və Cevvaniyye tərəflərində qoyunlarımı güdən bir nökərim vardı. Bir gün yanına çıxıb vardım. Birdə nə görəyəm, güttügü qoyunlardan birini qurd (cənavər) qabmış. Mən də Adəm oğullarından biriyəm, onların hirsləndiyi kimi məndə hirslənib təəssüf etdim. Lakin mən o nökərə bir şapalaq vurdum. Dərhal sonra Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem)”ə gəlib - nökərə vurduğum yumruğu xəbər verdim - Rəsulullah sallallahu əleyhi vessellem) bu şapalağı əleyhimə çox böyütdü. Məndə, Ya Rəsulullah : - (sallallahu əleyhi vessellem)”ə etdiyim bu işdən ötəri - nökəri azad edimmi ? dedim. Onu mənə gətir, buyurdu. Məndə nökərmi Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem)”ə gətirdim. Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem) nökərə xitab olaraq " ALLAH HARADADIR " ? deyə soruşdu. Nökər : " SƏMADADIR " dedi. Təkrar, " MƏN KİMİM " ? buyurdu. Nökər : " SƏN ALLAH'¬IN RƏSULUSAN ", dedi. Bunun üzərinə Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem) mənə: Onu azad ət, Çünki o bir '' Mununa '' dir. Buyurdu.... (Buxari cüz /64=Müslim 2.c..537= Əbu Davud.2.c.930=ıbnı Huzeyme Tövhıd /121 =Ahmed 5/ 447=Beyhaki 7 / 387 =ıbnı Ebı Asım əs-Sunne /489.)<br /><br />Əbu Səid Əl Hudri (Allah ondan razı olsun)"dan Belə dedi : Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem ) Buyurdu ki : Mənə etimad etmirsinizmi ? mən səmada olanın əminiyəm. Səhər axşam mənə səmanın xəbəri gəlir... (Buxari / 4531=Müslim / 3.c./1064 )<br /><br />عن عبد اللّه بن عمرو، يبلغ به النبي صلى اللّه عليه وسلم : الراحمون<br />يرحمهم الرحمن ، ارحموا أهل الأرض يرحمكم من في السماء <br /><br />Abdullah ibnu Əmr (Allah ondan razı olsun)"dan Belə dedi : Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem ) Buyurdu ki : Mərhəmətli olanlara, '' RƏHMAN '' olan Allahu azza və celledə mərhəmət edər, Yerdəkilərinə Mərhəmət edin ki, Göydəki Allahda sizə mərhəmət etsin.... (Əbu Davud /5.c.4941=Tırmızi / 1924=Ahmed 2/ 160=Humeydi.591=Hakim 4/ 159 )<br /><br />Cabir ibnu Abdullah (Allah ondan razı olsun)"dan Belə dedi : Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem ) Vida Həccində Ərəfə günü vermiş oldugu Xütbədə Belə buyurdu : Mən Vəzifəm olan Təbliği etdimmi ? nə deyirsiniz, Səhabələr də : bəli Ya Rəsulullah haqqı ilə etdin, Deyə cavab verdilər. Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem )'də Şahidlik parmagını səmaya dogru qaldırıb insanlara qarşı endirərək : Allahım Şahid ol. Deyə üç dəfə təkrar etdi.... (Buxari / 1739=Müslim /1218=Ebu Davud / 1905=Ahmed 1/ 447 )<br /><br /><br />Abdullah ibnu Ömər (Allah ondan razı olsun)"dan Belə dedi : Rəsulullah (sallallahu əleyhi vessellem ) Vəfat ettiginde . Munafıklar dan bəziləri müsəlmanların aralarını qarışdırmaq üçün necə olur ki belə bir Rəsul ölər deyə sözlər danışmağa başlamışlar idi. .derken Əbu bəkr (Allah ondan razı olsun) Müsəlmanlara qarşı bir xütbə irad edərək Belə dedi : Ey insanlar ! eger ibadət ettiginiz ilah Məhəmməd idisə o öldü. yox əgər ibadət ettiginiz ilah səmadakı Allah idisə O ölməmişdir. .ve sonra Bu ayəni əxırına kimi oxudu<br />'' Məhəmməd ancaq bir Rəsuldur. ondan əvvəl bir çox Rəsullar gəlib keçmişdir. İndi ölər və ya öldürürlürse<br />siz topuqlarınız üzərinə gerisən geriyəmi dönəcəksiniz. .(Əli/imran / 144 )...( Əbu Səid et*Darimi er*Reddul Alel Cehmiyye / 274 )<br /><br />Zeyd ibnu Əlsəm (Allah ondan razı olsun) Belə dedi : Abdullah ibnu ömər (Allah onlardan razı olsun) bir çobanın yanına ugradı və çobana kəsilməyə əlverişli bir şeyi olub olmadıgını soruşdu. Çobanda sahibi burada yoxdur, dedi. Bu söz üzərinə, ibnu ömər (Allah onlardan razı olsun)"da nə olarki sahibinə: birini cənəvar qötürdü '' deyərsən dedi '' Bu söz üzərinə çoban başını səmaya qaldırıb belə dedi : yaxşı Allah harada ya ! Bu cavabı eşidən ibnu ömər (Allah onlardan razı olsun)' da ''Vallah Allah"ın harada oldugunu soruşmağa mən daha layiqim, dedi. Və sonra çobanı və qoyunları sahibindən satın alıb, çobanı azad edərək qoyunlarıda ona verdi..( Zehebi uluv /95..de ceyyid bir isnadla rəvayət etmişdir )<br /><br />ALLAH"IN ŞƏXSİ SƏMADA AMMA ELMİYLƏ HƏR YERİ ƏHATƏ ETMİŞDİR<br /><br />Şübhəsiz ki Allahu Təala şəxsiylə səmada olmasına baxmayaraq elmi hər şeyi əhatə etmişdir…. Yəni hər şeydən xəbərdar və hər şeyi görər və bilər.<br /><br /><br />Rəbbimiz kərim kitabında belə buyurmaqdadır :<br /><br />وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً……<br /><br />" Şübhəsiz ki Allahın elmi hər şeyi əhatə etmişdir. " (Talaq /12)<br /><br />“..وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً عَلَى ‘’<br /><br />" Rəbbimizin elmi hər şeyi əhatə etmişdir. " ( Ə"raf / 89)<br /><br /><br />. ” رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْماً” <br /><br />" Rəbbimiz , rəhmət və məlumat baxımından hər şeyi örtdün. " (Mömin / 7 )<br /><br />“...وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ..<br /><br /><br />" Rəhmətim isə hər şeyi əhatə etmişdir. " ( Ə"raf / 156)<br /><br />إِنَّمَا إِلَهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً ‘’<br /><br />" Sizin ilahınız, yalnız özündən başqa ilah olmayan Allah'dır. O, elmi ilə hər şeyi əhatə etmişdir. " (Təxə / 98 )<br /><br /><br />Əbu Bəkr el-Hallalın şeyxi, Yusuf ibnu Musa'l Qatdan belə dedi :<br />Əbu Abdullaha - yəni Əhməd ibnu Hənbələ - deyildi ki : Nə deyirsən ? Allahu Azze və Celle, yaratdıqlarından ayrı olaraq " QÜDRƏTİ VƏ ELMİ " ilə hər yerdə olduğu halda " YEDDİ QAT SƏMANIN ÜSTÜNDƏ ƏRŞİNİN ÜZƏRİNDƏDİRMİ "<br /><br />Əhməd ibnu Hənbəldə cavab olaraq belə dedi : Bəli " ALLAH"U AZZE VƏ CELLE ƏRŞİNİN ÜZƏRİNDƏDİR " heç bir şey də " ONun ELMİNDƏN GİZLİ DEYİL " ( Hallal əs-sunən / 198 )<br /><br /><br />Əbu Talib Əhməd ibnu Humeyd belə dedi : Əhməd ibnu Hənbələ " ALLAH BİZİMLƏDİR " deyib bu Ayəni " Hər hansı bir üç sirdaşın, bir pıçıltısı olurmu, mütləq Allah dördüncüləridir " oxuyan bir adamdan soruşdum. Dedi ki : şübhəsiz o " CEHMİ " olmuşdur. Ayənin əvvəlini buraxaraq sonunu götürürlər, dedi. Mən də Ayəni əvvəliylə birlikdə oxudum. " BİLMİRSƏNMİ ? ALLAH HƏM GÖYLƏRDƏKİNİ HƏM YERDƏKİNİ HƏMİŞƏ BİLƏR. HƏR HANSI BİR ÜÇ SİRDAŞIN, BİR PIÇILTISI OLDUMU, MÜTLƏQ ALLAH DÖRDÜNCÜLƏRİDİR. BEŞ ADAM OLDUMU, MÜTLƏQ ALLAH ALTINCILARIDIR. BUNLARDAN DAHA AZ, DAHA ÇOX OLURMU, ŞÜBHƏSİZ ALLAH, HƏR HARADA OLSALAR, ONLARLA BƏRABƏRDİR SONRA BÜTÜN ETDİKLƏRİNİ, QİYAMƏT GÜNÜ, ÖZLƏRİNƏ XƏBƏR VERƏR. XƏBƏRİNİZ OLSUN Kİ, ALLAH, HƏR ŞEYİ BİLƏR " (Mücadələ / 7) Ayə"nin nəhayətində Əhməd ibnu Hənbəl belə dedi : Elmi onlarla bərabərdir. Və sonra QAF Surəsinin (16. Ayəsini oxudu. " NƏFSİNİN ONA NƏ VƏSVƏSƏLƏR VERDİYİNİ DƏ BİLƏRİK. BİZ ONA ŞAH DAMARINDAN DAHA YAXINIQ " Və sonra " ELMİ ONLARLA BƏRABƏRDİR " dedi...(Hallal əs-sunən /199 )<br /><br /><br /><br />Mervezi Rəhiməhullah belə xəbər verdi : Əbu Abdullaha - yəni Əhməd ibnu Hənbələ - dedim ki : Bir insan ki, mən Allah'ın Quran da dediyi kimi deyirəm. Allah'da deyir ki : " HƏR HANSI BİR ÜÇ SİRDAŞIN, BİR PIÇILTISI OLDUMU, MÜTLƏQ ALLAH DÖRDÜNCÜLƏRİDİR " . (Mücadələ / 7) Bunu deyərəm bundan başqa bir şey deməm, deyir. - nə deyərsiniz bu adama ? -Dedi ki : " CEHMİYYELERİN " sözüdür. Əksinə " ALLAH"IN ELMİ ONLARLA BƏRABƏRDİR " (Zehebi uluv / 228 )<br /><br /><br />{ Şeyhu'l -İslam Əbul -Hakkari və Hafiz Əbu Məhəmməd əl -Makdesi, Əbu Sevr və Əbu Şuayb"a ref etdikləri isnadlarıyla ikisi də, Sünnənin köməkçisi İmamı Şafii Rəhiməhullah"dan, belə rəvayət etdilər :<br /><br />İmamı Şafii Rəhiməhullah dedi ki : İmamı Malik, Süfyan və daha onlardan başqa Əhli Sunnə öndərlərindən gördüyüm və mənim də üzərində olduğum haqq olan kavil budur : " ALLAH"DAN BAŞQA İLAH OLMADIĞINA VƏ MƏHƏMMƏD (sallallahu əleyhi vessellem )”in ALLAH"IN ELÇİSİ OLDUĞUNA ŞAHİDLİK EDİB VƏ ALLAHU AZZE VƏ CELLE"NİN DƏ SƏMASINDA ƏRŞİNİN ÜZƏRİNDƏ OLDUĞUNU , İSTƏDİYİ KİMİ KULLARINA YAXINLAŞIB VƏ İSTƏDİYİ KİMİ DƏ DÜNYA SƏMASINA İNDİĞİNİ TƏSDİQ ETMƏKDİR. " ( Zehebi uluv / 196 )<br /><br />Abdullah ibnu Əhməd ibnu Hənbəl Rəhiməhullah"dan, ər-Rəddi ale'l Cehmiyye adlı kitabında, atası Əhməd"dən oda Abdullah ibnu Nafidən oda Malik ibnu Ənəs r. h"dan belə dediyini rəvayət edir :<br /><br />İmamı Malik Rəhiməhullah belə dedi : " ALLAHU AZZE VƏ CELLE SƏMA"DADIR , ELMİ İSƏ HƏR YERDEDİR, ELMİNDƏN DƏ HEÇ BİR ŞEY GİZLİ QALA BİLMƏZ. " ( Əbu Davud Məsail / 263= Abdullah ər-Rəddul alel Cehmiyye / 5 = Acurri Şəriyə / 289 )<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-8668485874342260101?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-24030315473928970452010-04-20T09:50:00.001-07:002010-04-25T14:03:45.493-07:00Bu siyahı İslamın yeyilməsini haram etdiyi donuzdan əldə edilən qatqı maddələrinin kod nömrələrini və adlarını ehtiva etməkdədir. <br />Qərblilər və ölkəmizdəki onların nümayəndələri tərəfindən bazardakı bir çox məhsula bu qatqı maddələri qatılmaqdadır. götürdüyünüz məhsulların üzərindəki ehtiva maddələri qisimini bu siyahı ilə müqayisə edin. Əgər ad və ya kod nömrələri tapılırsa bu məmullarda donuz yağı var yeyilməsi, alınması, satılması haramdır. <br /><br />DONUZ YAĞI EHTİVA EDƏN QATQI MADDƏLƏRİ <br /><br />Graise animale jelatin (gelatine), rennet,(cheese),giycino, lausine osysrcarin, spermaceti,giycerol,popelin<br /><br /><br />E-100 E-142 E-334 E-471 E-491 E-904 E-102 E-152 E-335 E-472 E-492 E-920 E-103 E-153 E-336 E-473 E-493 E-921 E-110 E-210 E-337 E-474 E-494 E-111 E-213 E-420 E-475 E-495 E-120 E-214 E-430 E-476 E-542 E-123 E-226 E-431 E-477 E-550 E-124 E-234 E-432 E-478 E-570 E-125 E-262 E-433 E-480 E-572 E-126 E-270 E-434 E-481 E-591 E-127 E-280 E-435 E-482 E-631 E-128 E-325 E-436 E-483 E-632 E-140 E-326 E-442 E-488 E-633 E-141 E-327 E-470 E-489 E-635 <br />və daha daha detallı məlumat üçün..<br /><br />http://www.gidaraporu.com/<br /><br />"Elə isə Allahın sizi ruzi verildirdiyi şeylərdən halal (və) təmiz olanlarını yeyin əgər ONA qulluq edirsinizsə Allahın nemətinə şükr edin " (Nəhl/114) <br /><br />məsələn, E441 rumuzu ilə bizim qida maddələrinin istehsalında da istifadə edilən jelatin (kollagen,gelatin) adlı qatqı maddəsi heyvani menşeilidir.Türkiyedə dərman fabriklərində çıxarılan dərmanlardan bəzilərində istifadə edilən kapsulalar, jelatindən edilər və xarici ölkələrdən idxal edilər. Avropa ölkələrində, öz qida tüzüklerinde hər hansı bir məhdudlaşdırma olmadığı üçün mezbahanelerden qarışıq olaraq götürdükləri donuz, mal, qoyun dəri parçaları və sümükləri fabriklalarında işləyərək jelatin əldə edilər. Daha sonra bu jelatin kapsula halına gətirilər. Bir müsəlman bu mövzuda nə edəcək? Yenə bazarda, hətta SSK xəstəxanalarında geniş şəkildə verilən öskürək siroplarında açıqca 60 mgr. Spirt tapıldığı yazılıdır. Müsəlman bu siropu istifadə edəcəkmi? Spirtsiz öskürək siropu istəyə haqqı yoxdurmu? İstehsalçı firmalar və başda dövlət olmaq üzrə bu xalqın inanclarına hörmət göstərərək spirtsiz öskürək siropu etmənin yolunu tapmaq məcburiyyətində deyilmi? <br />Yenə, marqarinlərdən, unlu qida maddələrinə çatana qədər qatqı maddəsi olaraq istifadə edilən E471,E472a-f rumuzlu Mono və Digliseritler,hayvani yağ turşularından də, bitki mənşəli yağ turşularından da əldə edilə bilməkdə. Ancaq idxalatda bu detal araşdırılmamaqda qida maddələrinin etiket və qablarında da detal verilməməkdədir. <br />Digər bir misal E921 Cystein/Cystin rumuzlu qatqı maddəsi insan və ya donuz tükündən çıxarılmaqdadır. Tibbdə dərman, qida da unlu qida və çörəkdə qatqı maddəsi olaraq istifadə edilməkdədir. <br />Misalları çoxaltmaq mümkün, bu gün tibbdə və qida sənayesində bildiyimiz bitdən,qandan, donuzun hər əczasına, pankreastan,kursağına çatana qədər ağla xəyala gəlmədik qatqı maddələri çıxarılmaqdadır. Bizim də kursağımıza hər gün bunların istifadə edildiyi qida maddələri girməkdədir. Və bizdə artıq Türkiyədə hər şey var deyə sevinirik. .Ne təəssüf..<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-2403031547392897045?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-69844325449598523572010-04-06T12:57:00.001-07:002011-04-29T14:15:58.782-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Əhli sünnə vəl-camaat hər xeyr və şərin Allahın qəza və qədəri ilə meydana gəldiyinə, Allahın dilədiyi hər şeyi etdiyinə qəti olaraq inanarlar. Hər şey ONun iradəsi ilədir. Heç bir şey ONun meşiet (diləməsi) və tədbiri xaricinə çıxa bilməz. O olmuş və olacaq hər şeyi olmadan əvvəl əzəldən bəri bilər. Əzəli elminin gərəyinə və hikmətinə uyğun olaraq meydana gələcək bütün kainat üçün qədərlər və miqdarlar təyin etmiş, qullarının hallarını, ruzilərini, əcəllərini, əməllərini və daha başqa digər hallarını bilmişdir. Meydana gələn hər bir yeni şey ONun elm, qüdrət və iradəsi ilə meydana gəlir. Qədərə iman xülasəylə: Əbədə qədər meydana gələcək olan hər şeyə dair Allahın əzəli məlumatı ilə Qələmin bunları yazdığına inanmaqdır. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"Bu əvvəl bu yaxınlarda Allahın etibarlı etdiyi sünnəsidir. Allahın əmri mütləq yerini bulan bir qədərdir." (əl-Əhzab, 33/38);"Çünkü biz hər şeyi bir təqdir ilə yaratdıq." (əl-Qəmər, 54/49<br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləm- de belə buyurmuşdur: <br />"Bir kimsə qədərə xeyiri ilə şəri ilə Allahdan gəldiyinə iman etmədikcə, özünə gəlib isabət edən bir şeyin gəlib çatmamasının qeyri-mümkün olduğunu və özünü gəlib tapmayan bir şeyin özünə isabət etməsinin də qeyri-mümkün olduğunu qətiliklə bilmədikcə heç bir qul iman etmiş olmaz." <br /><br />Əhli sünnə deyərlər ki: Qədərə iman ancaq dörd xüsus ilə tamam olar. Bunlara da qədərin mərtəbələri ya da əsasları adı verilər. Bu xüsuslar qədər məsələsini anlamanın yoludur. Qədərə iman isə, bütün əsasları reallaşdırılmadıqca tamam ola bilməz. Çünki bunların bir qisimi digərinə bağlıdır. Bunların hamısını qəbul edən bir kimsənin qədərə imanı tamam olar. Bunlardan birini yaxud daha çoxunu əskik buraxanın isə qədərə imanında sarsıntı meydana gələr.<br />Birinci Mərtəbə: Elm:<br />Uca Allahın olmuş və olacaq, olmamış şeylər əgər olacaq olsa necə olacaqlarını, ümumisiylə və bütün incəlikləriylə bildiyinə iman etməkdir. O qulların nələr edəcəklərini, onları yaratmadan əvvəl bildiyi kimi, onların ruzilərinin, əcəllərinin, əməllərinin, hərəkət ya da hərəkətsizliklərinin incəliklərini də biləndir. Onlardan kimin xoşbəxt, kimin bədbəxt olduğunu da biləndir. O bütün bunları əzəldən bəri, sifəti olan qədim elmiylə bilər. Uca allah: "Şüphesiz Allah hər şeyi çox yaxşı biləndir." (ət-Tövbə, 9/115) deyə buyurmaqdadır.<br />İkinci Mərtəbə: Yazmaq:<br />Bu da uca Allahın məxluqatın qədərləri ilə əlaqədar olaraq əzəldən bildiyini Lövhü məhfuzda yazmış olduğuna iman etməkdir. Lövhü məhfuz isə heç bir şeyin əskik buraxılmadan tamamıyla yazıldığı kitabdır. Meydana gəlmiş, gələcək və qiyamət gününə qədər olacaq hər şey uca Allahın nezdində Ümmü'l-kitab'ta yazılmışdır. Buna əz-Zikr, əl-İmam, əl-Kitabu'l-mübin adları da verilər. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Biz hər şeyi İmamı mübində (öndər kitabda) təsbit etmişik." (Yasin, 36/12)<br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmdə belə buyurmuşdur: "Allahın ilk yaratdığı şey qələmdir. Ona: Yaz deyə buyurdu. O, nə yazım? deyə soruşduqda, qədəri yaz, olanı və əbədiyyətə qədər olacaq olanı yaz deyə buyurdu."<br />Üçüncü Mərtəbə: İradə və Meşiet (Diləmə):<br />Yəni bu kainatda meydana gələn hər bir şey rəhmət və hikmət xüsusiyyətləri ilə Allahın iradə və meşieti ilə meydana gəlir. O dilədiyini rəhmətiylə hidayətə çatdırar, dilədiyini hikməti ilə sapdırar. Hikmət və eğemenliyi əskiksiz olduğundan ötəri, etdikləri haqqında Ona sual soruşulmaz, ancaq yaradılmışlara soruşular. Bu qabildən meydana gələn hər bir şey Allahın Lövhü məhfuzda yazılı və əzəli elminə uyğundur. Allahın meşieti reallaşar, qüdrəti də hər şeyi əhatə edər. ONun dilədiyi olar, diləmədiyi olmaz. Heç bir şey ONun iradəsi xaricində deyil. <br />Necə ki uca Allah belə buyurmaqdadır: "Alemlerin Rəbbi olan Allah diləmədikcə də siz diləyə bilməzsiniz." (ət-Təkvir, 81/29)<br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləm- da belə buyurmuşdur: "Bütün Adəmoğullarının ürəkləri Rəhmanın barmaqlarının ikisi arasında, dilədiyi kimi çək-çevir etdiyi tək bir ürək kimidir." (Müslim)<br />Dördüncü Mərtəbə: Yaratmaq:<br />Uca Allahın hər şeyin yaradıcısı olduğuna inanmaqdır. ONdan başqa bir yaradıcı, ONun xaricində bir Rəb yoxdur. ONun xaricində hər nə varsa yaradılmışdır. O, əməldə olan hər kəsi və onun əməlini, hərəkət edən hər bir varlığı və hərəkətini yaradandır. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Herşeyi yaradıb onu incədən incəyə təqdir və təyin etmişdir." (əl-Furqan, 25/2)<br />Xeyr və şər növündən iman və küfr, itaət və masiyet qabilindən meydana gələn hər bir şeyi Allah diləmişdir, təqdir etmişdir və yaratmışdır. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Allah'ın icazəsi olmadan heç bir kimsənin iman etməsi mümkün deyil." (Yunus, 10/100);"da ki: Allahın bizim üçün yazdığından başqası əsla bizə isabət etməz." (ət-Tövbə, 9/51)<br />Uca Allah tək başına yaradıb var edəndir. O, istisnasız hər şeyin yaradıcısıdır, ONdan başqa bir yaradıcı, ONun xaricində bir Rəb yoxdur. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"Allah hər şeyin yaradıcısıdır. O hər şeyə vəkildir." (əz-Zumər, 39/62)<br />Uca Allah itaəti sevər və masiyetten xoşlanmaz. Dilədiyi kimsəni lütfüylə hidayətə çatdırar, dilədiyi kimsəni də ədalətiylə sapdırar. Necə ki belə buyurmaqdadır: "Eğer kafir olsanız, şübhəsiz Allah sizə möhtac deyil. Bununla birlikdə O qullarının kafir olmalarına razı olmaz. Əgər şükr etsəniz, faydanız üçün ondan razı olar. Günah daşıyan heç bir kimsə başqasının günah yükünü yüklənməz." (əz-Zumər, 39/7)<br />Allahın sapdırdığı kimsənin irəli sürəcək hər hansı bir dəlili ya da bir bəhanəsi yoxdur. Çünki uca Allah irəli sürüləcək bir bəhanə qalmasın deyə peyğəmbərlər göndərmiş və qulun işlədiyi əməli ona izafə edərək, bunu qulun kəsbi (qazancı) olaraq təqdir etmiş və ancaq gücünün çatdığı şeylərlə onu öhdəçilikli tutmuşdur. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Bu gündə hər kəsə qazandığının qarşılığı verilər. Bu gün zülm etmək yoxdur." (əl-Mömin, 40/17);"Gerçekten Biz, ona yolu göstərdik. İstər şükr edici olsun, istər nankor (bir kafir olsun)." (əl-İnsən, 76/30); "Müjdələyici və qorxuducu peyğəmbərlər olaraq (göndərdik) ki insanların peyğəmbərlərdən sonra Allaha qarşı bir bəhanələri olmasın." (ən/Nisə, 4/165);"Allah heç bir kimsəyə gücünün çatacağından başqasını yükləməz." (əl-Bəqərə, 2/286)<br />Lakin uca Allahın rəhmətinin kamalı səbəbindən şər ONA nisbət edilməz. Çünki O xeyiri əmr etmiş olmaqla birlikdə şəri qadağan etmişdir. Şər ancaq ONun təqdiri və hikməti ilə meydana gəlir. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"Sənə gələn hər yaxşılıq Allahdandır. Sənə gələn hər pislik də özündəndir." (ən/Nisə, 4/79)<br />Uca Allah zülmdən münəzzəhdir, O ədalət sifətinə sahibdir. Kimsəyə zərrə ağırlığı qədər dahi zülm etməz. ONun bütün hərəkətləri ədalətdir və rəhmətdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"Mən qullara əsla zülm edici deyiləm." (Qaf, 50/29);"Rabbin kimsəyə zülm etməz." (əl-Kəhf, 18/49);"Muhakkak Allah zərrə ağırlığı qədər dahi zülm etməz." (ən/Nisə, 4/40)<br />Ayrıca uca Allaha etdiklərindən və dilədiklərindən ötəri sual soruşulmaz. Çünki O belə buyurmaqdadır: "O işlədiklərindən məsul tutulmaz. Halbuki onlara soruşular." (əl-Ənbiya, 21/23)<br />O halda insanı və fiillərini yaradan uca Allahdır. Ona bir iradə, bir qüdrət, bir seçim və bir diləmə gücü vermişdir. Uca Allah bunu məcazi mənasıyla deyil də gerçək mənasıyla hərəkətlərini edən özü olsun deyə insana bağışlamışdır. Sonra da ona xeyr ilə şəri bir-birindən ayırdedecek bir ağıl vermiş, ancaq iradə və seçimi ilə etdiyi əməlləri başqa səbəbindən hesaba çəkəcəkdir. İnsan məcbur deyil, əksinə onun öz iradəsi və seçimi vardır. Bunlarla fiilerini və inanclarını seçər. Bu qədəri var ki meşieti etibarilə Allahın meşietine tabedir. Allahın dilədiyi hər şey olar, diləmədiyi heç bir şey olmaz. Qulların hərəkətlərini yaradan uca Allahdır. O hərəkətləri işləyən də qullardır. O halda bu fiiler yaradılmaları, var edilmələri və təqdir edilmələri etibarı ilə Allahdan, hərəkət və qazanmaq olmaları etibarilə də qula aiddirlər. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"O ancaq aləmlərə bir öyüddür, aranızdan dümdüz yolda getmək istəyənlərə. Aləmlərin Rəbbi olan Allah diləmədikcə də siz diləyə bilməzsiniz." (ət-Təkvir, 81/28-29)<br />Uca Allah qədəri dəlil göstərərək: "Allah diləsəydi biz də, atalarımız da ortaq qaçmazdıq. Heç bir şeyi də haram etməzdik." deyən müşriklərin söylədiklərini qəbul etməyərək, davamında bu buyruqlarıyla onların yalanlarını reddetmektedir:"Də ki: Yanınızda bizə çıxardıb göstərə biləcəyiniz, hər hansı bir məlumat varmı? Siz ancaq zənnə yatırsınız və siz yalnız yalan uydurursunuz." (əl-Ən'am, 6/148)<br />Əhli sünnə vəl-camaat qədərin Allahın yaratdıqlarındakı bir sirri olduğuna inanarlar. Ona nə mukarrab bir mələk, nə mürsəl bir peyğəmbər muttali deyil. Bu barədə çox dərinə dalmaq və uzun boylu düşünmək pozğunluqdur. Çünki uca Allah qədər məlumatını yaratdıqlarından gizli tutmuş və onun son məqsədini bilməyə cəhd etmələrini qadağan etmişdir. Uca allah: "O işlədiklərindən məsul tutulmaz. Halbuki onlara soruşular." (əl-Ənbiya, 21/23) deyə buyurmaqdadır<br />Əhli sünnə vəl-camaat özlərinə müxalif çıxan pozğun təriqətlərə uca Allahın bu buyruğu ilə xitab edər və dəlil göstərərlər: "Də ki: Hamısı Allahdandır. Belə ikən bunlara nə olur ki heç bir sözü anlamağa yanaşmırlar?" (ən/enisə, 4/78)<br />İşdə səhabələr, təbiin və qiyamət gününə qədər onlara gözəl bir şəkildə uyğun gələn sələfi salehin iman etdikləri xüsuslar bunlardır. Uca Allah hamısından razı olsun.....Amin<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-6984432544959852357?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-72638079687498033752010-04-06T12:56:00.001-07:002011-04-29T14:16:11.534-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Əhli sünnə vəl-camaat axirət gününə etiqad edər və inanarlar. Bunun mənası da qiyamət gününə uca Allahın kitabında, Rəsulunun da (sünnəsində) ölümdən sonrasından etibarən cənnətliklər cənnətə, cəhənnəmliklər də cəhənnəmə girəcəyi zamana qədər meydana gələcək şeylərə dair vermiş olduqları xəbərlərin bütününə və qiyamət gününə tam təsdiq və əskiksiz inanmaqdır.<br />Uca Allah, Kitabı Kərimində axirət gününü vurğulu bir şəkildə çox haqqında danışılan etmiş, hər yerdə onu dilə gətirməyə əhəmiyyət vermiş, hər bir münasibətlə ona diqqət çəkmiş, reallaşacağını qəti ifadələrlə vurğulamış, onu çox xatırlatmış, axirət gününə iman ilə Allaha iman etməyi bir-birinə bağlı olaraq zikr etmişdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Onlar sənə endirilənə də səndən əvvəl endirilənə də iman edərlər. Onlar axirətə də şübhə etmədən inanarlar." (əl-Bəqərə, 2/4)<br />Əhli sünnə vəl-camaat qiyamətin qopma zamanının Allah tərəfindən bilindiyinə, Allahdan başqa kimsənin onu bilmədiyinə inanarlar. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "Saatin (qiyamətin nə vaxt qopacağının) elmi şübhəsiz Allahın indindedir." (Lukman, 31/34)<br />Uca Allah qiyamətin qopma zamanını qullarından gizli tutmuş olmaqla birlikdə qopmasının artıq yaxınlaşdığına dəlalət edən bəzi əməra, əlamət və şərtlər etmişdir.<br />Əhli sünnə vəl-camaat ayrıca qiyamətin qopacağının əlamətləri olan kiçik və böyük əlamətlərinin bütününə inanarlar. Çünki bunlar da axirətə imanın əhatəsi içərisindədirlər. <br />Qiyamətin Kiçik Əlamətləri:<br />Bunlar qiyamətdən olduqca uzun zaman əvvəl ortaya çıxan əlamətlərdir. Bunlar alışılan növdən olarlar. Kimiləri də böyük əlamətlərlə birlikdə də ortaya çıxa bilər. Qiyamətin kiçik əlamətləri olduqca çoxdur. Bunlardan səhih olaraq məlumatı çatanların bir hissəsini xatırladaq: <br />Peyğəmbərimiz Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləmin göndərilməsi, onunla nübuvvet və risalətin sona çatması, vəfat etməsi, Beytu'l-Makdis'in fəth edilməsi, fitnələrin ortaya çıxması, yəhudi və xristianlar kimi keçmiş ümmətlərin izindən gedilməsi, dəccalların və peyğəmbərlik iddiasında apılanların ortaya çıxması.<br />Rəsulullah, -sallallahu əleyhi və səlləm- haqqında hədis uydurulması, sünnəsinin rədd edilməsi, yalanın artması, xəbərlərin nəql edilməsində işin möhkəm tutulmaması, elmin qaldırılması və kiçik kəslərdə elm axtarış cəhətinə gedilməsi, cahillik və fəsadın ortaya çıxması, salehlərin getməsi, İslamın ilmiklerinin tək-tək həll edilməsi, sair ümmətlərin Məhəmməd -sallahu əleyhi və səlləmin əleyhinə bir-birlərini çağırmaları, sonra da İslamın və müsəlmanların garib olmaları<br />Öldürmənin çoxalması, bəla və çətinliklərin çoxluğundan ötəri ölümün xahiş edilər hala gəlməsi, qəbirdəkilərə gıbta edilməsi, bəlaların şiddəti səbəbindən adamın ölmüş birinin yerində olmağı xahiş etməsi, ani ölümlərin, zəlzələ və xəstəliklər səbəbindən ölümlərin çoxalması, kişilərin ədəd tərəfindən azalıb qadınların çoxalması, çılpaqmış kimi geyinib çıxmaları, yollarda dahi zinanın yayılması, insanları çubuqla döyən polis və bənzəri güclərin zalımlara köməkçi olmaları.<br />Çalğıçılığın, içkinin, zinanın, faizin, ipək geyinmənin ortaya çıxması, bunların halal qəbul edilməsi, yerin dibinə keçən quru parçalarının, insanların surətlərinin dəyişməsinin və böhtanların çıxması.<br />Əmanətə riayət edilməməsi, ehil olmayanların iş başına gətirilmələri, insanların ayaq dəstəsindən olanlarının liderlik etmələri, alçaq kəslərin, xeyirli kəslərin üstünə çıxmaları, nökərin əfəndisini doğurması, yüksək bina etməklə yarışılması, məscidlərin bəzəkli püslü olmasıyla insanların öğünmeleri, bütlərə ibadət edilənə və ümmət arasında şirk ortaya çıxana qədər zamanın dəyişikliyə uğraması.<br />Yalnız tanış kəslərə səlam verilməsi, ticarətin çoxalması, bazarların bir-birinə çox yaxın olması, insanların əllərində xeyli çox malın tapılmasına baxmayaraq şükr edilməməsi, çox xəsislik göstərilməsi, yalan şahidliyin çoxalması, haqq şahidliyin gizlənməsi, həyasızlığın ortaya çıxması, düşmənliklərin, nifrətləşmələrin, kin tutmaların, qohumluq bağının kəsilməsinin və pis qonşuluq əlaqəsinin başgöstermesi<br />Zamanın yaxınlaşması, zamanın bərəkətinin azalması, ayparaların qalın görünməsi, qapqaranlıq gecə parçaları kimi fitnələrin ortaya çıxması, insanların bir-birinə xariciləşməsi, İslamın təşviq etdiyi sünnələrə diqqət edilməməsi, yaşlıların gənclərə bənzəməyə çalışması.<br />Yırtıcı heyvanların, cansız varlıqların insanlarla danışması, altından bir dağ arxasında Firatın suyunun çəkilməği, möminin gördüyü yuxunun doğru çıxması.<br />Rəsulullah -sallallahu əleyhi və səlləmin Mədinə"si isə pislikləri çölə atan bir şəhərdir. Orada yalnız təqva sahibi saleh kəslərin qalması, Ərəb yarımadasının təkrar yamyaşıl bağçalara və çaylara çevrilməsi, insanların özünə itaət edəcəkləri Kahtan qəbiləsindən bir adamın ortaya çıxması.<br />Rumların çoxalması və müsəlmanlarla döyüşmələri, müsəlmanların daş və ağac: "Ey müsəlman! İşdə bir yəhudi, gəl onu öldür" deyəcək şəkildə yəhudilərlə döyüşmələri (Buxari rəvayət etmişdir.)<br />Kostantiniye (İstanbul) necə fəth edildisə, Roma da fəth edilmədikcə qiyamət qopmayacaq<br />Və daha başqa səhih hədislərlə sabit olmuş xeyli çox əlamət də vardır.<br />Qiyamətin Böyük Əlamətləri:<br />Bunlar qiyamətin yaxınlaşdığının dəlilidirlər. Bu əlamətlər ortaya çıxdığı təqdirdə qiyamət də onların dərhal sonra olar. Əhli sünnə, Peyğəmbər -sallahu əleyhi və səlləmdən gəldiyi şəkildə bu əlamətlərə inanarlar. Bəziləri:<br />Mehdinin ortaya çıxması, Mehdinin adı Məhəmməd b. Abdullah olub, Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin Əhli beytindəndir. O şərq tərəfindən ortaya çıxacaq, yeddi il hökmdarlıq edəcək. Əvvəllər zülm və haqsızlıqla dolub daşan yer üzünü ədalətlə dolduracaq. Ümmət onun dövründə heç bir şəkildə görmədiyi nemətlərə qovuşacaq. Yer bitkilərini, məhsullarını çıxardacaq, səma yağış yağdıracaq, mal saysız hesabsız olaraq veriləcək.<br />Məsih, Dəccalın ortaya çıxması, Məryəm oğulu İsa Məsih -əleyhissalamın Şamın şərq tərəfində əl-Menaretu'l-Beyda'nın yaxınlarında enməsi, İsa Məsih, Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləmin şəriəti ilə hökm edən və onunla əməl edən biri olaraq enəcək, Dəccalı öldürəcək və yer üzündə İslam ilə hökm edəcək. O haqq üzrə döyüşən və Dəccal ilə döyüşmək üzrə toplanmış olan köməyə məzhər (Taife-i Mənsura) seqmentin üzərinə enəcək, namazın qılınacağı vaxt enəcəyi zaman da bu seqmentin komandiri arxasında namaz qılacaq.<br />Ye'cuc ilə Me'cuc'un çıxması, biri şərqdə, biri qərbdə, biri də Ərəb yarımadasında üç quru parçasının yerin dibinə keçməsi, Duxan (duman)ın çıxması, günəşin qərbdən doğulması, Dabbetu'l-arz'ın çıxıb insanlarla danışması və insanları önünə qatıb sürəcək böyük bir atəşin ortaya çıxması.<br />Əhli sünnə vəl-camaat Allah və Rəsulunun xəbər vermiş olduğu, ölümdən sonra ortaya çıxan bütün qeybi hadisələrə də inanarlar: Ölüm sekeratı, ölüm mələklərinin hazır olması, möminin Rəbbinə qovuşması səbəbindən sevinməsi, ölüm əsnasında şeytanın tapılması, ölüm əsnasında kafirin imanının qəbul edilməyişi, Bərzah aləmi, qəbir neməti, əzabı və fitnəsi (sualı), mələklərin sorğulaması, şəhidlərin Rəbləri nezdində diri olub ruzi verildirildikləri, bəxtiyar kəslərin ruhlarının nemət görüb, bədbəxt kəslərin ruhlarının isə əzab gördüklərinə inanılması kimi.<br />Əhli sünnə vəl-camaat ayrıca hayy və Qəyyim olan Allahın, həyatı və həyat sahiblərini yox edəcəyi böyük qiyamətin reallaşacağı günə də iman edərlər. Daha sonra uca Allah qulları təkrar dirildəcək, onları qəbirlərindən qaldıracaq, sonra da onları hesaba çəkmək üçün hüzurunda dayandıracaq. <br />Sura üfürülməsinə də iman edərlər. Sura iki dəfə üfürüləcək<br />Birincisi; Aləmin dəyişikliyə uğrayacağı və nizamının pozulacağı fəza (qorxu və dəhşət) üfürüşüdür. Varlıqların yox olması və huşsuz düşmələri ilə hər şeyin həlak olması bununla olacaq.<br />İkincisi isə öldükdən sonra dirilib qəbirlərdən qalxıb aləmlərin Rəbbinin hüzurunə dayanılmaq üzrə gəlinməsi üçün reallaşdırılacaq üfürüştür.<br />Öldükdən sonra dirilişə, qəbirlərdən qalxmağa, uca Allahın qəbirdəkiləri diriltdiyinə də iman edərlər. İnsanlar aləmlərin Rəbbinin hüzurunə çılpaq, paltarsız, sünnəsiz olaraq qalxarlar. Günəş onlara olduqca yaxınlaşacaq, kimisi ağızına qədər tərə gömüləcəq. İlk dirildiləcək və özü üçün yerin yarılaraq üzərindən açılacağı ilk adam Peyğəmbərimiz Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləmdir.<br />O dəhşətli gündə insanlar ətrafa sovrulan çəyirtkələrmiş kimi tək bir anda qəbirlərindən çıxacaqlar, dəvətçiyə doğru sürətlicə qaçacaqlar. Hər bir hərəkət dinmiş olacaq, qorxunc səssizlik sanki hər kəsi örtəcək. O sırada əməl səhifələri yayılacaq, gizli gizli nə varsa ortaya çıxaracaq, üstü örtülü olan şeylər görünəcək, ürəklərdə gizlənən şeylər ortaya çıxacaq. Qiyamət günündə uca Allah arada bir tərcüməçi tapılmadan qulları ilə danışacaq, hər kəs özünün və atasının adıyla çağırılacaq.<br />Özündə qulların əməllərinin dartılacağı, iki kefesi olan Mizana, əməl dəftərlərinin açılmasına, kimisinin kitabını sağ tərəfindən, kimisinin sol tərəfindən ya da kürəyinin arxa tərəfindən götürəcəyinə də inanarlar.<br />Sırat isə cəhənnəm üzərində qurulmuş olacaq. Yaxşılar onun üzərindən keçəcək, günahkarların isə ayağı sürüşəcək.<br />Cənnət ilə cəhənnəm yaradılmışlar, bu an da vardırlar, əbədi olaraq yox olmazlar. Cənnət muvahhid və təqva sahibləri möminlərin yurdu, cəhənnəm isə müşrik, yəhudi, xristian, münafiq, inkarçı, bütpərəst və kafirlər ilə günahkarların yurdudur. Günahkarların atəşinin sonu gələcəkdir, kafirlərin atəşi isə bitməyəcək, sonu gəlməyəcək. Cənnət əbədi olaraq yox olmayacaq. Allah hər ikisini də məxluqatdan əvvəl yaratmışdır. <br />Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləmin ümmətinin qiyamət günündə hesaba çəkiləcək ilk ümmət olduğuna, cənnətə girəcək ilk ümmət olduğuna, cənnətliklərin yarısını onların təşkil edəcəklərinə, onlardan yetmişbin adamın hesabsız olaraq cənnətə girəcəklərinə də inanarlar.<br />Muvahhidlerin əbədi olaraq cəhənnəmdə qalmayacaqlarına inanarlar. Bunlar isə Allaha ortaq qaçmaq xaricində işləmiş olduqları bəzi masiyetler səbəbindən, cəhənnəmə girmiş olan kəslərdir. Çünki cəhənnəmdən çıxmamaq üzrə, cəhənnəmdə əbədi qalacaq olanlar müşriklərdir. <br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin Havzının qiyamət gününün Arasat"ında tapılacağına da inanarlar. Bu Havzın suyu süddən daha ağ, baldan daha şirindir. Qoxusu müşkdən gözəldir, kablarının sayı səmadakı ulduzlar qədərdir. Eni bir aylıq, boyu bir aylıq məsafədir. Ondan bir dəfə içən, bir daha əbədi olaraq susamayacaq. Ancaq din haqqında bidətlər ortaya qoyanlar bundan məhrum ediləcəklər. Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləm- belə buyurmuşdur: "Mənim havzım bir aylıq məsafə qədərdir. Suyu süddən ağdır, qoxusu müşkdən xoşdur. Üzərindəki testilər səmanın ulduzları kimidir, ondan bir dəfə içən bir daha əbədi olaraq susamaz." (Buxari)<br />Yenə belə buyurmaqdadır: "Sizdən əvvəl Hövzə gedəcək olan mən olacağam. Mənim yanıma gələcək olan oradan içər, oradan bir dəfə içən də əbədi olaraq susamayacaq. Mənim yanıma mənim özlərini tanışım, özlərinin də məni tanışları bəzi kəslər də gələcək, sonra mənimlə onlar arasına maneə qoyulacaq." Bir rəvayətdə də belə deyilməkdədir: "Mən: Onlar bəndəndir deyəcəyəm, mənə: Sən, səndən sonra nələr uydurub, ortaya çıxardıqlarını bilmirsən deyiləcək, bu səfər mən də: Məndən sonra dəyişikliklər ortaya qoyanlar məndən uzaq olsunlar, məndən uzaq olsunlar deyəcəyəm." (Buxari)<br />Peyğəmbərimizin şəfaətinə və Mövqe-i Mahmudun ona aid olduğuna da iman edərlər. O həm Mevkıfda olan kəslər arasında hökm verilmək üzrə şəfaət edəcək, həm də cənnət əhlinin cənnətə girmələri üçün şəfaətdə olacaq. Rəsulullah -sallallahu əleyhi və səlləm- da cənnətə girəcək ilk adamdır. Əmisi Əbu Talibə də əzabının yüngülləşdirilməsi üçün şəfaətdə olacaq.<br />Bu üç şəfaət Peyğəmbər -sallahu əleyhi və səlləmə məxsusdur. Ondan başqa heç bir kimsənin bu cür bir şəfaəti yoxdur. <br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin cənnətə girmiş ümmətindən bəzi kəslərinin dərəcələrinin daha yüksək dərəcələrə çıxardılması üçün də şəfaəti olacaq. Cənnətə hesabsız girmiş, ümmətindən bir seqmentə də şəfaətdə tapılacaq.<br />Yenə O -sallallahu əleyhi və səlləm- yaxşılıqları ilə pislikləri bir-birinə bərabər vəziyyətdə olan kəslərə cənnətə girmələri üçün şəfaətdə tapılacağı kimi, cəhənnəmə aparılmaları əmr edilmiş daha başqa kəslərin də oraya girməmələri üçün şəfaətdə tapılacaq.<br /><br />Ümmətindən əzabı layiq olmuş kəslərə əzablarının yüngülləşdirilməsi, muvahhid günahkarların cəhənnəmdən çıxardılması üçün də şəfaət edəcək və onun şəfaəti ilə cənnətə girəcəklər.<br />Bu şəfaətlərdə isə mələklər, peyğəmbərlər, şəhidlər, sıddiklar, salehlər və möminlər də onunla ortaqdırlar. (Yəni onların da bu növdən şəfaətləri olacaq.) Sonra uca Allah cəhənnəm atəşindən hər hansı bir şəfaət ilə deyil də öz lütf və rəhməti ilə bəzi kəsləri də çıxardacaq. Kafirlər üçün isə şəfaət haqqında danışılan olmayacaq. Çünki uca Allah belə buyurmaqdadır: "Artık şəfaət edənlərin şəfaəti onlara fayda verməz." (əl-Muddəssir, 74/48)<br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin bu buyruğunda da ifadə etdiyi üzrə qiyamət günündə möminin əməli də özünə şəfaət edəcək: "Oruc və Quran qiyamət günündə qula şəfaət edəcəklər<br />Qiyamət günündə ölüm gətiriləcək və Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin bu buyruğunda xəbər verdiyi üzrə boğazlanılacaq:<br />"Cənnət əhli cənnətə, cəhənnəmliklər də cəhənnəmə girdikdən sonra ölüm gətiriləcək və nəhayət cənnət ilə cəhənnəm arasında buraxılacaq, sonra da kəsiləcək. Daha sonra bir münadi belə səslənəcək: Ey cənnətliklər! Artıq ölüm yoxdur və ey cəhənnəmliklər artıq ölüm yoxdur. Bunun üzərinə cənnətliklərin sevinclərinə sevinc qatılar, cəhənnəmliklərin kədərlərinə də kədər qatılar." (Müslim)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-7263807968749803375?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-8580037369847065162010-04-06T12:44:00.001-07:002011-04-29T14:16:24.397-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Müsəlmanın peyğəmbərlərə iman xüsusundakı əqidəsi isə ; uca Allahın qullarına müjdəçilər və xəbərdarlıqçılar olmaq üzrə, insanları hidayətə çatdırmaq və qaranlıqlardan çıxardıb, nura çatdırmaq üçün haqq dinə dəvət edən rəsullar və peyğəmbərlər göndərdiyinə qətiliklə inanmalarıdır.<br />Onların dəvətləri cəmiyyətləri şirk və bütpərəstlikdən qurtarmaq, pozulan əqidələrini və əməllərini təmizləmək için idi. Onlar əsaslandıqları vəzifələrini haqqıyla yerinə yetirdilər və götürdükləri vəhyi olduğu kimi təbliğ etdilər. <br />Ümmətlərinə səmimiyyətlə öyüd verdilər. Allah yolunda gərəyi kimi cihad etdilər. Düzgünlüklərinə qəti dəlil təşkil edən və açıq-aşkar göz qamaşdıran möcüzələrlə qövmlərinə gəldilər. <br />İşdə onlardan bir dənəsini olsun inkar edən bir kimsə, uca Allahı və bütün peyğəmbərləri inkar etmiş olar. <br />Çünki uca Allah belə buyurmaqdadır :<br />" Şübhə yox ki Allahı və peyğəmbərini inkar edenler,Allahla peygamberlerinin arasını ayırmaq istəyənlər, kiminə inanarıq, kimini inkar edərik deyənlər və beləcə bunun ikisi arasında bir yol tutmağa çalışanlar yoxmu ; işdə onlar gerçək kafirlərin də özləridirlər. Biz o kafirlərə alçaldıcı bir əzab hazırlamışıq. Allah və peyğəmbərlərinə iman edib, onlardan birini digərindən ayırmayanlara isə - Allah - əcrlərini tam olaraq verəcək. Allah bağışlayandır və çox mərhəmət edəndir." ( Nisa /150/152 )<br />Uca Allah o şərəfli nəbi və rəsulları göndərməsindəki hikməti də belə açıqlamaqdadır :<br />" Onları Müjdələyici və qorxuducu peyğəmbərlər olaraq göndərdik ki, insanların peyğəmbərlər gəldikdən sonra Allaha qarşı bir bəhanələri olmasın. Allah Əzizdir və Hakimdir." ( Nisa / 165 )<br />"And olsun ki biz hər ümmət arasında: Allaha ibadət edin və tağutdan qaçının deyə bir peyğəmbər göndərmişik." (Nisa /36 ) <br />Uca Allah, bir çox rəsul və nəbi göndərmişdir. Bəzilərinin adlarını Kitabında yaxud Peyğəmbərinin sünnəsində bizlərə bildirmiş, bəzilərinin də bildirməmişdir :<br />Qurani Kərimdə adları zikr edilən 25 rəsul və peyğəmbər vardır. Bunların adları belədir : Adəm, İdris, Nuh, Hud, Saleh, İbrahim, Lut, İsmayıl, İshak, Yaqub, Yusuf, Eyyub, Şuayb, Musa, Harun, Zülkifl, Yunus, Davud, Süleyman, İlyas, Elyesa', Zekeriya, Yəhya, İsa və Məhəmməd. Esbat - yəni Yaqub ə.s"in oğulları - toplu olaraq haqqında danışılan etmişdir. Allahın salat və səlamı hamısının üzərinə olsun.<br />Rəbbimiz onların bir çoxunun hekayəsini kərim kitabında bizlərə izah etmişdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır :<br />" And olsun ki Biz, səndən əvvəl də peyğəmbərlər göndərdik. Onlardan kiminin hekayələrini sənə izah etdik, kiminin də hekayələrini sənə izah etmədik... " ( Mömin /78 )<br />Uca Allah kimi peyğəmbər və rəsulları digərlərinə üstün etmişdir. Ümmət icma ilə rəsulların nəbilərdən üstün olduğunu, bundan sonra da rəsulların öz aralarında fəzilət fərqinin tapıldığını, rəsul və peyğəmbərlərin ən fəzilətlilərinin ulu'l- əzm deyə bilinən Məhəmməd, Nuh, İbrahim, Musa və İsa -Allahın salat və səlamları hamısına olsun- olduğunu qəbul etmişlər. <br />Ulu'l-azm deyə bilinənlərin ən fəzilətliləri isə İslamın peyğəmbəri, peyğəmbərlərin və rəsulların sonuncusu, aləmlərin Rəbbinin son elçisi Abdullah oğulu Məhəmməd - Allahın salatı, səlamı ona və ailə xalqına olsundur. Şanı uca Allah da belə buyurmaqdadır :" Lakin o Allahın Rəsulu və peyğəmbərlərin sonuncusudur." (əl-Əhzab, 33/40)<br />Əhli sünnə vəl-camaat uca Allahın adla haqqında danışılan etdiklərinə də, adlarını zikr etmədiklərinə də, ilkləri olan Adəm -əleyhissalamdan etibarən, sonları, sonuncuları, ən fəzilətliləri olan Peyğəmbərimiz Məhəmməd b. Abdillaha qədər hamısına iman edərlər.<br />Bütün rəsullara iman mücməl bir imandır. Peyğəmbərimiz Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləmə isə təfsili bir iman ilə inanılar. Bu möminlərin onun gətirmiş olduğu hökmlərdə ətraflı bir şəkildə ona uyğun gəlmələrini tələb edən bir imandır.<br />Rəsulullah Məhəmməd -sallahu əleyhi və səlləm-:<br />Rəsulullahın ləqəbi Əbul-Qasım, adı Məhəmməddir. Geriyə doğru sırasıyla atalarının adı belədir: Abdullah, Abdu'l-Muttalib, Haşim, Abdu Menaf, Kusayy, Kilab, Murre, Ka'b, Luey, Ğalib, Fihr, Malik, Nadr, Kinanə, Huzeyme, Müdrikə, İlyas, Mudar, Nizar, Maad və Adnan. Adnan, Allahın peyğəmbəri İbrahim el-Halilin oğulu İsmayılın soyundan gəlir.<br />Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləm- peyğəmbərlərin (nəbilərin) və rəsulların sonuncusudur. Allahın bütün insanlara göndərdiyi rəsuludur. O Allahın bir quludur, ona ibadət edilməz. Yalanlanması əsla haqqında danışılan olmayan bir rəsuldur, o bütün yaradılmışların ən xeyirlisidir. Ən fəzilətlisi və Allah nezdində ən qiymətliləridir. Dərəcəsi ən yüksək, uca Allaha da ən yaxın olanlarıdır.<br />O haqq və hidayət ilə insanlara da, cinlərə də göndərilmiş bir peygamberdir. Allah onu aləmlərə bir rəhmət olmaq üzrə göndərmişdir : "Biz səni ancaq aləmlərə bir rəhmət olaraq göndərdik." ( əl-Ənbiya /21/107 )<br />Ona kitabını endirmiş, dininin əmini etmiş, risalətini təbliğ etməklə vəzifələndirmişdir. Bu risaləti təbliğ barəsində onu yanılmaqdan, səhvə yol verməkdən qorumuşdur. Uca Allah belə buyurmaqdadır: "O, öz hevasından bir söz söyləməz. O bildirilən bir vəhydən başqası deyil." ( ən-Nəcm /53/3-4 )<br />Onun risalətinə iman edib nubuvvetine şahidlik gətirmədikcə, heç bir qulun imanı səhih ola bilməz. Ona itaət edən cənnətə girər, ona qarşı gəlib üsyan edən cəhənnəmə girər. Uca Allah belə buyurmaqdadır : " Xeyr, Rəbbinə and olsun ki aralarında çıxan anlaşılmazlıqlarda səni hakim edib sonra da verdiyin hökmdən ötəri içlərində heç bir çətinlik eşitmədən tam bir təslimiyyətlə təslim olmadıqca iman etmiş olmazlar." ( ən-Nİsa /34/28 )<br />Əvvəldən hər bir nəbi (peyğəmbər) xüsusilə öz qövmünə göndərilərkən Məhəmməd -sallallahu əleyhi və səlləm- bütün insanlığa peyğəmbər olaraq göndərilmişdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır:<br />"Biz səni ancaq bütün insanlar üçün müjdələyici və qorxuducu olaraq göndərdik." (Səba / 34 /28 )<br />Əhli sünnə vəl-camaat uca Allahın peyğəmbərini açıq-aşkar möcüzələrlə, göz qamaşdırıcı sənədlərlə dəstəkləmiş olduğuna da iman edərlər: Bu möcüzələrdən biri və ən böyüyü ümmətlərin en fasahatlisi, en bəliği və söz ifadəyə gücü ən yüksək olanlarına qarşı Allahın özü ilə meydan oxuduğu Qurani Kərimdir. <br />Uca Allahın özü ilə peyğəmbərini dəstəkləmiş olduğu Qurandan sonrakı ən böyük möcüzələrdən biri də İsra və Mirac möcüzəsidir. <br />Əhli sünnə, Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin oyanıqlıq halında ikən ruh və bədəni ilə birlikdə səmaya yüksəldildiyinə iman edərlər. Bu isə İsra gecəsində reallaşmışdı. Gecə Məscidi Haramdan, Məscidi Axsaya aparıldığı Qurani Kərimin nassı ilə açıqca ifadə edilmişdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır :<br />" Qulunu gecə, Məscidi Haramdan ətrafını mübarək etdiyimiz Məscidi Axsaya aparan (Allah) münəzzəhdir. Ona ayələrimizdən bəzisini göstərək deyə. Şübhəsiz ki O eşidəndir, görəndir." (əl-İsra /17 ) <br />Sonra Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləm- səmaya yüksəldilmişdir. Yeddinci səmaya qədər çıxmış, daha sonra da bundan kənara, şanı uca Allahın dilədiyi yüksəkliklərə qədər çıxmışdır. Bura yanında Cənnəti Me'va'nın tapıldığı Sidre-i Müntehadır.<br />Şanı uca Allah ona verdiyi vəhylər ilə onu təltif etdi, onunla danışdı. Gecə və gündüz boyunca qılınacaq beş vaxt namazı ona əmr etdi. Cənnətə girdi, oranı gördü, cəhənnəmi də gördü, mələkləri də gördü. Cəbrayılı da uca Allahın yaratmış olduğu gerçək surətində gördü. Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin ürəyi gördüklərini yalanlamadı, əksinə başgözüyle gördüklərinin hamısı gerçəyin özü idi. <br />Bunlar Peyğəmbərə bir təzim, onu digər peyğəmbərlərdən üstün bir şərəfə nail etmək və mövqesinin hər kəsin mövqesinin üstündə olduğunu açıqca ortaya qoymaq üçün olmuşdur. <br />Sonra Beytu'l-Makdis'e endi və digər peyğəmbərlərə imam olaraq namaz qıldırdı. Daha sonra da dan yeri ağarmadan əvvəl Məkkəyə geri döndü.<br />Uca Allah da belə buyurmaqdadır : " And olsun ki onu digər bir eniş(en)də görmüşdü. Sidretu'l-Münteha yanında, Cennetu'l-Me'vada onun yanındadır. O vaxt Sidreni bürüyən bürüyürdü. Göz başqa istiqamətə sürüşmədi və aşmadı da. And olsun ki o, Rəbbinin ən böyük ayələrindən bir qisimini görmüşdür." (ən-Nəcm /53/13-18)<br />Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin digər bəzi möcüzələri :<br />Uca Allahın peyğəmbərinə nubuvvetinin bir dəlili olmaq üzrə vermiş olduğu olduqca böyük möcüzələrdən biri, İnşiqaqı Qəmər (ayın yarılması) möcüzəsidir. Bu, müşriklər özündən bir möcüzə istəmələri üzərinə Məkkədə reallaşmışdı.<br />Yeməyin çoxaldılması. Bu da Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin dəfələrlə göstərdiyi bir möcüzədir.<br />Suyu çoxaltmaq və barmaqları arasından suyun fışqırması, yeməyin təsbeh etməsi. Bunlar da Peyğəmbər -sallallahu əleyhi və səlləmin çox görülən möcüzələrindəndir.<br />Xəstələri yaxşılaşdırmaq və bəzi səhabələrin maddi hər hansı bir dərman olmadan onun əli ilə şəfaya qovuşmaları.<br />Heyvanların ona qarşı ədəbli və hörmətli davranmaları, ağacların ona boyun əymələri, daşların ona səlam vermələri.<br />Peyğəmbərə xainlik edən və ona qarşı inadlaşan bəzi kəslərdən təcili olaraq intiqam alınması.<br />Qeybi xüsusları xəbər verdiyi kimi, özündən uzaq yerlərdə meydana gəlmiş bəzi hadisələri anında xəbər verməsi, hələ meydana gəlməmiş bəzi hadisələri bildirməsi, daha sonradan da onun xəbər verdiyi şəkildə bu hadisələrin reallaşması.<br />Ümumiyyətlə duasının qəbul edilməsi. <br />Uca Allahın onu qoruması və düşmənlərinin özünə zərər verməsini önləməsi. Əbu Hureyre -radıyallahu ənhdən belə dediyi rəvayət edilmişdir: <br />Əbu Cahil: Məhəmməd sizin aranızda yüzünü torpağa qoyur (səcdə edir) mi? deyə soruşdu. Ona: Bəli, deyilincə, belə dedi: Lat və Uzzaya and içərəm, əgər onun belə etdiyini görəcək olsam, heç şübhəsiz ya onun boyuna basaram yaxud onun yüzünü torpağlayarım . Rəsulullah -sallallahu əleyhi və səlləmin namaz qıldığı bir sırada o da çıxıb gəldi, onun boyuna basmaq istədi isə də onun birdən əlləriylə özünü qorumağa çalışaraq, arxasını dönüb qaçmaqda olduğunu gördülər. Ona: Sənə nə olur? deyə soruşduqlarında, bu cavabı verdi: Mənimlə onun arasında içi atəş dolu bir xəndək ilə çox dəhşətli şeylər və qanadlar vardı. <br />Bunun üzərinə Rəsulullah -sallallahu əleyhi və səlləm- belə buyurdu: "Əgər mənə yaxınlaşmış olsaydı, mələklər onu parça parça götürərdilər." (Müslim)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-858003736984706516?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-61415964483936010122010-04-06T12:41:00.001-07:002011-04-29T14:16:39.046-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Mələklərə iman mövzusunda müsəlmanın səhih əqidəsi ; hər hansı bir şübhə ya da tərəddüd haqqında danışılan olmadan qəti olaraq onların var olduqlarına inanması deməkdir. Uca Allah belə buyurmaqdadır :<br />" O peyğəmbər özünə Rəbbindən endirilənə iman etdi, möminlər də. Onların hər biri Allaha, ONun mələklərinə, kitablarına, peygamberlerine iman etdilər." (Bəqərə / 285 ) <br /><br />Mələklərin varlıqlarını inkar edən bir kimsə kafir olar. Çünki uca Allah belə buyurmaqdadır :<br />" Kim Allahı, mələklərini, kitablarını, peyğəmbərlərini və axirət gününü inkar etsə artıq o heç şübhəsiz uzaq bir pozğunluğa düşmüşdür." ( Nisa / 136 )<br /><br />Müsəlmanın bu mövzudakı əqidəsi, mələklərə icmalı və təfsili olaraq inanmaqdır. Təfsili olaraq varlıqlarına iman etmək ; Allah və Rəsulunun adla ifadə etdiyi vəhy ilə vəzifəli olan Cəbrayıl, yağış ilə vəzifəli olan Mikayıl, Sura üfürməklə vəzifəli olan İsrafil, ruhları kabzetmekle vəzifəli olan ölüm mələyi, cəhənnəm atəşinin gözətçisi Qəmli, cənnətin gözətçisi Rıdvan, qəbir mələkləri Münkər və Nekir mələkləri kimi, adları zikr edilən mələklərin olduğunu qəbul etmək deməkdir.<br />Səhih əqidə sahibi bir Müsəlman, bunların varlıqlarına iman edər və bunların mənəvi varlıqlar olmayıb, Allahın nurdan varlığı, səmada məskun olan yaratdıqlarından bir varlıq növü olduqlarına inanarlar.<br />Onların xilqətləri çox böyükdür. Onların qanadları vardır. Kimilərinin iki, kimilərinin üç, kimilərinin dörd qanadı, kimilərinin də bundan da çox qanadı vardır.. Hatta Allah elçisi s.ə.v cəbrayılın 600 qanadından bahseder.<br />Mələklər, Allahın ordularından bir ordusudur. Bunlar şanı uca Allahın icazə verəcəyi zaman insan şəklinə girə bilmə gücünə sahibdirlər.<br />Mələklər, Allaha yaxınlaşdırılmış və Allah tərəfindən kərim qılınmış varlıqlardır. Kişilik, dişilik xüsusiyyətləri yoxdur, evlənməzlər və nəsilləri çoxalmaz.. Yeməzlər, içməzlər. Onların qidaları təsbehdir, tehlildir. Bundan əsla usanmaz və buna ara verməzlər, yorulmazlar, gözəllik və həya kimi xüsusiyyətlərə sahibdirlər.<br />Mələklər uca Allaha itaət və ONA üsyan etməmə fitrəti üzrə yara-tılmışlardır…. Uca Allah onlar haqqında belə buyurmaqdadır :<br />" Rəhman övladlığ götürdü dedilər. O bundan münəzzəhdir. Əksinə onlar mükerrem qullardır, sözləri ilə ONun önünə keçə bilməzlər. Onlar ONun əmri lazımınca iş görərlər. Allah onların qarşısında olanı da, arxalarında olanı da bilər. ONun razı olduğu kəslərdən başqasına şəfaət etməzlər. ONun qorxusundan titrəyərlər." ( Ənbiya /26/28)<br />Mələklər gecə gündüz Allahı təsbeh edərlər. Səmadakı Beyt-i Ma"muru təvaf edərlər. Allahdan qorxarlar və haşyet ilə ONA ibadət edərlər..<br />Qiymətli qardaşlarım ! Mələklərin xeyli çox növləri vardır : Kimiləri ərşi daşımaqla, kimiləri vəhy ilə, kimiləri dağlar ilə vəzifəlidirlər. Kimiləri cənnətin, kimiləri cəhənnəm atəşinin gözətçiliyini edərlər…. Kimiləri qulların əməlini təsbit etməklə, kimiləri ruhları götürməklə, kimiləri də qula qəbirdə sual soruşmaqla vəzifəlidirlər.<br />Onlardan möminlərə bağışlama diləyən, onlara dua edən, möminləri sevən kəslər olduğu kimi, elm məclislərində bir araya gəlib Allahı anan birliklərə qanad gərənləri də vardır. <br />Kimiləri insanla birlikdə olar və ondan ayrılmazlar, kimiləri qulları xeyirli işlər etməyə çağırar, kimiləri saleh kəslərin cənazələrinə qatılar, kimiləri də möminlərin yanında Allahın düşmənləri ilə cihad edərlər..<br />Kimiləri Saleh kəsləri qorumaqla və onların çətinliklərini aradan qaldırmaqla vəzifəlidirlər. Kimiləri kafirləri lənətləmək və onların üzərlərinə əzab endirmekle vəzifəlidirlər.<br />Mələklər , it və surət olan yerlərə girməz və Adəmoğullarının narahat olduğu şeylərdən onlar da narahat olarlar.<br />Qiymətli Müsəlmanlar ! Mələklər xeyli çoxdur, onların ədədlərini uca Allahdan başqa heç kim bilə bilməz. Uca Rəbbimiz belə buyurmaqdadır :<br />" Rəbbinin ordularını ONdan başqa kimsə bilə bilməz . " (Muddəssir /31)<br />Uca Allah onları görməmizi maneə törətmişdir. O baxımdan bizlər onları əsl yaradıldıqları şəkildə görəməyik. Bu qədər var ki bəzi qullarına üzərlərindəki pərdəni qaldırıb, onları göstərmişdir. Necə ki Peyğəmbər s.ə.v, Cəbrayıl ə.si iki dəfə uca Allahın özünü yaratmış olduğu əsl surətiylə görmüşdür. Uca Rəbbimiz bu mövzuda belə buyurmaqdadır :<br />" Yoldaşınız bir dəli deyil. And olsun ki o özünü açıq-aşkar üfüqdə görmüşdür." ( Təkvir / 22/23 )<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-6141596448393601012?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-59227389891147165182010-04-06T12:40:00.001-07:002011-04-29T14:15:45.798-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Qiymətli qardaşlarım ! Kitab və sünnədə varid olan sifətlər iki hissəyə ayrılarlar. Onlar : Şəxsi sifətlər və hərəkəti sifətlərdir.<br />Şəxsi sifətlər : Nəfs, elm, həyat, qüdrət, eşitmə, görmə, danışma, kıdem - hər şeydən əvvəl meydana gəlme - əzəmət, kibriyə, uluv, zənginlik, rəhmət və hikmət…. Bu sifətlər Allahın şəxsində sabit, Allah ilə birgə qaim olub ondan ayrılmaz.<br />Hərəkəti Sifətlər : Bu sifətlər isə ; Allahın iradəsi və qüdrəti ilə əlaqəli sifətlərdir.<br />Məsələn : İstivə, dünya səmasına enməsi, gəlməsi, heyrət, gülmək, razı olmaq, sevgi, kerih görmə, qızma, sevinmə, qəzəb etmə kimi sifətlərdir.<br /><br />ALLAH"IN GÖZƏL ADLARI<br />Qiymətli qardaşlarım ! Bir də Allahu azze və cellenin gözəl adları vardır… Bunlar özü üçün xüsusi əlamətlərdir… Allahu Təala Kərim kitabında, Rəsulullah sallallahu əleyhi və selləmdə sünnəsinde onları bizə bildirmişdir. <br />Bu adlardan hər biri bir sifətə və ya sifətlərə dəlalət edər. Onlardan hər ad öz masdarından ayrılmadıyar. Məsələn : əl-Alim, əl-Qədr, əs-Səmi, əl-Basar kimi adlar bunlardan bir neçə dənəsidir. <br />əl-Alim elm masdarından ayrılmadıyar. O söz Allahın elm sifətinə dəlalət etməkdədir…. Digər adların vəziyyəti də belədir. Bütün adların və sifətlərin mənalarını özündə cem edən ad şübhəsiz " ALLAH " sözüdür.<br />Allaha xas adların, ONun sifəti olmasına heç bir mane yoxdur. Məsələn : Allahu Təalanın " RƏHMAN " adı eyni zamanda Onun - mübaliğəli - rəhmət sifətidir…. Allahın bütün adları, ONun sifətlərinin üzərinə dəlalət edər və onların hamısı tərif sifətləridir. <br />Allahı adlarında birlemek isə ; ONun özünü adlandırdığı hər ada imanı tələb edir. Eyni zamanda o adın dəlalət etdiyi mənaya da imanı tələb edir. <br />Məsələn : Quranda " RƏHM " Allahın adı olaraq zikr edilmişdir. Biz bu adın Allaha aid xüsusi bir ad olduğuna iman edərik…. Ayrıca olaraq bu adın Allahın rəhmət sahibi olduğuna dəlalət etdiyinə də iman edərik. <br />Xülasə Quran və səhih sünnədə varid olan Allahın bütün ad və sifətlərinə etiqadımızın bu şəkildə olması lazımdır.<br /><br />ALLAHU TƏALANIN ADLARININ ƏDƏDİ<br /><br />Qiymətli qardaşlarım ! Allahın doxsan doqquz adı olduğu Rəsulullah sallallahu əleyhi və səlləm deyil səhih bir rəvayətdə bilinməkdədir.<br />" … Əbu Hureyre r. a. dan. Rəsulullah sallallahu əleyhi və selem belə buyurdular : Allahın doxsan doqquz adı vardır. Kim onları saysa cənnətə girər, Allah təkdir, təki sevər. " (Buxari / 6410/7392 - Müslim / 2677 / 5 . 6)<br />" … Rəsulullah s.ə.v yenə bir duasında belə buyurar : Ey Allahım ! Özünü adlandırdığın və Kitabı"nda endirdiyin və yaxud da qatındakı - biz tərəfindən bilinməyən - qeyb elmində özünə saxladığın bütün adlarınla sənə dua edirəm. Kur"anı könülümün baharı, ürəyimin cilası et. Onunla hüznümü, qəm və kədərimi gedər....... " (əhməd /1.391-Tabərəni M kəbirde /10352)<br />Qiymətli qardaşlarım ! əlbəttə ki Hədislərdə zikri keçən Allahın adlarını saymaqdan murad, onları əzbərləmək, mənasını anlayıb öyrənmək və onlarla Allaha təvəssül edərək dua etməkdir.<br />AD VƏ SİFƏTLƏR TÖVHİDİNİN DƏLİLLƏRİ<br /><br />Bu növü Tövhidin dəlilləri Quran və səhih sünnədə çoxdur, hətta Quranda Allahın gözəl adlarının və uca sifətlərinin olmadığı Ayə yox kimidir..Allahın ad və sifətlərinə şamil ən əhəmiyyətli surələrdən biri bilindiyi kimi ixlas surəsidir. Rəsulullah s.ə.v onun Quranın üçdə biri olduğunu söyləmişdir ..Allahu Azze və Celle belə buyurar :<br />" Də ki : O Allah birdir. Allah sameddir. - yəni hər şey varlığını və davamlılığını ONA borcludur və hər şey Ona möhtacdır. O heç bir şeyə möhtac deyil. Hər şeyin baş vuracağı, kömək dileyeceği tək varlıq O dur. - Özü doğurmamışdır və - başqası tərəfindən də - doğurulmamışdır. Heç bir şey Onun tayı olmamışdır. " (İxlas /1/2/3/4 )<br />Bu uca surə, kamal sifətlərin hamısını Allaha isbat edərkən nöqsan sifətlərin hamısından da Allahı tənzih etməkdədir. <br />Rəsulullah sallallahu əleyhi və selləmin Quranda ən böyük Ayə olduğunu söylədiyi Ayete'l-Kürsüde də Allahu Təala belə buyurar :<br />" O Allah ki ; özündən başqa ilah olmayan Allah"dır. Daim diri və varlıqlarını qoruyub idarə edəndir. Özünü nə bir mürgüləmə nə də yuxu tutmaz. Göylərdə və yerdə olanların hamısı ONundur. ONun icazəsi olmadan özünün qatında kim şəfaət edə bilər ? Onların önlərində və arxalarında olanı bilər. ONun elmindən özünün dilədiyi qədərindən başqa bir şey qavraya bilməzlər. ONun kürsüsü, göyləri və yeri örtmüşdür. Onları qoruyub güdmək özünə ağır gəlməz. O, ucadır böyükdür. " (Bəqərə /255)<br /><br />ALLAH"IN SİFƏTLƏRİNDƏN BƏZİLƏRİ<br />Allahın həyat sifəti :<br />" Allah ki ONdan başqa ilah yoxdur, daim diri və varlıqlarını qoruyub idarəçidir. " (Əli/imran /2)<br />Allahın nəfs sifəti :<br />" Sən mənim nəfsimdə olanı bilərsən, mən sənin nəfsində olanı bilməm. Çünki qeybi bilən tək Sənsən. " ( Maidə /116 )<br />" Səni öz nəfsim üçün seçdim. " ( Taxa /41 )<br />Allahın vecih ( yüz/üz ) sifəti :<br />" Tək Rəbbinin cəlal və ikranı sahibi üzü baqi qalacaq. " (Rəhman /27)<br />Allahın iradə sifəti :<br />" ONun işi, bir şeyin olmasını istədimi ona yalnız " ol " deyər, o da dərhal olar. " (Yəsin /82)<br />Allahın ayn ( göz ) sifəti :<br />" Ey Musa gözümün önümdə büyüyesin deyə sənin üzərinə məndən sevgi qoydum.." (Taxə /38)<br />" Dəvəti rədd edilmiş olan Nuha bir mükafat olmaq üzrə verdiyimiz gəmi, gözlərəmizin qarşısında axıb gedirdi. " (Qəmər /14)<br />" Rəbbinin hökmünə səbr et, çünki sən gözlərəmizin önündəsən. Kalktığın zamanda Rəbbini<br />təriflə an. və yerin qeybi Onundur. O nə gözəl görəndir. " (Qəhf /26) <br />Allahın kəlam ( danışma ) sifəti :<br />" Allah Musa ilə danışmışdı. " ( Nisa / 196 )<br />" Musa, təyin etdiyimiz vaxtda bizimlə görüşməyə gəlincə, Rəbbi onunla danışdı. " (Əraf /143)<br />Allahın səmi ( eşitmə ) sifəti :<br />" Ona bənzər heç bir şey yoxdur. O eşidəndir görəndir. " ( Şura / 11 )<br />" Doğrusu Allah eşidicidir...... " ( Həcc / 61 )<br />" Allah kasıb, biz isə zənginik, deyənlərin sözlərini and olsun ki Allah eşitdi." (Əli/İmran /181 )<br />Allahın Hubb ( sevmə ) sifəti :<br />" O onları sevər, onlar da O Allahı sevərlər." ( Maidə / 54 )<br />Allahın yəd ( əl ) sifəti :<br />" Rəbbin ona dedi ki : " Ey İblis, iki əlimlə yaratdığıma səcdə etməkdən səni saxlayan nədir. Böyüklükmü göstərdin yoxsa ucalardanmı oldu ? " (Sad / 75 )<br />" Yəhudilər : " Allahın əli bağlıdır " dedilər. Öz əlləri bağlandı və söylədiklərindən ötəri lənətləndilər. Xeyr Allahın iki əli də açıqdır, dilədiyi kimi verər. " (Maidə /64 )<br />Allahın kadem ( ayaq ) sifəti :<br />" Lakin cəhənnəm dolmaq bilməz. Nəhayət Allah ayağını onun üzərine qoyər, o da yetişər, yetişər deyər. İşdə o zaman cəhənnəm dolar və bəzisi bəzisinə büzülər." (Buxari /4849.4785- Müslim / 2846 /35.36.37.38 )<br />Allahın meci ( geliş ) sifəti :<br />" Onlar buluddan kölgələr içində Allahın və mələklərin gəlməsini və işin bitirilməsinimi gözləyirlər ? " (Bəqərə / 210 )<br />" İman etmək üçün mələklərin gəlməsini, ya da Rəbbinin gəlməsini, ya da Rəbbinin bəzi Ayələrinin gəlməsinimi gözləyirlər ? ." (Ənam / 158 )<br />" Xeyr, yer tamamilə parça parça olduğu və mələklərin saf saf düzülüb Rəbbin gəldiyi zaman ; o gün cəhənnəm gətirilər və insan etdiklərini bir-bir xatırlayar. Lakin bu xatırlamanın nə faydası olar ki " ( Fəcr /21.22.23 )<br />Allahın ərşi istivə ( yəni oraya oturma, qurulma, yerləşmə ) sifəti :<br />" Rəhman ərşə istivə etdi. " ( Taxa /5-Əraf /54-Yunus /3- Rəd /2 Furqan /59- Səcdə /4-Hədid /4 )<br />Qiymətli qardaşlarım ! Unutmayaq ki, texnologiyanın göz rənglədiyi və baş bulandırdığı içərisində olduğumuz bu xəyal çağında, inananların ən əhəmiyyətli problemləri TÖVHİD problemidir.<br />Bu səbəbdən tövhid əqidəsi istənildiyi məna və mahiyyətdə öyrənilib ona uyğun bir həyat yaşanmadığı müddətcə, içində olduğumuz bu qarışıqlıq, bu fitnə və bu zillətdən xilas olmamız əsla mümkün deyil.<br />Son söz olaraq Rəbbimizdən niyazım ; bizlərə tövhid əqidəsi üzrə bir həyat yaşamağı nəsib etsin..Amin<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-5922738989114716518?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-4498438907898176302010-04-06T12:36:00.001-07:002011-04-29T14:17:03.277-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Qiymətli qardaşlarım ! Allah"a imanın üçüncü əsası ; ad və sifətlər tövhididir. Allaha imanın həqiqi mənada reallaşması üçün bir qulun Allahı ad və sifətlərində birlemesi lazımdır.<br />Allahı ad və sifətlərində birlemenin mənası isə budur : Allahın, ən gözəl ad və sifətlərin sahibi olduğuna … Bütün kamal sifətlərlə muttasıf olduğuna … Nöqsan sifətlərdən münəzzəh olduğuna ... ONun, ad və sifətləri ilə yaradılmışların hamısından ayrıldığına və tək olduğuna qəti olaraq iman etmək deməkdir.<br />Bu tövhid budağı ; - adından da müəyyən olduğu kimi - Allahu Təalanın öz nəfsi üçün isbat etdiyi və Rəsulullah s.ə.vin Allah üçün isbat etdiyi gözəl adları və uca sifətləri bildirən bir tövhid budağıdır….. Bu ad və sifətləri Kitab və Sünnədə gəldiyi kimi sözük və mənalarını təhrif etmədən, necə və nə qədərliyini araşdırmadan və yaradılmışların ad və sifətlərinə bənzətmədən olduğu kimi qəbul edib onlara eləcə iman etmək lazımdır.<br />Qiymətli Müsəlmanlar ! zikri keçən bu tərifdə də izah edildiyi kimi ad və sifətlər tövhidi üç əsas üzərinə bina edilmişdir. Bunlar :<br />1 - Allahı məxluqata bənzətməmək və ONU bütün nöqsan sifətlərdən tənzih etmək.<br />2 - Kitab və Sünnədə sabit olan ad və sifətlərə çox etmədən, nöqsanlaşdırmadan, təhrif və ləğv etmədən iman etmək.<br />3 - Bu sifətlərin mahiyyətini idrak etmə arzusunu tərk etmək və bu əsaslardan çölə çıxmamaq … Kim bu sərhədləri aşsa, Rəbbini bu mövzuda haqqıyla birlememiş və ad və sifətlər tövhidini reallaşdırmamış olar.<br />Birinci əsasla əlaqəli tövhidin reallaşdırılması və dəlilləri : <br />Bu mövzuda tövhidi reallaşdırmaq ; Allahın sifətlərindən hər hansı bir sifətin, məxluqatın sifətlərinə bənzəmədiyini söyləmək və Allahı ondan tənzih etməkdir….. Rəbbimiz belə buyurmaqdadır : <br />" Onun bənzəri heç bir şey yoxdur...... " (Şura /11)<br />" Heç bir şey Onun tayı olmamışdır... " (İxlas / 4) <br />" Allaha məsəllər verməyə - yəni bir sıra bənzərlər ortaya çıxararaq Allahı onlara bənzətməyə və ONU, qaçdığınız ortaqlarla müqayisə etməyə - cəhd etməyin.." (Nəhl / 74)<br />Yenə bu tövhid əsasına, Allahın özünü vasfettiği və Rəsulunun Rəbbini vasfettiği uca sifətləri pozan hər şeydən Allahı tənzih etmək də girər…. Allahı ad və sifətlərində birleyen bir müsəlman Onu əşden, ortaqdan, bənzərdən, köməkçidən və tənzih etməsi də lazımdır. <br />Eyni zamanda özünə iman etdiyi Rəbbisini yuxu, acizlik, yorğunluq, ölüm, cəhalət, zülm, qəflət, unutma kimi nöqsan sifətlərdən də tənzih etməsi lazımdır.<br />İkinci əsasla əlaqəli tövhidin reallaşması və dəlilləri : <br />Quran və səhih Sünnədə sabit olan Allahın ad və sifətləriylə kifayətlənib, bu qaynaqların xaricində zikr edilən ad və sifətləri Allaha izafə etməmək lazımdır. <br />Şübhəsiz ki Allahın gözəl adları və uca sifətləri eşitmə və nəql yoluyla əldə edilər ; rəy və içtihat yolu ilə əsla əldə edilə bilməz….. Allahu Təala öz nəfsini hansı adlarla adlandırdı və hansı sifətlərlə də öz nəfsini sifətləndirdi isə, o ad və sifətlərlə Allahı adlandırma və sifətləndirmə məcburiyyətindəyik…. Onlara bir şeylər əlavə etməmək və onlardan bir şeylər çıxarmamaq lazımdır. <br />Yəni Allahın bu mövzuda qoyduğu sərhədi ifrat və ya təfrit yoluyla aşmamak lazımdır… Çünki Allahu Təala öz ad və sifətlərini hər kəsdən daha yaxşı bilər….. Rəbbimiz bu mövzuda belə buyurar : <br />" Də ki, sizmi daha yaxşı bilərsiniz yoxsa Allahmı ?...... " (Bəqərə / 140)<br />وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ <br /><br />" Ən gözəl adlar Allahındır. O halda ONA o gözəl adlarla dua edin. Onun adları haqqında əyri yola gedənləri buraxın. Onlar etmekte olduqlarının cəzasını çəkəcəklərdir." (Əraf /180)<br />Şübhəsiz ki Allahu Təala öz nəfsini hər kəsdən daha yaxşı bilər və daha yaxşı tanıyar. ...Bununla birlikdə, doğru sözlü və düzgünlükləri təsdiq edilən peyğəmbərlər də - özlərinə vayhedilmesinden ötəri - Allahın ad və sifətlərini ən yaxşı bilən kəslərdir. <br />İmam Əhməd r.ə h"ın də dediyi kimi : Allahın özünü sifətləndirməsinin xaricində və Rəsulullahın Rəbbini sıfatlamasının xaricində Allahu Təala əsla sifətləndirilməz…. Bu barədə Quranın və səhih sünnənin xaricinə çıxmaq doğru deyil. ...(Er-Ravdatun Nediyye fi Şərhi Əqidə idi'- Vasıtiyye : s / 22.)<br />Buxarinin müəllimi Nuaym min Hammad isə belə deməkdədir : Allahı məxluqatına bənzədən küfrə girər…ONun öz nəfsi üçün vasfettiği sifətləri inkar edən də küfrə girər.. Allah və Rəsulunun Allahı sifətlamasında ONU məxluqata bənzətmə yoxdur.(Er-Ravdatun Nediyye fi Şərhi Əqidə idi'-Vasıtiyye :s / 22.)<br />İşdə bu əsas gərəyi hər qul, Kitab və səhih sünnədə zikr edilən ad və sifətlərə inanması ; onları Ərəb dilindəki açıq mənaları üzrə qəbul etməsi ; onları öz mənaları xaricinə çıxardaraq təhrif və tətil etməməsi lazımdır.<br />Üçüncü əsasla əlaqəli tövhidin reallaşması və dəlilləri : <br />Kitab və səhih sünnədə zikr edilən gözəl ad və uca sifətlərə onların keyfiyyətini soruşmadan, künhünü araşdırmadan iman etmək bir qula lazımlı olan şeydir.... Çünki bu sifətlərdən hər hansı bir sifətin keyfiyyətini bilmək o sifətin sahibi şəxsin keyfiyyətini bilməklə əlaqəlidir. Şübhəsiz ki sifətlər, sifətlənənlərin müxtəlifliyinə görə dəyişiklik ifadə edər. Allahın şəxsinə gəlincə ONun keyfiyyəti və künhünden sual olmaz, onları anlamağa - Allah bildirmədikcə - yol yoxdur. Bu səbəblə sələf imamları Allahın " İstivə" sifətinin keyfiyyəti soruşulduğu zaman belə deyirdilər : İstivə məlumdur - yəni mənası bilinər - keyfiyyəti isə naməlum. Ona iman etmək vacib, keyfiyyəti ilə əlaqəli sual soruşmaqsa bidətdir. <br />Qiymətli qardaşlarım ! görüldüyü kimi sələf, sifətlərdə keyfiyyətin məlum olmadığını və keyfiyyət haqqında sual soruşmanın da bidət olduğunu ifadə etmişlər…. Bu mövzu da bu nöqtəni unutmamaq lazımdır ki ; sifət sifətlənənin feri olub ona tabedir…. Allahın şəxsinin keyfiyyətini bilməyən bir kimsə bizdən Allahın kəlam sifətinin, eşitmə sifətinin, istivə sifətinin, dünya səmasına enmə kimi sifətlərinin keyfiyyətini soruşmağa haqqı yoxdur.<br />Bir kimsənin Allahın kamal sifətlərlə sifətlənmiş, onların sabit bir həqiqət olduğuna ; ONA heç bir şeyin bərabər olmadığına etiqad etməsi; Allahın eşitməsi, görməsi, danışması, istivə, əli dünya səmasına enişi kimi sifətlərin də şəxsi kimi sabit bir həqiqət olduğuna inanması deməkdir.<br />Allahın eşitməsi həqiqi olaraq vardır, məxluqatın eşitmə orqanlarına əsla bənzəməz…. Allahın gözü də belədir. ONun həqiqi basar sifəti vardır. Məxluqatın gözünə əsla bənzəməz, keyfiyyətini də biz bilmərik, onu ancaq Allah bilər…. Xülasə Allahın digər bütün sifətlərini də eynilə belə anlamaq məcburiyyətindəyik..<br />Qiymətli qardaşlarım ! bura qədər izah etməyə çalışdığımız ad və sifətlər tövhidin də müsəlmanın diqqət yetirməsi lazım olan bir neçə əhəmiyyətli xüsus vardır…. Bunlar Şunlardır :<br />1 - Təşbeh - bənzətmə - : Bir müsəlman, Yəhudilərin, Xristianların və Məkkəli müşriklərin etdiyi kimi ; Uzeyr ə.s üçün Allahın oğulu …. İsa ə.s üçün Allahın oğulu …. Mələklər Allahın qızlarıdır deyərək belə bir pozğunluğa əsla düşməməlidir. <br />Bununla birlikdə əhli təşbehin etdiyi kimi ; Allahın üzü məxluqatın üzü kimidir ..Allahın gözü məxluqatın gözü kimidir … Allahın əli məxluqatın əli kimidir ..Allahın nuzulü məxluqatın nuzulü kimidir.. və ya Allahın İstivəsı məxluqatın İstivəsı kimidir …deməməli və təşbehdən qətiliklə qaçınmalıdır..Allahu Təala bu barədə belə buyurmaqdadır :<br />لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ <br />".ONun mislisi kimi heç bir şey yoxdur. O eşidəndir, görəndir." (Şura /11)<br /><br />" ONA bənzər həç bir şey yoxdur " sözündə təşbeh və bənzərliyi rədd etmə ……" O EŞİDƏNDİR, GÖRƏNDİR " sözündə də ilhad və tətili rədd etmə vardır. <br />2 - Təhrif - pozmaq və dəyişdirmək - : Bir müsəlmanın diqqət yetirəcəyi xüsuslardan biri də ; ad və sifətləri təhrif etməməkdir… <br />Yəni Allaha aid ad və sifətlərin lafızlarını dəyişdirəcək şəkildə bir hərf əlavə edərək və ya azaldaraq təhrif etməməsi …. bəzi bidətçilərin tevil adını verdikləri aldatma üsuluyla sözüklərin mənalarını dəyişdirərək təhrif etməməsi ….. və onlara lüğətdə istifadə edilməmiş fasit mənalar yükləməmesi lazımdır…. <br />Məsələn : Allahın vəchini, Onun şəxsiylə şərh etmək, istivə sifətini zəbt ilə tevil etmək, Əl sifətini qüdrəti olaraq tevil etmək, fasit tevillər və təhriflərdir…. Bu səbəbdən bəsirətli bir Müsəlman bu kimi çirkin şeylərdən uzaq dayanması lazımdır.<br />3 - Tətil - ləğv etmək - : Yəni İlahi sifətləri nefyedib, Allahın şəxsində elə bir sifətin varlığını inkar etməkdir…. Digər bir ifadəylə ; Allahın ad və sifətləri olduğunu rədd edərək, o sifətlərin müqəddəs və mükəmməlliyini qəbul etməməkdir…. Müsəlmanın bu kimi vəziyyətlərdən də uzaq dayanması lazımdır.<br />4 - Tekyif - keyfiyyət, necəlik və hal - : Bu da Allahu azze və celle"nin sifətləri mövzusunda çirkin bir yanaşmadır…… Yəni sifətlərin keyfiyyətini təyin edərək künhünü iddia etməkdir.<br />Qiymətli qardaşlarım ! Müsəlman, Quran və səhih sünnədə zikr edilən gözəl adları və uca sifətləri təşbeh, təhrif, tətil və tekyif etmədən zahiri üzrə götürüb qəbul etmə məcburiyyətindədir…. Unutmayalımki bu üsul ; sələfi salehinin yoludur. <br />İmam Şövqəni bu barədə belə deyər : Sifətlər mövzusunda səhabə, təbiin və tebe-i təbiindən ibarət olan sələfin yolu : Sifətləri zahir mənaları üzrə təhrifsiz, şərhsiz, təşbehsiz və tətilsiz qəbul etməkdir. Səhabələr özlərinə sifətlərlə əlaqədar bir şey soruşulduğunda onunla əlaqədar dəlili oxuyur, " dedi ki, demiş ki " kimi sözlərdən imtina edirlər idi. <br />Və yenə ; Allah və Rəsulu belə buyurdu, onun qeyri bir şey bilmiyoruq. Bilmədiyimiz xüsuslarda danışaraq külfət altına girmərik deyirdilər. Bu fəzilətli əsrlərdə sifətlərlə əlaqədar müsəlmanların əqidəsi bir idi və hər kəs eyni əqidəyə sahib idi. Onların məşğuliyyətləri, Allahın özlərinə məşğul olmalarını əmr etdiyi şeylər idi. Bunlar isə : İman və tövhidin bütün qisimlərini öyrənib yerinə yetirmək, namaz qılmaq, zəkat vermək, oruc tutmaq, həccə getmək, cihad etmək, infak etmək, faydalı elm tələb etmək, insanlara haqqı öyrətmək, cənnəti qazanmağı tələb edən və atəşdən qurtuluşu təmin edən şeyləri muhafaza etmək, əmri bilmaruf və nəhyi xatırlanıl münkər etməkdir.<br />Səhabələr bunun xaricində Allahın mükəlləf etmədiyi şeylərlə meşgul olmurdular. Din onların zamanında saf olub bidətlərlə bulanmamıştı. "<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6467408270210004441-449843890789817630?l=ehlisunne.blogspot.com' alt='' /></div>ƏhliSunnəhttp://www.blogger.com/profile/17399704168449049505noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6467408270210004441.post-86924938365823798752010-04-06T12:35:00.001-07:002011-04-29T14:17:17.306-07:00Bîsmilləhirrəhmanirrəhîym<br /><br />Tövhidin ikinci qisimi isə Üluhiyyət tövhididir. Üluhiyyət tövhidinin mənası isə : Allahın gerçək ilah olduğuna, ONdan qeyri gerçək ilah olmadığına qəti etiqad etmək və ibadətlərlə Onu birlemektir. <br />Yəni ; la mə'buda bi haqqın illəllah ….. Allahdan başqa özünə ibadət ediləcək həqiqi ma'bud yoxdur.<br />Qiymətli qardaşlarım İlah sözü ma'but mənasını verməkdədir. Məbud sözü isə dilimizdə ; özünə boyun əyilən, qulluq olunan varlıq deməkdir.<br />İbadət sözü isə lüğətdə bağlanmaq, zəlil olmaq və boyun bükmək mənalarını verməkdədir. <br />Üluhiyyət tövhidi, açıq olsun gizli olsun bütün ibadət növlərini yalnız və yalnız Allaha xas etmək üzrə bina edilmişdir... Bu səbəbdən ibadət adı altında zikr edilən heç bir şey ONdan başqasına edilə bilməz. <br />Allaha haqqıyla iman edən bir adam yalnız ONA ibadət edər, ONdan başqasına əsla ibadət etməz…. Bəhsini etdiyimiz bu tövhid, əslində digər bütün tövhid növlərini də içərisinə götürər…. Yəni Üluhiyyət tövhidi, rububıyet tövhidini, ad və sifətləri tövhidini də qapsamma götürər. <br />Bir qulun Rəbbisini rububıyet tövhidində birlemesi, onun Allahı üluhiyyət tövhidində də birlemesi demək değildir...Kişi rububıyet əlaqəli sifətlərini təsdiq etdiyi varlığa ibadət etmir ola bilər.. Ad və sifətlər tövhidi də digər tövhid növlərini şumulünə götürməz… Lakin Allahı üluhiyyət mövzusunda birleyen bir qul, ibadətə yalnız Allahın layiq olduğunu, ONdan başqasının ibadətə layiq olmadığını ; aləmlərin Rəbbinin Allah olduğunu, ONun gözəl adları və uca sifətləri olduğunu təsdiq edər. <br />İşdə bunun üçündür ki lə İlahə İlləllah bütün tövhid növlərini içərisinə götürməkdədir….<br />Qiymətli Müsəlmanlar ! Bilindiyi kimi lə İlahə İlləllahın ilk ağla gələn mənası, Allahın rububiyeti və ad və sifətlərindəki tövhidini ehtiva edən üluhiyyət tövhididir…. Bu səbəbdən üluhiyyət tövhidi dinin başı və sonu qəbul edilmiş və məxluqat da bu tövhid üçün yaradılmışdır……. Allahu Təala bu mövzuda belə buyurmaqdadır : <br />وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ <br />" Mən Cinləri və insanları yalnız və yalnız mənə qulluq etsinlər deyə yaratdım. "(Zəriyet /56)<br />‘’. وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئاً ‘’<br />" Allaha ibadət edin və ONA heç bir şeyi ortaq qaçmayın " (Nisə /36)<br />Şeyhul İslam İbni Teymiyye tövhidin bu qisimi ilə əlaqəli bunları söyləmektedir : <br />Bu tövhid, muvahhid və müşriği bir-birindən ayıran, dünya və ahırədddə adamı məsud və ya bədbəxt edən tövhiddir. Üluhiyyət tövhidini yerinə yetirməyən muvahhid deyil müşrikdir.<br />İnsanlığın yaradılış məqsədi, Rəsulların göndəriliş səbəbi, kitabların indiriliş səbəbi bu tövhiddir…. Allahın qullarına göndərdiyi hər Rəsulun dəvəti işdə bu tövhidə olmuşdur… Rəbbimiz bu mövzu da belə buyurar : <br />وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ <br />" Səndən əvvəl heç bir Peyğəmbər göndərmədik ki ona " məndən başqa ilah yoxdur ; beləliklə mənə ibadət edin " deyə vəhy etmiş olmayaq. " (Ənbiya /25)<br />وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ ".<br />" Biz hər ümmətə, tək Allaha ibadət edin, tağutdan da çəkinin deyə bir Peyğəmbər göndərmişik……… " ( Nəhl / 36)<br />" … Allah Elçisi s.ə.v isə bir hədisi şəriflərində belə buyurmaqdadır : Qiyamətə yaxın qılıncla göndərildim. Ta ki , ortağı olmayan tək Allaha ibadət edilsin. Ruzim, mizrağımın kölgəsində qılındı. Əmrinə qarşı gələnlər üçün isə zillət və alçaq vardır. Hər kim bir qövmə bənzərsə, o onlardandır. ( Əhməd ibn hənbel /2/50/92 )<br />Allahu Təala bizə Nuh, Hud, Saleh, Şuayb və digər rəsulların - Allahın səlamı üzərlərinə olsun - cəmiyyətlərini bu tövhidə çağırdıqlarını bir çox Ayəsində bildirməkdədir.<br />" Ad qövmünə qardaşları Hudu göndərdik " (Hud / 50)<br />" Səmud qövmünə də qardaşları Salehi göndərdik " (Hud / 61)<br />" Medyene də qardaşları Şuaybı göndərdik " (Hud / 84)<br />Bunların hamısı da qövmlərinə bunu söylədilər : <br />" Allaha qulluq edin, sizin üçün ONdan başqa heç bir ilah yoxdur. " (Mu"minun / 23.Əraf /46. Hud /61)<br />Bu tövhid İslam dininin həqiqətidir…. Yəni " Lə İlahə İlləllah Muhammed"en Rəsulullah " bu dinin əsaslarından ilk əsas olmaqdadır. <br />" … Rəsulullah sallallahu əleyhi və səlləm belə buyurmuşdur : İslam beş əsas üzrə bina edilmişdir. Allah"tan başqa ilah olmadığına, Muhammed"in Allahın Rəsulu olduğuna şahidlik etmək, Namazı etmək, Zəkatı vermək, Ramazan orucunu tutmaq və Beytullahı həcc-etmektir. " (Buxari /8 .Müslim .45/2 )<br />Qiymətli qardaşlarım ! Üluhiyyət mövzusunda Allahın birlənməsi demək ; qulun bütün ibadət növ və şəkilləriylə yalnız və yalnız Allaha yönəlməsi, ibadətlərində Allaha qarşı ixlaslı və səmimi olması mənasını verməkdədir…. Daha açıq və dəqiq bir ifadəylə belə sıralaya bilərik :<br />Birinci olaraq ; Adam Allahı sevərkən ixlaslı və səmimi olacaq … ONA başqalarını əş və ortaq əldə etməyəcək … Allahı sevər kimi bir başqa şeyi sevmeyecek….. Rəbbimiz kərim kitabında belə buyurmaqdadır : <br />" İnsanlardan bəziləri Allahdan başqa əşler əldə edərlər və AlIahı sevər kimi onları sevərlər...... " (Bəqərə / 165)<br />Bilindiyi kimi tövbənin xaricində Allahın bağışlamayacağı böyük şirk ; qulun Allahdan başqa əşler əldə edib, onları AIlahı sevər kimi sevməsidir.<br />İnsanın öz nəfsini, atasını, uşaqlarını və ən yaxınları olan kimsələri sevmə üzrə yaradıldığı göz qarşısında saxlanılsa, bu mənada Allaha ixlasla qulluq, fitrəti dəyişdirib sevgiləri yox etmək deyil, - ki bu fitri xüsusiyyəti əsla dəyişdirə bilməzsiniz - Allah sevgisini onlara seçməyi lazımlı edər….. Və sevgini də davamlı Allaha itaət mənasında dəyərləndeyərmək lazımdır.<br />Ayə və hədislərdə iman edənlərdən istənən şey ; hər şeyə sevgidən haqqını verəcək amma, Allahın sevgisini qabaqda və hər şeyin üstündə tutacaq.<br />Hətta lazım olsa hər şeyi Allahın sevgisi üçün fəda edəcək və seçilən Allahın sevgisi olacaq… Allahu Təala ; keçici və sadə dünyəvi dəyərləri özünün və Rəsulunun sevgisindən üstün görüb onları seçən kəsləri təhdid etmiş və kərim kitabında belə buyurmuşdur : <br />" Də ki : Əgər atalarınız, oğullarınız, qardaşlarınız, hısım və qohumlarınız, qazandığınız mallar, kesada uğramasından qorxduğunuz ticaretiniz, xoşlandığınız məskənlər, sizə Allahdan, Rəsulundan və ONun yolunda cihad etməkdən daha sevimli gəlir isə, o halda Allahın əmri gələnə qədər gözləyin. Allah fasiqlər birliyini doğru yola çatdırmaz. " (Tövbə /24)<br />İkinci olaraq : Allahu Təalanın duada, təvəkkül mövzusunda, qorxu və ümid etmə də və yalnız Allahın edə biləcəyi başqasının edə bilməyəcəyi xüsuslarda da birlənməsi şərtdir….. Bu barədə Allahu Azze və Celle belə buyurmaqdadır : <br />" Allahdan başqa sənə nə fayda nə də zərər verə bilməyəcək olan şeylərə yalvarma. Əgər belə etsən o təqdirdə sən şübhəsiz zalımlardan olarsan. " (Yunus /106)<br />" ..Əgər həqiqətən iman etmiş kəslər sinizsə Allaha güvənin. " (Maidə /23)<br />" ONA ibadət et və yalnız ONA təvəkkül et ! " (Hud /123)<br />" Allaha təvəkkül et, Allah sənə vəkil olaraq yetər ! " (Əhzab / 3)<br />Üçüncü olaraq : Qul yalnız Allahdan qorxaraq, bu mövzudakı ibadətiylə də Allahı birleyecek….<br />Kim varlıqlardan hər hansı bir şeyin öz diləməsi və gücüylə zərər verəcəyinə inanar və ondan qorxaraq çəkinsə, qorxduğu o varlığı Allaha ortaq qaçmış olar…. Rəbbimiz bu mövzuda da belə buyurar : <br />" .Yalnız məndən qorxun. " ( Bəqərə / 40)<br />" Ey iman edənlər ! əgər həqiqətən inanan kəslər sinizsə Allahdan qorxun "(Bəqərə / 278)<br />" Allah buyurmuşdur ki ; iki ilah əldə etməyin. O yalnız tək bir ilahdır. Beləliklə yalnız məndən qorxun. " (N